I SA/Wa 1569/22
WyrokWSA w Warszawie2024-05-16
Skład orzekający: Dariusz Pirogowicz, Marta Kołtun-Kulik, Marek Maliński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja Komisji do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich uchylająca decyzję Prezydenta m.st. Warszawy o ustaleniu odszkodowania za nieruchomość dekretową i przekazująca sprawę do ponownego rozpatrzenia była zgodna z prawem, w szczególności w kontekście prawidłowości ustaleń dotyczących tożsamości poprzedniego właściciela, przesłanki planistycznej oraz utraty faktycznego władania nieruchomością po dniu 5 kwietnia 1958 r.?Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja Komisji była prawidłowa, mimo pewnych błędów w jej uzasadnieniu. Stwierdził, że Prezydent m.st. Warszawy wydał decyzję odszkodowawczą z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W szczególności nie wyjaśniono w sposób prawidłowy i precyzyjny przesłanki planistycznej (przeznaczenia nieruchomości pod budownictwo jednorodzinne) oraz nie wykazano w sposób wystarczający utraty faktycznego władania nieruchomością po dniu 5 kwietnia 1958 r. przez poprzedniego właściciela.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Komisji do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich, która uchyliła decyzję Prezydenta m.st. Warszawy z 2014 r. o ustaleniu odszkodowania za nieruchomość dekretową i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia. Komisja uznała, że decyzja Prezydenta została wydana z naruszeniem prawa, w tym z powodu nieprawidłowego ustalenia tożsamości poprzedniego właściciela, wadliwej oceny przesłanki planistycznej oraz braku prawidłowego ustalenia utraty faktycznego władania nieruchomością po 5 kwietnia 1958 r. Skarżący domagali się uchylenia decyzji Komisji i utrzymania w mocy decyzji odszkodowawczej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Dariusz Pirogowicz, sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik, asesor WSA Marek Maliński (spr.), Protokolant referent Agata Szczepanik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 maja 2024 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Regionalnej we Wrocławiu; w sprawie ze skargi K. R., M. R., T. T., I. D. i K. R. na decyzję Komisji do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich z dnia 13 kwietnia 2022 r. nr KR II R 23/21 w przedmiocie uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia oddala skargę.
Komisja do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich (dalej również: "Komisja"), decyzją z dnia 13 kwietnia 2022 r. nr KR II R 23/21, działając na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 4a ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o szczególnych zasadach usuwania skutków prawnych decyzji reprywatyzacyjnych dotyczących nieruchomości warszawskich, wydanych z naruszeniem prawa (Dz.U. z 2021 r. poz. 795: dalej zwaną: "ustawą z dnia 9 marca 2017 r."), uchyliła w całości decyzję Prezydenta W. z dnia 4 lipca 2014 r. nr 304/GK/DW/2014 i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Organ wskazał, że działając na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. postanowieniem z dnia 13 października 2021 r. wszczął z urzędu postępowanie rozpoznawcze w sprawie nr KR II R 23/21 w przedmiocie decyzji Prezydenta W. z dnia 4 lipca 2014 r. nr 304/GK/DW/2014 ustalającej odszkodowanie w wysokości 3.570.653,00 zł na rzecz: Pani K. R. w wysokości 1.785.326,50 zł (słownie: jeden milion siedemset osiemdziesiąt pięć tysięcy trzysta dwadzieścia sześć złotych pięćdziesiąt groszy) w 4/8 części; Pana K. R. w wysokości 446.331,63 zł (słownie: czterysta czterdzieści sześć tysięcy trzysta trzydzieści jeden złotych sześćdziesiąt trzy grosze) w 1/8 części; Pani T. T. w wysokości 446.331,63 zł (słownie: czterysta czterdzieści sześć tysięcy trzysta trzydzieści jeden złotych sześćdziesiąt trzy grosze) w 1/8 części; Pani I. D. w wysokości 446.331,63 zł (słownie: czterysta czterdzieści sześć tysięcy trzysta trzydzieści jeden złotych sześćdziesiąt trzy grosze) w 1/8 części; Pani M. R. w wysokości 446.331,63 zł (słownie: czterysta czterdzieści sześć tysięcy trzysta trzydzieści jeden złotych sześćdziesiąt trzy grosze) w 1/8 części; za przejęte dekretem z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze W. (Dz.U z 1945 r. nr 50 poz. 279) nieruchomości położone w [...] przy ulicy [...] , pochodzące z nieruchomości hipotecznej "[...] " Tom [...] dz.[...] wydzielone z bloku
nr [...] rej. hip. [...], które obecnie stanowią działki ewidencyjne nr [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] z obrębu [...], stanowiące własność Miasta [...].
Postanowieniem Komisji z dnia 13 października 2021 r. nr KR II R 23/21 działając na podstawie art. 26 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. zawiadomiono właściwe organy administracji oraz sądy o wszczęciu z urzędu postępowania rozpoznawczego.
Postanowieniem z dnia 13 października 2021 r. organ zwrócił się do Społecznej Rady o wydanie opinii w przedmiocie decyzji Prezydenta W. z dnia 4 lipca 2014 r.
Społeczna Rada złożyła opinię, w której wnioskowała o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta W. z dnia 4 lipca 2014 r.
Zawiadomieniem z dnia 13 października 2021 r. poinformowano strony o wszczęciu postępowania rozpoznawczego w przedmiocie decyzji Prezydenta W. z dnia 4 lipca 2014 r.
Pismem z 21 marca 2021 r. zawiadomiono o zakończeniu postępowania rozpoznawczego w sprawie decyzji Prezydenta W. z 4 lipca 2014 r. nr 304/GK/DW/2014 dot. ustalenia i wypłaty odszkodowania za nieruchomość położoną w Warszawie przy ul. [...] .
Na podstawie zebranego materiału dowodowego Komisja ustaliła, że pismem z dnia 21 marca 2011 r. pełnomocnik wniósł w imieniu K. R. , T.T. , K. R., I. D. oraz M. R. o przyznanie następcom prawnym I.R. - dawnej właścicielki gruntu położonego przy ul. [...] w W., rej. hip. [...], [...] , tom [...] , działka nr [...] wydzielona z bloku nr [...] , o pow. 2 917,2 m2 odszkodowania pieniężnego za tę nieruchomość.
Decyzją z dnia 4 lipca 2014 r. nr 304/GK/DW/2014 Prezydent W. działając m.in. na podstawie art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2014 r., poz. 518 ze zm.; dalej: "u.g.n.) ustalił odszkodowanie w wysokości: 3.570.653,00 zł (słownie: trzy miliony pięćset siedemdziesiąt tysięcy sześćset pięćdziesiąt trzy złote), za przejętą dekretem z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze W. (Dz. U. Nr 50, poz. 279) nieruchomość o powierzchni 2917,2 m2, położoną w W. przy ul. [...] rej. hip. [...] "[...] " tom [...] dz. [...] wydzielona z bloku nr [...] rej. hip. [...], która obecnie stanowi działki ewidencyjne nr [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] z obrębu [...] , stanowiące własność Miasta [...].
W uzasadnieniu powyższej decyzji Prezydent W. wskazał, że nieruchomość położona przy ul. [...] mogła być przed dniem wejścia w życie dekretu z dnia 26 października 1945 r. przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne, a zatem spełnia pierwszą przesłankę umożliwiającą przyznanie odszkodowania za działkę budowlaną.
W odniesieniu zaś do przesłanki utraty przez dawnego właściciela nieruchomości lub jego następców prawnych pozbawienia faktycznej możliwości władania nią po dniu 5 kwietnia 1958 r. wskazano, że objęta niniejszą decyzją działka hip. "[...] " tom [...] dz. [...] wydzielona z bloku nr [...] rej. hip. [...], została zabudowana czterema budynkami mieszkalnymi jednorodzinnymi - zabudowa bliźniacza o aktualnych adresach [...] (dz. [...]),[...] (dz. [...]),[...] (dz. [...]),[...] (dz. [...]),[...] (dz. [...]),[...] (dz. [...]),[...] (dz. [...]),[...] (dz. [...]) oraz wewnętrzną drogą dojazdową do poszczególnych domów (dz. [...]). Prawo użytkowania wieczystego do nieruchomości położonych przy ul. [...], [...] , [...] , [...] , [...] , [...] - zostało przekształcone w prawo własności na rzecz osób fizycznych.
Następnie pismem z dnia 15 grudnia 2020 r. prokurator delegowany do Prokuratury Regionalnej we W. wniósł do Wojewody Mazowieckiego sprzeciw od decyzji Prezydenta W. z dnia 4 lipca 2014 r. W piśmie zarzucono rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a. to jest art. 2 u.g.n. poprzez nieuprawnione uznanie, iż spełnione zostały określone ww. ustawą warunki przyznania odszkodowania na rzecz następców prawnych przedwojennej właścicielki nieruchomości oznaczonej jako [...] tom [...] dz. [...] wydzielona z bloku [...] rej. Hip. [...], podczas gdy zebrane w sprawie dokumenty źródłowe, a zwłaszcza protokół zdawczo - odbiorczy przekazania terenu nieruchomości sporządzony dnia 12 kwietnia 1955 r. pomiędzy Prezydium Rady Narodowej w mieście W. a Spółdzielnią [...] oraz sprawozdanie z rewizji spółdzielni [...] sporządzone przez biegłego rewidenta 24 czerwca 1955 r. wskazują, że nieruchomość ta już w kwietniu 1955 r. została zajęta na plac budowy spółdzielczych domów jednorodzinnych w zabudowie bliźniaczej, teren ten został ogrodzony, a prace budowlane rozpoczęły się przed 5 kwietnia 1958 r., co przemawia za uznaniem, że dotychczasowa właścicielka nieruchomości hipotecznej została pozbawiona faktycznej możliwości władania gruntem nieruchomości przed 5 kwietnia 1958 r.
W sprzeciwie zarzucono również rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a., to jest art. 7 i 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. polegające na niedochowaniu przez Prezydenta W. obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w postępowaniu o odszkodowanie i rozstrzygnięcie tej sprawy bez podjęcia czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu prawnego w sferze przedmiotowej, dotyczącego nieruchomości warszawskiej, poprzez oparcie ustaleń faktycznych w zakresie określenia terminu pozbawienia poprzedniego jej właściciela władania tą działką wyłącznie na podstawie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie budynków wydanych w dniach: 19 sierpnia 1961 r. (ul. [...] ), 14 lipca 1961 r. (ul. [...] ), 29 września 1962 r. (ul. [...] ), 15 czerwca 1964 r. (ul. [...] ) oraz informacji uzyskanej z Biura Administracji i Spraw Obywatelskich z 5 października 1998 stwierdzającej zameldowanie mieszkańców budynków przy ulicy [...] po dniu 5 kwietnia 1958 r., podczas gdy z dokumentacji uzyskanej z Archiwum Państwowego oraz Wydziału Archiwum Biura Organizacji Urzędu Miasta W. , a w szczególności: protokołu zdawczo - odbiorczego sporządzonego 12 kwietnia 1955 r. pomiędzy Prezydium Rady Narodowej w mieście W. a Spółdzielnią [...] Sprawozdania z rewizji Spółdzielni [...] z 24 czerwca 1955 r. wynika, że od 12 kwietnia 1955 r. nieruchomością faktycznie władała ww. Spółdzielnia, a jej teren był ogrodzony i przygotowany do budowy domów zabudowie bliźniaczej, którą rozpoczęto w 1955 r., co wskazuje, że organ zaniechał zarówno wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego i jak i dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, celem ustalenia daty pozbawienia przedwojennej właścicielki gruntu możliwości efektywnego władania nieruchomością
Komisja - decyzją z dnia 13 kwietnia 2022 r. - uchyliła w całości decyzję Prezydenta z dnia 4 lipca 2014 r. i przekazała sprawę Prezydentowi W. do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Komisja wskazała, że decyzja Prezydenta W. z dnia 4 lipca 2014 r. została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Komisji organ nie podjął koniecznych poszukiwań dowodowych, które pozwoliłyby na wykazanie, że poprzedni właściciel bądź jego następcy prawni zostali pozbawieni faktycznej możliwości władania sporną nieruchomością po dniu 5 kwietnia 1958 r. Nie wyjaśnił nadto, czemu tak uczynił, czyli nie wyjaśnił, dlaczego w swoich rozważaniach nie uwzględnił innych materiałów dowodowych, nie wyjaśnił powodów dla których innym dowodom odmówił ewentualnie wiarygodności i mocy dowodowej.
Następnie Komisja przedstawiła w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stanowisko odnośnie stosowania art. 215 ust. 2 u.g.n. W ocenie Komisji odszkodowanie przysługuje wówczas, gdy działka była objęta działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na terenie W. , przed datą wejścia w życie dekretu mogła być przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne oraz jeżeli poprzedni właściciel bądź jego następcy prawni zostali pozbawieni faktycznej możliwości władania nią po dniu 5 kwietnia 1958 r.
Przechodząc od oceny prawidłowości sposobu zastosowania przez Prezydenta W. kryteriów określonych w art. 215 ust. 2 u.g.n. Komisja negatywnie oceniła sposób ustalenia poprzedniego właściciela nieruchomości objętej wnioskiem o odszkodowanie. Prezydent W. poprzestał przy tym jedynie na wskazaniu, że "Zgodnie z zaświadczeniem Sądu Rejonowego dla Warszawy z dnia 22 października 2012 r. L.dz. [...] tytuł własności nieruchomości warszawskiej ozn. hip. jako "[...] " tom [...] dz. [...] wydzielona z bloku nr [...] , rej. Hip. [...] zapisany był na imię I. R. ". W ocenie Komisji Prezydent W. pominął informacje zawarte w przedmiotowym zaświadczenie, w świetle których część księgi hipotecznej pod nazwą "[...] ". Nr [...] przeznaczona na wpisy w postaci części działów I i II wykazu hipotecznego tomów III i VII uległa zniszczeniu. Po przytoczeniu tez wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 stycznia 2022 r. sygn. akt I OSK 2709/20 Komisja wskazała, że Prezydent W. nie uzyskał wyczerpującego materiału dowodowego w kwestii ustalenia poprzedniego właściciela nieruchomości objętej wnioskiem o odszkodowanie.
W ocenie Komisji oparcie się w wyłącznie na treści zaświadczenia, które w istocie informuje wyłącznie o braku możliwości wydania zaświadczenia o treści księgi hipotecznej z uwagi na jej częściowe zniszczenie nie uprawniało organu do ustalenia osoby poprzedniego właściciela. W tym zakresie koniecznym ze strony organu pierwszej instancji jest – zdaniem Komisji - powołanie dowodu z opinii biegłego geodety na okoliczność przeprowadzenia badań ocalałych akt hipotecznych - celem ustalenia dawnego właściciela nieruchomości. Komisja wskazała, że, że w aktach sprawy wprawdzie zawarto opinię biegłego geodety S.K. z dnia 26 lipca 2010 r., niemniej z uwagi na jej liczne mankamenty nie może być uznana za dowód rozstrzygający w kwestii własności nieruchomości. W tym zakresie wskazano, że w opinii przemilczano istotną okoliczność, że część przedmiotowej księgi wieczystej uległa zniszczeniu. W ocenie Komisji organ zaniechał dokonania oceny opinii biegłego geodety z dnia 26 lipca 2010 r. - w ogóle organ nie odniósł się do niej w uzasadnieniu wydanej decyzji. Dodatkowo zaznaczono, że z uwagi na okoliczność, iż przedmiotowa opinia została wykonana na zlecenie strony postępowania nie mogło ona zastępować dowodu z opinii biegłego przeprowadzonego przez organ.
Podsumowując dotychczasowe rozważania Komisja stwierdziła, że ustalenia organu w zakresie kluczowej okoliczności sprawy, tj. następcy prawnego dawnej właścicielki nieruchomości są wysoce niepewne i budzą wątpliwości, gdyż jedyny dowód powołany w tym zakresie w uzasadnieniu decyzji Prezydenta W. tej okoliczności w istocie rzeczy nie wykazuje.
W dalszej kolejności Komisja przedstawiła stanowisko odnośnie przesłanki planistycznej określonej w art. 215 ust. 2 u.g.n. W ocenie Komisji Prezydent W. nie zebrał w prawidłowy sposób materiału dowodowego pozwalającego na wyjaśnienie (ustalenie) przesłanki przeznaczenia nieruchomości pod budownictwo jednorodzinne. Komisja stwierdziła, że organ w uzasadnieniu decyzji wskazał, że na podstawie zgromadzonej dokumentacji ustalono, że zgodnie z ogólnym planem zabudowania W. zatwierdzonym przez Ministerstwo Robót Publicznych w dniu 11 sierpnia 1931 r., obowiązującym w dacie wejścia w życie dekretu z dnia 26 października 1945 r. nieruchomość położona przy ul. [...] ozn. hip. "[...] " tom [...] dz. [...] wydzielona z bloku nr [...] , rej. hip. [...], znajdowała się w strefie III, w której obowiązywała zabudowa luźna lub grupowa o 2 kondygnacjach oraz 30 % powierzchni zabudowania. Zdaniem Komisji analiza materiału dowodowego zgromadzonego przez Prezydenta m.st Warszawy w toku prowadzonego postępowania nie pozwalała na jednoznaczne i precyzyjne wyjaśnienie w jakiej określonej strefie planu rzeczywiście przedmiotowa działka się znajdowała.
Zdaniem Komisji sam fakt dołączenia do materiału dowodowego sprawy fragmentu reprodukcji planu należy uznać za niewystarczające do wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy, bowiem taki fragment planu winien być przedmiotem dalszego opracowania przez biegłego geodetę, powołanego przez organ, który to winien w sporządzonym opracowaniu odwzorować przebieg dawnej działki hipotecznej na właściwym miejscu przedmiotowego planu. Nadto istotna jest przy tym - zdaniem Komisji - również okoliczność, że przekazany przez Archiwum fragment planu zabudowy jest w znacznym zakresie uszkodzony, przede wszystkim w obszarze planu znajdującym się przy terenie opisanym jako [...] . Mając zaś na uwadze ogólnikowość i niejasności przedmiotowego planu zabudowy z 1931 r., tj. brak możliwości precyzyjnego odniesienia go do przebiegu dawnych działek hipotecznych przez osobę nieposiadającą odpowiedniej wiedzy specjalistycznej – zasadnym było powołanie biegłego specjalistę geodetę na okoliczność sporządzenia precyzyjnego wykreślenia zawierającego wykreślenie granic dawnych działek hipotecznych na tymże planie. W toku prowadzonego przed Prezydentem W. nie uzyskano dowodu w postaci wyrysu i wypisu z planu, na którym zostałby oznaczony dokładnie przebieg przedwojennej nieruchomości o którym mowa w ww. orzeczeniu, sporządzonego przez biegłego geodetę.
W ocenie Komisji powyższych braków dowodowych nie usuwa także analiza operatu szacunkowego z 21 czerwca 2013 r. dot. nieruchomości gruntowej położonej w Warszawie przy ul. [...] . Komisja wskazała, że Prezydent W. w uzasadnieniu decyzji zaniechał także dokonania oceny operatu szacunkowego z dnia z 21 czerwca 2013 r., który był podstawą do ustalenia wartości nieruchomości.
Następnie Komisja odniosła się do sposobu weryfikacji przez Prezydenta W. kwestii pozbawienia dawnego właściciela nieruchomości możliwości władania działką po dniu 5 kwietnia 1958 r. W ocenie Komisji Prezydent W. nie zbadał w sposób prawidłowy czy została spełniona przesłanka pozbawienia byłych właścicieli faktycznej możliwości władania działką po dniu 5 kwietnia 1958 r.
Analiza zgromadzonych w aktach informacji - zdaniem Komisji - wykazała, że Spółdzielnia "[...] " uzyskała ogólne pozwolenie na rozpoczęcie prac przy budowie ww. budynków wydane przez PRN W. w dniu 30 września 1955 r. W aktach sprawy znajduje się – zdaniem Komisji - także informacja, iż w związku z postawieniem Spółdzielni w stan likwidacji, Architekt Dzielnicowego Wydziału Budowlanego wstrzymał w dniu 5 listopada 1958 r. prace budowlane przy budowie wszystkich segmentów spółdzielni. Dalsze prace inwestycyjne prowadzone były także przez Spółdzielnię "[...] ", co potwierdzają informacje zawarte w wydawanych w latach 60-tych ubiegłego wieku, na rzecz Spółdzielni, decyzjach o pozwoleniu na użytkowanie obiektów budowlanych.
Jak zaznaczyła Komisja z pisma Delegatury Biura Administracji i Spraw Obywatelskich w Dzielnicy M. z dnia 5 października 2012 r. znak [...] , wynika, że pierwsze meldunki w budynkach [...] - [...] oraz [...] nastąpiły odpowiednio: w dniu 9 marca 1959 r., 6 sierpnia 1963 r., 10 września 1958 r., 17 listopada 1960 r., 11 sierpnia 1958 r., 14 sierpnia 1958 r., 19 grudnia 1969 r., 30 czerwca 1965 r.
W ocenie Komisji fakt postawienia Spółdzielni [...] w stan likwidacji, czy też wstrzymania procesu budowlanego pozostają bez wpływu na kwestie oceny utraty przez dawnego właściciela władztwa nad nieruchomością. Błędnym jest również - w ocenie Komisji- utożsamianie przez Prezydenta W. spełnienia przesłanki utraty przez dawnego właściciela nieruchomości władztwa nad nią - z chwilą zakończenia procesu inwestycyjnego. Właściwym bowiem - w ocenie Komisji jest - w tym zakresie dokonywanie oceny w zw. z datą przejęcia faktycznego przez spółdzielnie przedmiotowego terenu oraz rozpoczęciem inwestycji, bowiem od momentu jej rozpoczęcia dawny właściciel pozbawiony został możliwości nią władania. W tym zakresie dawny właściciel nie posiadał już instrumentów zgodnych z obowiązującym prawem, które umożliwiałyby mu wykonywanie jego uprawnień właścicielskich na przedmiotowym terenie.
Dodatkowo – zdaniem Komisji - organ nie dostrzegł istotnej okoliczności, że pierwsze zameldowania pod adresem [...] miał miejsce 10 września 1958 r., zaś pod adresem [...] sierpnia 1958 r. Daty zaś pierwszych zameldować pod adresem [...] i [...] miały miejsce w pobliżu daty granicznej 5 kwietnia 1958 r. Jeżeli zaś pod tym adresami miały miejsce pierwsze zameldowania w pobliżu daty 5 kwietnia 1958 r. to należy – w ocenie Komisji przyjmować, że proces inwestycyjny przerwanej budowli mógł zostać ukończony przed dniem 5 kwietnia 1958 r., przynamniej co do adresów [...] , [...] i [...] (wbrew ustaleniom Prezydenta W. ).
Komisja wskazała, że Prezydium Rady Narodowej w piśmie z 7 października 1954 r. adresowanym do Spółdzielni Mieszkaniowo - Budowlanej "[...] " upoważniło Spółdzielnie Mieszkaniowo-Budowlaną "[...] " do wejścia na niezabudowane grunta nieruchomości warszawskich położonych przy ul. [...] i [...] w granicach oznaczonych literami [...],[...],[...] i na szkicu sytuacyjnym Biura Urbanistycznego W. nr [...], stanowiącym załącznik do zaświadczenia lokalizacji szczegółowej nr [...] z 22 marca 1954 r. L.dz. [...] celem zagospodarowania tych terenów pod zabudowę. Następnie Prezydium Rady Narodowej w piśmie z 24 stycznia 1955 r. adresowanym do Spółdzielni Mieszkaniowo-Budowlanej zezwolił na objęcie w posiadanie przez Spółdzielnię Mieszkaniowo-Budowlaną "[...] " w W. gruntów nieruchomości warszawskich położonych przy ul. [...] i [...] oraz ul. [...] w granicach oznaczonych literami [...],[...],[...] na szkicu sytuacyjnym [...], stanowiącym integralną część zaświadczenia lokalizacji szczegółowej wstępnej nr [...] z 22 marca 1954 r. oraz na prowadzenie na tym terenie budowy spółdzielczych domów jednorodzinnych pod warunkiem zachowania przepisów budowlanych.
W ocenie Komisji z treści zaś sprawozdania z rewizji ustawowej Spółdzielni Mieszkaniowo-Budowlanej "[...] " w W. przeprowadzonej w dniach 21-23 i 29 kwietnia 1955 r. przez st. rewidenta Biura Spółdzielni Mieszkaniowych E. C. wynika, że w czasie inspekcji przeprowadzonej w dniu 29 kwietnia 1955 r. stwierdzono, że w zakresie przygotowania placu budowy - wybudowano przy ul. [...] na [...] baraki z desek i elementów trzcinowych na wapno i magazyn oraz konstrukcję czwartego baraku i ogrodzenie.
Następnie Komisja wskazała, że jak wynika z protokołu zdawczo-odbiorczego z 1 czerwca 1955 r. nieruchomości warszawskich położonych przy ul. [...] i [...] oraz ul. [...] przedstawiciel Prezydium Rady Narodowej w W. przekazał, a przedstawiciel Spółdzielni Mieszkaniowo- Budowlanej "[...] " w W. przejął w posiadanie teren nieruchomości warszawskiej położonej przy ul. [...] i [...] oraz [...] w granicach oznaczonych literami [...] , [...] i [...] na szkicu sytuacyjnym nr [...] , stanowiącym integralną część zaświadczenia lokalizacji szczegółowej wstępnej nr [...] z dnia 22 marca 1954 r.
Zdaniem Komisji ze sprawozdania kontrolnego nr [...] wynika, że w domu przy ul. [...] , znajduje się budynek mieszkalny - liczba pięter - 1, który ostał sprawdzony w dniu 21 lipca 1958 r. W sprawozdaniu podniesiono również m.in., że przewody spalinowe, dymowe, wentylacyjne pobudowano z cegły pełnej. W pkt. 18 nadmieniono, że komin C.O. jest o wymiarach 14x20, ilość drzwiczek 1 - dostateczna. W pkt. 22 budynek 1 piętrowy, przewodów dymowych kuchennych, przewodów dymowych piecowych 1. Przewodów spalinowych 1. Przewodów C.O. 1. Przewodów wentylacyjnych 13. Wysokość budynku 13 metrów. Protokół opatrzono datą 25 lipca 1958 r. Przypomnieć należy przy tym, że z protokołu lustracji nieruchomości z 3 października 1946 r. wynika, że grunt nieruchomości przy ul. [...] był niezabudowany. Powyższe – zdaniem Komisji - wskazuje, że na dzień 21 lipca 1958 r. został wybudowany budynek w stanie surowym na nieruchomości przy ul. [...] .
W ocenie Komisji z treści opinii inż. M. D. budynku mieszkalnego/pół bliźniaka/ przy ul. [...] , wykonanego przez Spółdzielnie Mieszkaniewo- Budowlaną [...] oraz wykończenie budynku przez inwestora [...] budynek wykonany został w okresie od 1952 r. do 1960 r., obecnie użytkowany. Jak wynika z pisma F. i A. A., którzy zamieszkiwali pod adresem ul. [...] , [...], budynek przy ul. [...] został zbudowany przez Spółdzielnie Mieszkaniową "[...] " w 1955 r. Z zarządzenia wykonania robót budowlanych z 29 maja 1959 r. – zdaniem Komisji - wynika, że w dniu 22 maja 1959 r. stwierdzono, że na nieruchomości w W. przy ul. [...] istniejący budynek w staniem surowym, częściowo piętrowy, mieszkalny, wykonany w stanie surowym, częściowo użytkowany. Zdaniem Komisji z wniosku o wydanie pozwolenia na użytkowanie budynku jednorodzinnego typu bliźniak adres ul. [...] wynika, że roboty budowlane wykonane na podstawie pozwolenia wydanego przez Prezydium Rady Narodowej W. Wydział Inspekcji Budowlanej z 30 września 1955 r. zostały ukończone w dniu 31 sierpnia 1958 r. Zdaniem Komisji, oceniając ww. dowody we wzajemnym powiązaniu, mając na uwadze szkic [...] będące załącznikiem do zaświadczenia lokalizacyjnego nr [...] , szkic [...] będący załącznikiem do zaświadczenia lokalizacyjnego nr [...] oraz wykreślenie zawarte na karcie pomiędzy 31 a 36 akt Prezydenta W. t.1/2 cz.l, stwierdzić należy, że utrata możliwości władania przez dawnego właściciela przedmiotowej nieruchomości mogła mieć miejsce przed dniem 5 kwietnia 1958 r., wbrew ustaleniom organu wydającego decyzję.
W ocenie Komisji, w rozpatrywanej sprawie kontrolowana decyzja nie spełnia wymogów określonych w 107 § 3 k.p.a. Przedstawiony w uzasadnieniu decyzji stan faktyczny sprawy jest - w ocenie Komisji niepełny- a przez to podjęte rozstrzygnięcie nieprzekonujące. Wnioski Prezydenta W. wynikające ze zgormadzonego materiału dowodowego nie mogą być w obecnym stanie sprawy zaakceptowane, ponieważ nie zostały wszechstronnie rozważone, z uwzględnieniem okoliczności wynikających z innych dowodów. Część ustaleń faktycznych poczynionych przez organ budzi uzasadnione wątpliwości, co świadczy przy tym o braku ich wszechstronnego wyjaśnienia ze strony Prezydenta W. .
Odnosząc się do stanowiska stron Komisja wskazała, że nie podziela poglądu, iż
rodzina C. zajmowała teren przedmiotowej nieruchomości na mocy umowy zawartej z dzierżawcą przedmiotowej nieruchomości, który to miał być umocowany do tej czynności przez dawnego jej właściciela. Jednakowoż twierdzenia te strony opierają się wyłącznie na przypuszczeniu. Żaden ze zgromadzonych dowodów w sprawie nie potwierdza - zdaniem Komisji - okoliczności, ażeby w latach 40 - tych i 50 - tych mieli zamieszkiwać lub administrować przedmiotowy teren osoby zawierające odpowiednią umowę z poprzednim właścicielem nieruchomości. Zdaniem Komisji strona błędnie akcentuje kwestię techniki budowlanej stosowaną w latach 50 - tych ubiegłego wieku. W tym przedmiocie zdaje się, że strona usiłuje wywieść, że budowa spornego budynku została wykonana w tempie ekspresowym.
Następnie Komisja wyjaśniła podstawy uchylenia decyzji Prezydenta W. w całości. Według Komisji w sprawie zrealizowały się przesłanki z art. 30 ust. 1 pkt 4a ustawy z dnia 9 marca 2017 r. Decyzja o ustaleniu i wypłacie odszkodowania została wydana w oparciu niezupełne ustalenia w zakresie stanu faktycznego, w tym również organ nie zebrał pełnego materiału dowodowego w niniejszej sprawie, zaniechano również jego prawidłowej oceny
Zdaniem Komisji analiza kontrolowanej decyzji Prezydenta W. prowadzi do wniosku, że postępowanie nie zostało przeprowadzone prawidłowo, a dokonane przez organ ustalenia są w tym zakresie wadliwe. W konsekwencji ocena dokonana na podstawie przyjętych ustaleń nie znajduje umocowania w zgromadzonym materiale dowodowym i jest co najmniej przedwczesna.
Z uwagi na niejasności zebranego materiału dowodowego za wadliwe należy uznać ustalenia organu w zakresie osoby poprzedniego właściciela nieruchomości, przesłanki przeznaczenia nieruchomości pod budownictwo jednorodzinne jak i kwestii utraty przez dawnego jej właściciela nieruchomości możliwości faktycznego władztwa nad przedmiotową nieruchomością przed dniem 5 kwietnia 1958 r. Z uwagi na skalę jak i mnogość występujących w sprawie naruszeń koniecznym jest w - ocenie Komisji - jej ponowne rozpoznanie przez Prezydenta m.st. Warszawy. Koniecznym jest w tym zakresie podjęcia szeregu czynności dowodowych celem ustalenia osoby dawnego właściciela nieruchomości. Uzasadnionym jest w tym przypadku przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego geodety celem wykonania badań treści księgi hipotecznej. W odniesieniu do przesłanki "planistycznej" - w ocenie Komisji - organ powinien zlecić uzupełnienie fragmentu uzyskanego planu o precyzyjne i czytelne wykreślenie biegłego specjalisty, uwzględniające przy tym granice dawnych działek hipotecznych, powołanego zgodnie z regulacji określonymi w kodeksie postępowania administracyjnego. I tak na podstawie kompletnego materiału dowodowego organ winien dokonać stosownych ustaleń w sprawie, które następnie w sposób kompleksowy powinny zostać opisane (ocenione) w treści wydanego w sprawie rozstrzygnięcia. W odniesieniu zaś do przesłanki utraty przez dawnego właściciela nieruchomości możliwości faktycznego władania nią przed dniem 5 kwietnia 1958 r. Komisja stwierdziła, że jest uzupełnienie zebranego materiału dowodowego m.in. o archiwalne zdjęcia lotnicze - sprzed roku 1960 , czy też wystąpienie do wszystkich instytucji mogących posiadać odpowiednie informacje w tym zakresie. Po zebraniu zaś odpowiedniego materiału dowodowego w tym zakresie, koniecznym może – zdaniem Komisji - okazać się również przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego geodety na okoliczność precyzyjnego ustalenia obszaru w jakim ustalone zdarzenia faktyczne odpowiadają granicom i obszarom przedmiotowej działki hipotecznej. Zdaniem Komisji dopiero kompleksowo uzupełniony materiał dowodowy, oceniony przy tym zgodnie z zasadami logiki może pozwolić na wyjaśnienie w tym zakresie istniejących wątpliwości.
Następnie Komisja wskazała, że za strony przedmiotowego postępowania uznała: K. R. , K. R. , T. T. , I. D. , M. R. będących beneficjentami kontrolowanej decyzji oraz Prokuratora Regionalnego we W. oraz Miasto W. .
Końcowo Komisja stwierdziła brak podstaw do nałożenia obowiązku zwrotu nienależnego świadczenia. Komisja w tym zakresie wskazała, że uprawnienie organu do nałożenia obowiązku zwrotu równowartości nienależnego świadczenia odnosi się do rozstrzygnięcia Prezydenta W. dotyczącego decyzji ustanawiającej użytkowanie wieczyste, nie zaś decyzji ustalającej odszkodowanie.
