I SA/Wa 1571/06

WyrokWSA w Warszawie2007-02-26

Skład orzekający: Monika Nowicka, Daniela Kozłowska, Mirosław Gdesz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze naruszyło zasadę czynnego udziału stron w postępowaniu, rozpatrując odwołanie od orzeczenia z 1957 r. po kilkudziesięciu latach i nie zapewniając udziału obecnym użytkownikom wieczystym?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze naruszyło przepis art. 10 § 1 K.p.a. ustanawiający zasadę czynnego udziału stron w postępowaniu. Organ odwoławczy pominął skarżących w postępowaniu odwoławczym od orzeczenia z 1957 r., nie badając zmian własnościowych i nie określając osób posiadających interes prawny. Niedotrzymanie tej zasady stanowiło podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi W. R. i B. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z lipca 2006 r., która uchyliła orzeczenie z listopada 1957 r. o odmowie przyznania prawa użytkowania wieczystego i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia. Skarżący, będący użytkownikami wieczystymi działki, zarzucili organowi naruszenie przepisów proceduralnych, w tym brak odpowiedzi na odwołanie z 1957 r. i kwestionowanie decyzji opartych na tym orzeczeniu po tak długim czasie.
Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lipca 2006 r. oraz stwierdzenie, że decyzja ta nie podlega wykonaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Nowicka Sędziowie Sędzia WSA Daniela Kozłowska /spr./ Asesor WSA Mirosław Gdesz Protokolant Maciej Kozłowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lutego 2007 r. sprawy ze skargi W. R. i B. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości [...] 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z [...] lipca 2006 r. nr [...] uchyliło orzeczenie administracyjne Prezydium Rady Narodowej W. z [...] listopada 1957 r. nr [...] o odmowie przyznania M. M. prawa użytkowania wieczystego gruntu położonego w W. przy ul. [...] i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu decyzji podano, że nieruchomość położona w W. przy ul. [...]. [...] [...] nr hip. [...] podlegała przepisom dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). W dniu 25 maja 1949 r. M. M., dotychczasowa właścicielka nieruchomości, złożyła wniosek o przyznanie własności czasowej tej nieruchomości. W uzasadnieniu orzeczenia z [...] listopada 1957 r. o odmowie przyznania prawa do gruntu podano, że zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego nieruchomość jest przeznaczona pod budownictwo indywidualne przyzakładowe. Odwołanie od tego orzeczenia złożyła w terminie M. M. Z art. 7 ust. 2 dekretu wynika, iż jedyną przesłanką upoważniającą organ administracji do odmowy przyznania prawa własności czasowej był brak możliwości pogodzenia korzystania z gruntu przez dotychczasowego właściciela z przeznaczeniem tego gruntu według planu zabudowy (później miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego). Użyte w tym przepisie określenie "plan zabudowy" oznacza plan obowiązujący, tj. zatwierdzony przez właściwy organ administracji. W dniu wydawania badanego orzeczenia dla przedmiotowego terenu obowiązywał plan zagospodarowania zatwierdzony uchwałą Prezydium Rządu PRL z dnia [...] lipca 1956 r. Zgodnie z tym planem teren obejmujący ulicę K. przeznaczony był pod zabudowę skupioną. Takie przeznaczenie gruntu nie oznaczało niemożności pogodzenia korzystania z gruntu przez dotychczasowego właściciela z jego przeznaczeniem według planu zagospodarowania. Już z tej przyczyny orzeczenie należało uchylić. Skargę na powyższą decyzję złożyli B.R. i W. R. wnosząc o uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lipca 2006 r. Skarżący podali, że są użytkownikami wieczystymi działki nr [...] przy ul. [...] i wystąpili w dniu 9 kwietnia 2000 r. o przekształcenie przysługującego im prawa w prawo własności. Brak odpowiedzi pisemnej na odwołanie od orzeczenia z [...] listopada 1957 r. nie powinno być po 49 latach powodem "odwołania" decyzji, na podstawie której opierało się wiele aktów, w tej sytuacji do zakwestionowania. Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co wynika z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm). Skarga została uwzględniona, choć z innych przyczyn niż w niej wskazane. Postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone z naruszeniem przepisu art. 10 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, który ustanawia zasadę udziału stron w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwienie im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów. Zapewnienie stronom czynnego udziału w postępowaniu należy do obowiązków organu administracji. Niedotrzymanie tej zasady stanowi podstawę do wznowienia postępowania na wniosek osoby pominiętej w postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 4 w związku z art. 147 k.p.a.). W pojęciu czynnego udziału w każdym stadium postępowania mieści się m.in. prawo wnoszenia podań, uzupełniania ich treści, zgłaszania wniosków dowodowych oraz uczestniczenia w rozprawie. Czynny udział wyraża się również w przeglądaniu akt sprawy. Jak wynika z akt sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. pominęło skarżących w postępowaniu odwoławczym od orzeczenia Prezydium Rady Narodowej W. z [...] listopada 1957 r. Przed wydaniem decyzji z [...] lipca 2006 r. organ odwoławczy był obowiązany zbadać, jakie zmiany własnościowe zaszły na gruncie objętym orzeczeniem z 1957 r. i w zależności od tych ustaleń podjąć odpowiednie czynności w celu określenia osób, które mają interes prawny w tym postępowaniu. Obowiązek ten wynikał nie tylko z faktu, że odwołanie było rozpatrywane po upływie kilkudziesięciu lat od wniesienia, ale także z tego, że postanowienie SKO z dnia [...] sierpnia 2006 r. o uchyleniu postanowienia Prezydenta W. z [...] lipca 2006 r. w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie przekształcenia przysługującego małż. R. prawa użytkowania wieczystego w prawo własności wskazuje, że równocześnie toczyły się dwa różne postępowania dotyczące nieruchomości objętej dekretem o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze W. Wobec powyższego Sąd orzekł, jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "b" i "c" oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2006 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło