I SA/Wa 1565/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Marciniak Sędziowie WSA Magdalena Durzyńska (spr.) WSA Emilia Lewandowska Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 maja 2017 r. sprawy ze skargi K. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w sprawie uznania za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych oddala skargę . Zaskarżoną decyzją Nr [...] z dnia [...] lipca 2016r. działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 151 § 1 pkt 1, w związku z art. 145 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r. poz. 23 – dalej jako kpa), Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej jako SKO/organ) utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] maja 2016 r., nr [...] odmawiającą uchylenia decyzji nr [...] z dnia [...] stycznia 2016 r. w sprawie uznania K. P. za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. W uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia SKO wskazało, iż w niniejszej sprawie z wnioskiem o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej w/w decyzją z dnia [...] stycznia 2016 r uznającą K. P. za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych, opartym na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 kpa, w dniu 11.03.2016 r. (data stempla pocztowego) do Wójta Gminy [...] wystąpił K. P. (dalej jako skarżący). Wskazał w nim, że decyzja ta została mu udostępniona dopiero w dniu 8 marca 2016 r. przez Starostwo w [...]. Zarzucił, że przekazywanie kierowanej do niego korespondencji pod adresem zamieszkania jego matce było nieskuteczne. Podał przy tym inny adres do doręczeń. Postanowieniem z [...] marca 2016 r. organ I instancji wznowił postępowanie w ww. sprawie, uznając tym samym że został zachowany termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. W tej samej dacie organ I instancji wezwał K. P. do dostarczenia dowodów (zaświadczeń) potwierdzających podnoszone we wniosku o wznowie nie postępowania okoliczności wskazujące na zły stan zdrowia matki. W osobnym piśmie z 10 kwietnia 2016 r. K. P. opisał problemy zdrowotne matki, jednak nie udokumentował ich jakimkolwiek zaświadczeniem lekarskim. Rozpoznając wniosek organy I i II instancji skonstatowały, iż skarżący swoje żądanie opiera na braku zawiadomienia go o wszczęciu postępowania o uznanie go za dłużnika alimentacyjnego a także braku doręczenia decyzji. Odnosząc się do powyższego SKO wskazało, że wszelka korespondencja była doręczana skarżącemu w trybie art. 43 kpa, a więc w trybie doręczenia zastępczego. Korespondencję tę w miejscu zamieszkania skarżącego każdorazowo odbierała A. P. – (tj. jego matka), która podejmowała się oddania przesyłki adresatowi. W tym zakresie organ wyjaśnił, że art. 43 kpa zawiera domniemanie, że odbierający przesyłkę dorosły domownik przekazał ją adresatowi w tej samej dacie, w której ją odebrał. Domniemanie to ma charakter domniemania wzruszalnego, strona może zatem wykazać, że domownik nie przekazał jej przesyłki lub przekazał ją w innej dacie niż data odbioru. Tymczasem skarżący w żaden sposób nie dowiódł, że z winy jego matki doręczenia korespondencji kierowanej do niego były nieskuteczne lub wadliwe, gołosłownie odwołując się jedynie do problemów zdrowotnych swojej matki. Skargę na ww decyzję SKO złożył K. P., zarzucając organowi naruszenie art. 7, 8, 9 kpa. Stwierdził, że został pokrzywdzony przez organ, który winien wspierać obywateli. Zarzucił, że był nieświadomy toczących się postępowań, gdyż matka, której zastępczo doręczano pisma, nie była w stanie podjąć się obowiązku dostarczenia mu ww korespondencji. Stwierdził, iż organowi winien być znany stan zdrowia jego matki, gdyż była ona wieloletnią pracownicą szkoły w [...]. Podał także, że bez własnej winy nie był w stanie dostarczyć w wyznaczonym terminie dowodu na stan zdrowia matki. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Instytucja wznowienia postępowania jest trybem nadzwyczajnym, zmierzającym do ponownego rozstrzygnięcia sprawy zakończonej już decyzją ostateczną. Mając na uwadze zasadę trwałości decyzji ostatecznej podnieść należy, iż podstawy wznowienia winny być wykładane ściśle. Stąd też, naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym skutkujące zaistnieniem podstawy wznowienia postępowania dotyczy tylko takich czynności, które miały istotne znaczenia dla rozstrzygnięcia. Postępowanie w przedmiocie wznowienia postępowania administracyjnego składa się z dwóch etapów. W pierwszym z nich właściwy w sprawie organ administracji bada przesłanki formalne warunkujące uruchomienie nadzwyczajnego trybu weryfikacji ostatecznych rozstrzygnięć administracyjnych. Gdy wniosek pochodzi od osoby uprawnionej, badaniu podlega wskazanie przyczyny warunkującej wznowienie postępowania oraz zachowanie terminu określonego przepisami procedury. Jak stanowi art. 145 § 1 kpa w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli: 1) dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe, 2) decyzja wydana została w wyniku przestępstwa, 3) decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27 kpa, 4) strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, 5) wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję, 6) decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu, 7) zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez właściwy organ lub sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji (art. 100 § 2 kpa), 8) decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione. Jeżeli wstępne badanie wniosku o wznowienie postępowania doprowadzi do ustalenia, że wniosek został złożony po upływie ustawowych terminów, albo że wnioskodawca nie przywołał ustawowej przyczyny wznowienia postępowania, właściwy organ wydaje postanowienie o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego (art. 149 § 3 kpa). W pozostałych przypadkach organ winien wznowić postępowanie administracyjne w drodze postanowienia (art. 149 § 1 kpa), a następnie przeprowadzić postępowanie wyjaśniające pod kątem zasadności podawanych przez stronę przyczyn wznowienia i rozstrzygnąć sprawę co do istoty (art. 149 § 2 kpa). W przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z sytuacją, w której we wniosku o wznowienie postępowania skarżący przywołał jedną z ustawowych przesłanek wznowienia, jednak okoliczność przez niego podana została zweryfikowana przez organ negatywnie. Podstawą wznowienia postępowania w oparciu o art. 145 § 1 pkt 4 kpa jest brak udziału w postępowaniu bez własnej winy. Przy analizie tej przesłanki zwraca się uwagę na sytuacje, w których organ pozbawił stronę udziału w postępowaniu administracyjnym poprzez brak zawiadamiania jej o poszczególnych czynnościach podejmowanych w jego toku. Z taką sytuacją w kontrolowanej sprawie nie mamy jednak do czynienia. Orzekający w postępowaniu głównym organ kierował do skarżącego korespondencję na oficjalny adres jego zamieszkania, zresztą niezakwestionowany na jakimkolwiek etapie postępowania zwykłego czy też wznowieniowego. Wobec nieobecności skarżącego w domu, korespondencję doręczano mu w trybie art. 43 kpa. Stanowi on, że w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. Dla uznania określonej osoby za domownika, o którym mowa w art. 43 kpa wystarczające jest, aby osoba odbierająca pismo zamieszkiwała z adresatem, prowadząc z nim wspólne gospodarstwo domowe lub też, aby będąc krewnym lub powinowatym, przebywała ona w miejscu jego zamieszkania. Przyjmuje się także, że jeżeli dorosły domownik nie odmawia przyjęcia przesyłki, to oznacza, że podjął się on doręczyć ją adresatowi (wyrok WSA w Gdańsku z dnia 10 stycznia 2017 r., I SA/Gd 1171/16). Zasadne jest też stanowisko organu wskazujące na to, iż art. 43 kpa zawiera domniemanie, że odbierający przesyłkę przekazał ją adresatowi w tej samej dacie, w której ją odebrał. Domniemanie to ma charakter domniemania wzruszalnego. Skarżący winien zatem wykazać, że domownik nie był w stanie przekazać mu tej przesyłki bądź też że przekazał ją w innej dacie niż formalna data odbioru. Skoro to jednak nie nastąpiło, pomimo iż organ wezwał skarżącego do udokumentowania okoliczności, na które powołał się we wniosku o wznowienie postępowania, to skargę, jako niezasadną należało oddalić. Skarżący nie wykazał bowiem, że w sprawie doszło do realnego zaistnienia przesłanki z art. 145 § 1 pkt. 4 kpa a zatem, że postępowanie było prowadzone przez organ administracji wadliwie, z naruszeniem interesu strony. W sprawie nie doszło zatem do naruszenia art. 7, 8 czy 9 kpa. W konsekwencji decyzja zapadła na podstawie art. 151 § 1 pkt. 1 kpa nie narusza prawa. Oddalenie skargi nastąpiło na podstawie art. 151 ppsa.