Skarga na decyzję Komisji z dnia 13 kwietnia 2022 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie została wniesiona przez K. R. , M. R. , T. T. , I. D. i K. M. (dalej łącznie: "Skarżący"). W skardze zaskarżonej decyzji zarzucono:
I. art. 29 ust 1 pkt 3 w związku z art. 30 ust. 1 pkt 4a ustawy z dnia 9 marca 2017 r., przez bezpodstawne przyjęcie, że decyzja odszkodowawcza została wydana z naruszeniem prawa (innym naruszeniem przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie oraz naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na rozstrzygnięcie), a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy miał istotny wpływ na rozstrzygnięcie, gdy tymczasem:
a) zarzuty Komisji dotyczące nieustalenia w prawidłowy sposób osoby dawnego właściciela nieruchomości warszawskiej, objętej księgą hipoteczną "[...] " tom [...] działka [...] wydzielona z bloku [...] o powierzchni 2.917,2 m2, rej. Hip. [...], zwanej dalej "[...]", oparte zostały wyłącznie na tym fragmencie zaświadczenia Sądu wieczystoksięgowego z dnia 22 października 2012 r., który wskazywał na fakt, że część tej księgi przeznaczona na wpisy w działach I i II uległa zniszczeniu, przez co nie można ustalić, kto był właścicielem [...] przed dniem wejścia w życie dekretu z dnia z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze W. (Dz. U. Nr 50, poz. 249), zwanego dalej "dekretem warszawskim", a pomijały fragment tego zaświadczenia, który stwierdzał, że poprzednim właścicielem była I. księżna R., na mocy aktu nr [...] zdziałanego w dnia 28 czerwca 1927 r. (str. 240 księgi umów tomu IV), zatwierdzonego orzeczeniem z dnia 2 sierpnia 1927 r. (str. 14 księgi umów tomu V), a ponadto wbrew twierdzeniom Komisji J. M. w dokumentach z lat 40 – tych nazywany był dzierżawcą, a nie właścicielem, więc kwestionowanie własności przysługującej I.R. jest bezpodstawne, bo korzysta ona z rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych, a Komisja nie wykazała, aby dokonywała ona jakimkolwiek obrotem [...] w okresie II wojny światowej, jak też aby obrót taki był wykonywany przez kogokolwiek innego, którego Komisja pominęła w postępowaniu rozpoznawczym jako stronę tego postępowania;
b) zarzuty Komisji dotyczące oparcia ustaleń decyzji odszkodowawczej w zakresie osoby poprzedniego właściciela [...] na opracowaniu uprawnionego geodety S.K. z dnia 26 lipca 2010 r. jako na dokumencie prywatnym, stoją w kolizji z hierarchią środków dowodowych przewidzianych w art. 75 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735; zwanej dalej "Kpa"), a przepis ten pozwala jako dowód dopuścić wszystko co przyczyni się do wyjaśnienia sprawy, a umknęło Komisji, że pomimo lakoniczności tego opracowania uprawniony geodeta po analizie 17 tomów księgi hipotecznej z ostatnim wpisem z dnia 24 lutego 1939 r. przyjął konkluzje tożsame z treścią zaświadczenia Sądu, wskazanego pod lit a, przesłanego na żądanie organu odszkodowawczego, zaś opracowanie takie należy traktować jak opinię biegłego w rozumieniu art. 84 Kpa z uwagi na specyfikę prac geodezyjnych oraz uprawnienia zawodowe takiego geodety w zakresie sporządzania dokumentacji do celów prawnych, wynikające z normy art. 11 ust. 1 ustawy oraz art. 43 pkt 2 z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2021 r. poz. 1990), bez względu na osobę zlecającą opinię uprawnionemu geodecie, a choć Komisja ostatnią z norm przywołała w uzasadnieniu swojej decyzji (błędnie wskazując art. 43 ust 2, którego w ustawie tej nie ma - przypis mój), to nie zauważyła specyfiki uprawnień zawodowych geodety i różnicy stąd wynikającej z innymi opracowaniami innych specjalistów przedkładanych w postępowaniu administracyjnym, które nawet będąc dokumentami prywatnymi, stanowić mogą materiał dowodowy przydatny do rozstrzygnięcia sprawy, zaś to opracowanie geodezyjne należy traktować jako dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 Kpa;
c) zarzuty Komisji dotyczące wadliwych ustaleń faktycznych i oparcia przesłanki planistycznej z art. 215 ust. 2 u.g.n. na reprodukcji grafiki ogólnego planu zabudowania W. , zatwierdzonego w dniu 11 sierpnia 1931 r., która była częściowo uszkodzona, jak też bez odwzorowania miejsca położenia [...] (błędnie wskazywanego na stronie 8 uzasadnienia decyzji Komisji jako nieruchomość przy ul. [...], co wskazuje na bezrefleksyjne kopiowania fragmentów innych własnych decyzji) w stosunku do zapisów tej grafiki, są w okolicznościach sprawy nieprawidłowe, albowiem reprodukcja ta jest uszkodzona na obszarze leżącym na południowy - zachód od [...], zaś [...] położony był na zachód od tego jeziorka, gdzie grafika planu nie była zniszczona i wskazywała na ewidentną dopuszczalność zabudowy jednorodzinnej, jak prawidłowo przyjęto w decyzji odszkodowawczej, stąd analizowanie obszaru [...] leżącego ok. 1 km od [...] (według Komisji 13 minut drogi, więc jednak udało się jej zlokalizować właściwe miejsce) jest bezcelowe, bo nie dotyczy niniejszej sprawy, ponadto nie ma ryzyka przeznaczenia [...] w planie na cele publiczne, bo najbliższe uwidocznione na grafice planu ulice, odpowiadające obecnym ulicom [...] i [...] (przechodzącej mostkiem na połowie [...]), przebiegają niespełna 1 km od miejsca położenia [...], więc wymaganie powołania opinii geodety celem odwzorowania miejsca położenia [...] w stosunku do ustaleń planu jest bezcelowe, gdy można to ustalić bez większych problemów i bez pomocy uprawnionego geodety w oparciu o inne dokumenty z akt sprawy;
d) zarzuty Komisji dotyczące wadliwego ustalenia drugiej przesłanki z art. 215 ust. 2 u.g.n. pomijają argumenty z pisma z dnia 8 marca 2022 r. (pkt 10 - 26), których w znacznej mierze nie przytoczono i nie poddano analizie, wskazując wyłącznie na polemiczny ich charakter i wolę prezentowania stanowiska korzystnego dla mocodawcy, gdy tymczasem zarówno Prokurator Regionalny we W. w toku postępowania wyjaśniającego w sprawie [...], będący inicjatorem sprzeciwu do decyzji odszkodowawczej, jak i w Komisja w toku postępowania rozpoznawczego nie wykazały, aby poprzedni właściciel [...] utracił możliwość władania nią przed dniem 5 kwietnia 1958 r., a wskazywane przez Komisję domniemania są niesprawdzonymi przypuszczeniami, a nie podstawą do weryfikacji ostatecznej decyzji odszkodowawczej, gdyż:
I. orzeczenia lokalizacyjne i protokoły przekazania nieruchomości są zdarzeniami prawnymi, a nie faktycznymi, bo nie sposób przyjąć, że gdyby faktycznie przekazywano w 1955 r. nieruchomość przy ul. [...] i [...], to nie zauważono by, że zabudowana jest w połowie zamieszkałym domem jednorodzinnym,
II. wykonanie zameldowań w budynku możliwe było wówczas już po rozpoczęciu budowy, na długo przed oddaniem go do użytkowania (przepisy przytoczono w pkt 17 pisma z 8 marca 2022 r.), zaś meldunki z 1953 r. dotyczyły budynku przedwojennego, zamieszkiwanego przez rodzinę C. , który został rozebrany w 1958 r. (nie było to skutkiem przemilczenia tego faktu), więc wywodzenie na tej podstawie utraty władania przez poprzedniego właściciela jest niezasadne, zwłaszcza, że Komisja przytaczając fakt zameldowania w budynku [...] podawała dwukrotnie różne daty, z których jedna nie dotyczyła tego budynku, a starego budynku [...] leżącego na [...] w 1953 r.,
III. przerwanie prac budowlanych przez [...] czy jej członków w listopadzie 1958 r. nie oznacza, że ich rozpoczęcie nie nastąpiło po dniu 5 kwietnia 1958 r., a twierdzenia dotyczące technologii budowy w latach 50 - tych nie były domysłami, tylko wynikały z konsultacji z inżynierem budownictwa z doświadczeniem zawodowym z tamtego okresu czasu,
IV. wykonanie ogrodzenia placu budowy, przywołanego w protokole inspekcji z lipca 1955 r. (pozyskanego przez Prokuratora) oznaczałoby konieczność objęcia placem budowy zamieszkałego budynku z ppkt ii, uniemożliwiając jego mieszkańcom dostęp do tego budynku, więc protokół dotyczył raczej nieruchomości przy ul. [...] i [...], objętej lokalizacją na rzecz tej samej spółdzielni budowlano – mieszkaniowej,
V. zawarcie w opinii inż. M. D. z 1961 r. stwierdzenia, że budynek przy ul. [...] [...] był budowany przez [...] i wykańczany przez S. S. w latach 1952-1960 oparte nie jest na jakimkolwiek związku z rzeczywistością, biorąc pod uwagę fakt, iż sama spółdzielnia tworzyła się w latach 1953-1954, a do robót związanych z budową nowego budynku można było przystąpić dopiero po rozebraniu starszego, położonego w tym miejscu, a czynności eksmisyjnych i robót rozbiórkowych nie wykonano do końca 1957 r.,
VI. niemiarodajne jest twierdzenie mieszkańca budynku (małżonków A.) o dacie wykonywania budowy budynku [...] przez [...] od 1955 r., w sytuacji, gdy budowa tego budynku nie mogła się rozpocząć przed czynnościami z ppkt v, zaś sami zainteresowani byli repatriantami z fali repatriacji w 1957 r. i jeszcze wiosną 1958 r. wnioskowali do KC PZPR o przydział mieszkania, więc nie mogli mieć wiedzy na temat rzeczywistego czasu budowy budynku, który im przydzielono, sprzed czasu repatriacji;
II. art. 3 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. w związku z art. 2 § 1 i art. 365 § 1 k.p.c. przez uzurpowanie sobie przez Komisję (organ administracji publicznej) prawa do oceny prawomocnego wpisu Sądu wieczystoksięgowego z dnia 2 sierpnia 1927 r., na podstawie którego I. R. została wpisana do księgi hipotecznej jako właścicielka [...], co wynika z treści zaświadczenia powołanego w pkt 1 lit. a., a poniekąd też oceny ważności czynności zbycia z dnia 28 czerwca 1927 r. przez spekulowanie czy nie nastąpił w okresie późniejszym obrót [...], podczas gdy do rozpoznawania spraw cywilnych rozpoznawane powołane są sądy powszechne, a obowiązkiem organów administracji jest respektowanie prawomocnych orzeczeń sądów cywilnych, zaś samo orzeczenie i zaświadczenie są dokumentami urzędowym z mocy art. 76 § 1 Kpa i bez przeprowadzenia przez Komisję przeciwdowodu, o którym mowa w art. 76 § 3 Kpa, nie można przyjąć wzruszenia ich prawdziwości, które nie nastąpiło, a ponadto przyjęcie na podstawie powołanych dokumentów urzędowych określonych ustaleń w decyzji odszkodowawczej nie może być traktowane w kategoriach uchybienia regułom postępowania, bo nie istnieje w procedurze administracyjnej zasada bezpośredniości przeprowadzenia dowodu, abstrahując od faktu sporadycznych rozpraw administracyjnych i wymogów do ich przeprowadzenia, a norma art. 75 Kpa pozwala jako dowód traktować wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem, choć Komisja konsekwentnie nie chce tej oczywistości przyswoić;
III. art. 29 ust. 2 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. w związku z art. 8 § 1 Kpa przez przedstawienie organowi odszkodowawczemu wskazań do dalszego sposobu postępowania sprzecznych z kompetencjami wzajemnymi organu i Sądu, wskazanymi w pkt 2 oraz związanie organu orzeczeniem tego Sądu w kwestii wpisu poprzedniego właściciela [...], objętego rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych, przez co nie mógłby on zrealizować tych wytycznych;
IV. art 29 ust. 2 związku z art. 29 ust 1 pkt 3 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. przez uchylenie w całości decyzji odszkodowawczej, pomimo braku wskazania, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy miał istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, zwłaszcza, że Komisja nie wskazała organowi odszkodowawczemu okoliczności, które powinien wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, tj. takich, które nie wynikają wprost z zebranego materiału dowodowego oraz które nie zostały ustalone i poddane merytorycznej ocenie w toku postępowania prowadzonego na podstawie art. 215 ust 2 u.g.n., w związku z czym ewentualne ponowne rozpatrzenie sprawy nie może prowadzić do innego rozstrzygnięcia, co samo w sobie nie uzasadniało uchylenia ostatecznej decyzji odszkodowawczej;
V. art. 29 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 29 ust 2 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. przez przyjęcie, że organ odszkodowawczy w sposób rażący naruszył przepisy postępowania administracyjnego i nie pozyskał wbrew wymogom art. 80 Kpa z właściwych archiwów kompletnych grafik planu zabudowania, jak też nie ocenił znaczenia protokołów zdawczo - odbiorczych i zaświadczeń lokalizacyjnych, co uzasadnia konieczność uchylenia decyzji odszkodowawczej oraz konieczność uzupełnienia dokumentacji w powołanym zakresie, gdy tymczasem Komisja prowadząc w tym zakresie własne postępowanie dowodowe wystąpiła do wszelkich możliwych archiwów i uzyskała odpowiedź, iż nie dysponują one dodatkowymi dokumentami, więc i uzyskanie ich przez organ odszkodowawczy przy ponownym rozpoznaniu sprawy nie będzie możliwe;
VI. art. 7, 75 i 80 Kpa przez wadliwą ocenę materiału dowodowego, zgromadzonego przez organ odszkodowawczy i szukanie wbrew treści tego materiału zarzutów przeciwko sposobowi postępowania tego organu, gdy tymczasem:
a) oznaczenie daty pisma do komórki ewidencji gruntów Urzędu W. na dzień 14 marca 2011 r. o udostępnienie mapy i informacji z ewidencji gruntów, więc rzekomo jeszcze przed złożeniem wniosku odszkodowawczego, gdy jak zaznaczyła Komisja pismo to przyjęto do wysłania dnia 15 kwietnia 2011 r., oznacza tylko tyle, że omyłkowo wpisano w tym piśmie miesiąc, marzec zamiast kwietnia, czyli pochodziło ono z 14 kwietnia 2011 r. i było pierwszą czynnością podjętą po złożeniu w marcu 2011 r. wniosku odszkodowawczego,
b) kwestionowanie na czyje zlecenie wykreślona jest mapa sytuacyjna z przebiegiem obecnych działek ewidencyjnych nieruchomości przy ul. [...] i granic [...], bo brak jest utrwalenia stosownych informacji jest niepoważne, gdyż mapa ta i wypisy z ewidencji gruntów stanowią załączniki do wcześniej przywołanego przez Komisję pisma Biura Geodezji z dnia 10 maja 2011 r., w treści którego to pisma owe załączniki wymieniono i mapę ostemplowano pieczęcią organu geodezyjno - kartograficznego ze wskazaniem skali mapy: 1:500,
c) organ odszkodowawczy pozyskał liczne dokumenty archiwalne i znaczną ich część opisał w uzasadnieniu decyzji odszkodowawczej, więc nie sposób przypisywać mu zaniechań w pozyskiwaniu takich materiałów, skoro w sprawie tej uczyniono to w stopniu znacznie wykraczającym poza skalę poszukiwań archiwalnych w innych znanych mi postępowaniach odszkodowawczych;
VII. art. 215 ust. 2 u.g.n. przez przyjęcie, że organ odszkodowawczy nie dokonał ustalenia spełnienia pierwszej przesłanki (planistycznej - możliwości przeznaczenia wywłaszczonej nieruchomości pod budownictwo jednorodzinne), bo opierał się na niekompletnym planie zabudowania, gdy tymczasem, jak wskazano w pkt I lit. c, nie ma żadnych wątpliwości co do przeznaczenia spornej nieruchomości hipotecznej w planie z dnia 11 sierpnia 1931 r. w obszarze niskiej zabudowy mieszkaniowej (co pozwala na przyjęcie przeznaczenia działki pod budownictwo jednorodzinne), bo cały obszar pomiędzy widocznymi na grafice tego planu ulicami [...],[...] i [...] był przeznaczony pod zabudowę niską do 2-3 kondygnacji, więc wątpliwości planistycznych w tym zakresie nie może być żadnych;
VIII. art. 7, 77 i 81 w związku z art. 10 Kpa i art. 28 ustawy z dnia 9 marca 2017 r przez dokonanie fragmentarycznej oceny stanowiska merytorycznego jednego ze skarżących, złożonego w piśmie z dnia 8 marca 2022 r., powołanym wyżej w pkt 1 lit. d tej skargi po zamieszczeniu obwieszczenia o możliwości wypowiedzenia się w sprawie, jak też przez
niedoręczenie mimo stosownego wniosku z tego pisma treści opinii Społecznej Rady z dnia 11 kwietnia 2022 r., która była niedostępna w trakcie oglądania akt sprawy w dniu 18 marca 2022 r., natomiast Komisja wydała kwestionowaną decyzję bez możliwości zajęcia stanowiska do tej opinii i bez znaczenia w sprawie jest fakt, iż Komisja uznaje ją za niewiążącą, skoro przywołuje ją w uzasadnieniu swojej decyzji, więc naruszenie praw procesowych skarżących jest ewidentne, bo w istocie skarżący zostali pozbawieni możliwości wypowiedzenia się co do tej opinii, a nawet w zakresie, w którym jeden ze skarżących wypowiedział się wcześniej w trybie art. 10 Kpa, zostało to w znacznym stopniu zignorowane.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty Skarżący wnieśli o: 1) uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji, a także zobowiązanie Komisji do wydania decyzji w określonym terminie, wskazując sposób jej rozstrzygnięcia polegający na orzeczeniu o utrzymaniu w mocy decyzji odszkodowawczej, 2 ) względnie uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i orzeczenie o umorzeniu postępowania administracyjnego, 3) zasądzenie od Komisji na rzecz Skarżących zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Komisja wniosła o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Pismem z dnia 9 marca 2023 r. prokurator delegowany do Prokuratury Regionalnej we W. zgłosił udział w postępowaniu o sygn. akt I SA/Wa 1569/22.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 29 kwietnia 2023 r. sygn. akt I SA/Wa 1569/22 dopuścił [...] do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga nie jest zasadna. Zaskarżona decyzja odpowiada prawu, pomimo, że nie we wszystkich aspektach można podzielić argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji.
Trafne jest stanowisko Komisji zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że w niniejszej sprawie były podstawy do zastosowania art. 29 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 4a ustawy z dnia 9 marca 2017 r.
Materialnoprawną podstawą wydania zaskarżonej decyzji Komisji stanowiły przepisy ustawy z dnia 9 marca 2017 r. Ustawa ta ma na celu usuwanie skutków prawnych decyzji dotyczących nieruchomości dekretowych wydanych z naruszeniem prawa. Zadaniem Komisji jest wyjaśnianie nieprawidłowości i uchybień w działalności organów i osób prowadzących postępowania w przedmiocie wydawania decyzji reprywatyzacyjnych dotyczących nieruchomości warszawskich oraz występowanie do właściwych organów w razie stwierdzenia w toku postępowania przed Komisją istnienia okoliczności sprzyjających wydawaniu decyzji reprywatyzacyjnych (w tym także decyzji odszkodowawczych – vide: art. 2 pkt 3 lit. c ustawy) z naruszeniem prawa lub popełnianiu przestępstw bądź utrudniających ich ujawnianie (art. 3 ust. 2 ustawy). Oznacza to, że Komisja powinna ocenić decyzję reprywatyzacyjną pod kątem ewentualnych naruszeń prawa przy jej wydawaniu. Ustawodawca przyznał Komisji m.in. prawo do orzekania o niezgodności z prawem decyzji reprywatyzacyjnych czy stwierdzania ich nieważności. Komisja jest bowiem organem administracji publicznej stojącym na straży interesu publicznego, w zakresie postępowań w przedmiocie wydania decyzji reprywatyzacyjnych dotyczących nieruchomości warszawskich (art. 3 pkt 3 ustawy). Przy czym pamiętać należy, że postępowanie przed Komisją jest nadzwyczajnym postępowaniem kontrolnym (nadzorczym), a przepisy tej ustawy stanowią lex specialis w stosunku do przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Ustawodawca mocą ustawy szczególnej ustanowił więc Komisję jako organ specjalny do kontroli legalności decyzji reprywatyzacyjnych wydawanych w oparciu o przepisy dekretu, a w art. 30 zawarł przepisy określające przesłanki wadliwości decyzji dekretowych.
Przepis art. 29 ust. 1 pkt 3 ustawy pozwala na uchylenie decyzji reprywatyzacyjnej w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi, który wydał ostateczną decyzję reprywatyzacyjną, jeżeli decyzja ta została wydana z naruszeniem prawa, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Z kolei w art. 30 ust. 1 pkt 1-8 ustawy wskazano przesłanki pozwalające na wydanie przez Komisję decyzji, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 2-4, w tym gdy stwierdzono inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności jeżeli stroną postępowania o wydanie decyzji reprywatyzacyjnej była osoba, która nie była osobą uprawnioną w rozumieniu art. 7 ust. 1 dekretu, osobę uprawnioną reprezentował kurator ustanowiony dla osoby nieznanej z miejsca pobytu, a nie było podstaw do jego ustanowienia, ustanowiono kuratora spadku działającego w imieniu osoby nieżyjącej lub z naruszeniem przepisów o dziedziczeniu, w tym przepisów dotyczących dziedziczenia spadków wakujących lub nieobjętych, lub stwierdzono naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (pkt 4a).
W przedmiotowej sprawie Komisja, jako podstawę rozstrzygnięcia, wskazała art. 29 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 4a ustawy. Na tej podstawie Komisja uchyliła decyzję odszkodowawczą Prezydenta W. w całości i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi. Powodem takiego rozstrzygnięcia było w szczególności uznanie, że decyzja odszkodowawcza została wydana:
1) pomimo braku ustalenia ponad wszelką wątpliwość poprzedniego właściciela nieruchomości objętej wnioskiem, tj. przed dniem wejścia w życie dekretu, co skutkuje tym uznaniem, że wątpliwym jest uprawnienie następców prawnych I.R. do żądania odszkodowania;
2) bez prawidłowego rozstrzygnięcia przesłanki planistycznej w rozumieniu art. 215 ust. 2 u.g.n., wobec oparcia rozstrzygnięcia na częściowo zniszczonej grafice planu zabudowania i ustalenia miejsca położenia spornej nieruchomości w stosunku do zapisów tego planu;
3) bez bezprawidłowego ustalenia drugiej przesłanki z art. 215 ust. 2 u.g.n., czyli utraty możliwości władania sporną nieruchomością po dniu 5 kwietnia 1958 r.
Przede wszystkim zauważyć należy, że przysługiwanie I.R. prawa własności przedmiotowej nieruchomości w dacie wejścia w życie dekretu pomimo częściowego zniszczenia księgi hipotecznej prowadzonej dla nieruchomości ozn. hip. jako "[...] " Prezydent ustalił na podstawie zaświadczenia Sądu Rejonowego dla W. z dnia 22 października 2012 r. L.dz. [...] (k-89 akt Prezydenta W. t.1/2 cz.l), zawierającego informację, że część księgi hipotecznej pod nazwą "[...] " inw. Nr [...] przeznaczona na wpisy w postaci części działów I i II wykazu hipotecznego tomów III i VII uległa zniszczeniu i nie można określić czy część zaginiona zawierała wpisy i jakiej treści.
Zdaniem Sądu powołanie się przez Prezydenta w uzasadnieniu decyzji odszkodowawczej, na treść tego zaświadczenia i przyjęcie na tej podstawie, że przedmiotowa nieruchomość stanowiła własność I.R. nie może być traktowane w kategoriach uchybienia reguł postępowania. Zauważyć trzeba, że w prawie administracyjnym nie istnieje tzw. "zasada bezpośredniości przeprowadzenia dowodu". Zgodnie natomiast z art. 75 § 1 zdanie pierwsze Kpa, jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Z przepisu tego wynika zatem, że dowodem w postępowaniu administracyjnym mogą być także dowody zebrane na potrzeby innego postępowania, w tym postępowania wieczystoksięgowego (zob. wyrok NSA z dnia 31 stycznia 2012 r., sygn. akt I OSK 1206/11). Z tego też powodu organ prowadzący postępowanie administracyjne nie jest związany zasadą bezpośredniości rozumianą jako obowiązek oparcia ustaleń faktycznych na bezpośrednio przeprowadzonych dowodach w czasie rozprawy. Brak zatem przeszkód, by organ powoływał się także na dowody pośrednie. Podkreślić należy, że w aktach sprawy brak jest jakichkolwiek dokumentów, które uprawdopodobniłyby, że I. R. dokonała jakichkolwiek rozporządzeń sporną nieruchomością, co czyniłoby nieaktualnym zaświadczenie Sądu Rejonowego dla W. z dnia 22 października 2012 r. Same przypuszczenia Komisji w tym zakresie są - zdaniem Sądu - nie wystarczające dla skutecznego podważenia prawidłowości ustaleń Prezydenta w tym zakresie. W ocenie Sądu powołany przez Komisję w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji pogląd NSA z wyroku z dnia 14 stycznia 2022 r. sygn. akt I OSK 2709/20 zapadł na tle odmiennego stanu faktycznego w którym miał miejsce obrót nieruchomościami z udziałem niemieckiego notariusza w czasie okupacji. Z akt sprawy nie wynika, żeby analogiczne okoliczności miały miejsce w przedmiotowej sprawie.
Sąd uznał natomiast za prawidłowe stanowisko Komisji, że Prezydent wydał decyzję odszkodowawczą bez ustalenia w sposób prawidłowy przesłanki planistycznej zawartej w art. 215 ust. 2 u.g.n. warunkującej przyznanie odszkodowania. W ocenie Sądu, ani w decyzji Prezydenta z dnia 4 lipca 2014 r., ani dokumentach zgromadzonych w toku postępowania przed Prezydentem, położenie planistyczne dawnych działek hipotecznych i ich odniesienie do działek współczesnych nie zostało odzwierciedlone w sposób jednoznacznie precyzyjny. Sąd w tym zakresie podziela stanowisko Komisji, w świetle którego sam fakt dołączenia do materiału dowodowego sprawy fragmentu reprodukcji ogólnego planu zabudowania W. zatwierdzonego przez Ministerstwo Robót Publicznych w dniu 11 sierpnia 1931 r. (k-109 akt Prezydenta W. t.I/2 cz. l) należy uznać za niewystarczające do wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy. Zdaniem Sądu Komisja w zaskarżonej decyzji prawidłowo uznała, ze fragment ogólnego planu zabudowania W. winien być przedmiotem dalszego opracowania przez biegłego geodetę, powołanego przez Prezydenta który to winien w sporządzonym opracowaniu odwzorować przebieg dawnej działki hipotecznej na właściwym miejscu przedmiotowego planu. Zdaniem Sądu Komisja prawidłowo uznała, że decyzja odszkodowawcza została wydana bez prawidłowego rozstrzygnięcia przesłanki planistycznej w rozumieniu art. 215 ust. 2 u.g.n.
Z punktu widzenia oceny prawidłowości sposobu zastosowania art. 215 ust. 2 u.g.n. przez organ odszkodowawczy istotne jest ustalenie kwestii prawidłowości oceny przez Prezydenta utraty możliwości władania [...] po dniu 5 kwietnia 1958 r. W ocenie Sądu, z brzmienia przepisu art. 215 ust. 2 zdanie pierwsze u.g.n. należy wyprowadzić taki wniosek, że przesłanką konieczną dla zastosowania tego przepisu jest sama faktyczna możliwość władania gruntem przed dniem 5 kwietnia 1958 r. Innymi słowy, nie jest konieczne by właściciel lub jego następca prawny rzeczywiście władał gruntem. Wystarczy by miał faktyczną możliwość władania gruntem. Natomiast chwilę, w której nastąpiła utrata władania nieruchomością (działką), ocenia się według stanu faktycznego, a nie prawnego (patrz: E. Bończak-Kucharczyk [w:] Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz aktualizowany, LEX/el. 2021, art. 215, por. również wyrok NSA z dnia 10 grudnia 1988 r. sygn. akt IV SA 945/88, niepubl., z którego wynika, że wydanie dokumentu – przydzielenia działki innemu podmiotowi – nie powoduje samo przez się utraty władania, gdyż nie oznacza objęcia władania działką przez podmiot, któremu ją przydzielono w tym samym dniu, więc istnienie takiego dokumentu nie wyklucza możliwości faktycznego władania działką przez poprzedniego właściciela).
Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji Komisja oparła swoje ustalenia w zakresie analizowanej przesłanki stosowania art. 215 ust. 2 u.g.n. na m. in. następujących dokumentach: 1) kopia karty dziennika budowy budynku [...] , który został wydany w dniu 17 listopada 1958 r.; 2) pozwolenie Prezydium Dzielnicowej Rady Narodowej Warszawa - M. z dnia 24 czerwca 1962 r., - na użytkowanie budynku przy [...] [...] ; 3) decyzja Prezydium Rady Narodowej Warszawa M. z dnia 15 czerwca 1964 r. o pozwoleniu na użytkowanie budynku bliźniaczego przy ul. [...]) odpis z księgi wieczystej nr [...] wydany przez Sąd Rejonowy dla Warszawy M. VI Wydział Ksiąg Wieczystych z dnia 21 czerwca 1999 r., z którego wynika, iż pozwolenie na użytkowanie budynku położonego przy ul. [...] [...] nastąpiło w dniu 14 lipca 1961 r.; 5) odpis z księgi wieczystej nr [...] wydany przez Sąd Rejonowy dla Warszawy M. VI Wydział Ksiąg Wieczystych z dnia 18 listopada 1998 r., z którego wynika, iż pozwolenie na użytkowanie budynku położonego przy ul. [...] [...] nastąpiło w dniu 29 września 1962 r.; 6) odpis z księgi wieczystej nr [...] wydany przez Sąd Rejonowy dla W. M. VI Wydział Ksiąg Wieczystych z dnia 24 lipca 1998 r., z którego wynika, iż pozwolenie na użytkowanie budynku położonego przy ul. [...] nastąpiło w dniu 19 sierpnia 1961 r.
Dodatkowo Komisja przenalizowała m.in. sprawozdanie z rewizji ustawowej Spółdzielni Mieszkaniowo-Budowlanej "[...] " w W. przeprowadzonej w dniach 21-23 i 29 kwietnia 1955 r. przez st. rewidenta Biura Spółdzielni Mieszkaniowych E.C. , protokół zdawczo-odbiorczy 1 czerwca 1955 r. nieruchomości warszawskich położonych przy ul. [...] i [...] oraz ul. [...] w granicach oznaczonych literami [...] , [...] i [...] na szkicu sytuacyjnym [...]. W ocenie Sądu, o ile powyższe dokumenty mogą – jak wskazują Skarżący – mieć charakter prawny, a nie faktyczny do innych wniosków należy dojść w przypadku uwzględnionych przez Komisję dokumentów sprawozdania kontrolnego nr [...] (k-1 akt administracyjnych pt. "Załącznik 2 Dokumentacja ze zbiorów Archiwum Biura Organizacji Urzędu W. ") oraz z protokołu lustracji nieruchomości z dnia 3 października 1946 r. Jak wynika z analizy treści sprawozdania kontrolnego nr [...] w domu przy ul. [...] [...] (błędnie w zaskarżonej decyzji wskazany jako [...] ) [...] znajdował się budynek mieszkalny - liczba pięter - 1, który został sprawdzony w dniu 21 lipca 1958 r. Protokół opatrzono datą 25 lipca 1958 r. Na podstawie powyższych dokumentów – zdaniem Sądu – Komisja prawidłowo uznała, że na dzień 21 lipca 1958 r. został wybudowany budynek w stanie surowym na nieruchomości przy ul. [...] [...].
Zdaniem Sądu za sprzeczne z zasadami logiki i doświadczenia życiowego byłoby uznanie, że budynek przy ul. [...] [...] powstał w wyniku prac budowlanych rozpoczętych po dniu 5 kwietnia 1958 r. Sąd w składzie orzekającym w przedmiotowej sprawie podziela stanowisko NSA wyrażone w wyroku z dnia 26 listopada 2021 r. sygn. akt I OSK 655/21, w świetle którego zasady logiki i doświadczenia życiowego prowadzą do wniosku, że prowadzenie inwestycji polegającej na budowie kina wymaga zajęcia całej nieruchomości pod jego budowę i zapewnienie do niego dostępu. Przeciwne twierdzenie, w tym sama okoliczność posiadania przez ówczesnego właściciela ww. nieruchomości, choćby w części możliwości władania nią przed określoną w art. 215 ust. 2 u.g.n. datą, winna podlegać inicjatywnie dowodowej stron na podstawie art. 7 k.p.a.
Dodatkowym argumentem wskazującym na nieprawidłowość ustalenia przez organ odszkodowawczy faktycznej utraty władania nieruchomością przez byłą właścicielkę przedmiotowej nieruchomości jest pominięcie okoliczności, że na terenie spornej nieruchomości zamieszkiwały osoby fizyczne, które nie były w żaden sposób umownie upoważnione do zajmowania spornej nieruchomości. Jak wskazano bowiem na stronie 17 skargi do 1958 r. " (...) na terenie [...] posadowiona była przedwojenna kamienica, która pomimo wypalenia i nienadawania się do odbudowy (protokół z 1946 r.) została zasiedlona i była do 1958 r. zamieszkiwana przez rodzinę C. ". W aktach sprawy znajduje się wniosek z dnia 26 kwietnia 1955 r. o ukaranie F. C. za samowolne postawienie gołębnika na terenie posesji [...] (k-65 akt Prezydenta W. t.1/2 cz.l).
Sąd w tym zakresie podkreśla, że utrata władania nieruchomością przez byłą właścicielkę przedmiotowej nieruchomości po dniu 5 kwietnia 1958 r. nie musiała – w świetle brzmienia art. 215 ust. 2 u.g.n, - wynikać wyłącznie z zachowania podmiotów z szeroko rozumianego sektora państwowego, np. wspomnianej wcześniej Spółdzielni Mieszkaniowo- Budowlanej "[...] " w W..
W konsekwencji – zdaniem Sądu - zasadny jest zarzut Komisji, że Prezydent nie ustalił w sposób prawidłowy okoliczności faktycznej utraty władania nieruchomością przez byłą właścicielkę przedmiotowej nieruchomości po dniu 5 kwietnia 1958 r.
Podsumowując, Sąd stanął na stanowisku, że zaskarżona decyzja Komisji, pomimo częściowo błędnej argumentacji, jest prawidłowa, ponieważ decyzja odszkodowawcza Prezydenta, z powodów wyjaśnionych przez Sąd powyżej, narusza przepisy postępowania (art. 7, 77 § 1, 80 oraz 107 § 3 Kpa) w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nie zostało bowiem prawidłowo wyjaśnione i udokumentowane w toku postępowania poprzedzającego jej wydanie, czy rzeczywiście, dawna właścicielka miała faktyczną możliwość korzystania ze spornej nieruchomości oraz nie została wykazana w sposób prawidłowy i precyzyjny przesłanka planistyczna określona w art. 215 ust. 2 u.g.n.
Powyższe świadczy o słuszności stanowiska Komisji co do wadliwości decyzji odszkodowawczej, a tym samym czyni nieuzasadnionymi podniesione w tym zakresie zarzuty skarg powiązane z naruszeniem art. 29 ust 1 pkt 3 w związku z art. 30 ust. 1 pkt 4a ustawy z dnia 9 marca 2017 r., art. 7, 75 i 80 Kpa, art. 215 ust. 2 u.g.n., a także art. 29 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 29 ust 2 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. Powyższa wadliwość decyzji odszkodowawczej miała istotne znaczeniu w uznaniu przez Sąd, że naruszenia przez Komisję art. 3 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. związku z art. 2 § 1 i art. 365 § 1 k.p.c., a także art. 29 ust. 2 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. w związku z art. 8 § 1 Kpa (kwestia ustalenia przez Prezydenta poprzedniego właściciela nieruchomości objętej wnioskiem) nie miały wpływu na wynik sprawy, gdyż wszystkie przesłanki określone w art. 215 ust. 2 u.g.n. powinny być wykazane w prawidłowy sposób przez organ odszkodowawczy, co jak prawidłowo wykazała Komisja nie miało miejsca w przedmiotowej sprawie.
Końcowo, Sąd uznał za bezzasadny zarzut naruszenia art. 7, 77 i 81 w związku z art. 10 Kpa i art. 28 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. Jak prawidłowo w tym zakresie wskazuje Komisja opinia Społecznej Rady nie stanowi obligatoryjnej podstawy wydawania decyzji przez Komisję, a ewentualne niezapoznanie się z opinią przez Skarżących w żaden sposób nie mogło naruszyć art. 10 k.p.a.
Biorąc powyższe pod uwagę i uznając zarzuty skargi za niemające wpływu na wynik sprawy Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634) orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło