I SA/Wa 1572/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Lenart Asesor WSA Joanna Skiba Protokolant Monika Chorzewska-Korczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 grudnia 2007 r. sprawy ze skargi Gminy R. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...] w przedmiocie odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Wojewody Mazowieckiego na rzecz skarżącej Gminy R. kwotę 2000 (dwa tysiące) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wojewoda Mazowiecki, decyzją z dnia [...] lipca 2007 r., nr [...], utrzymał w mocy decyzję Starosty P. z dnia [...] marca 2007 r., nr [...] ustalającą odszkodowanie za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną - ulicę [...], oznaczoną w ewidencji gruntów jako działka nr ewid. [...] o pow. [...] m² w obrębie J., stanowiącą część działki hipotecznej nr [...] pochodzącej z KW [...]. W uzasadnieniu decyzji Wojewoda Mazowiecki wskazał, że Starosta P. decyzją z dnia [...] marca 2007 r. ustalił odszkodowanie na rzecz A. i E. K. w wysokości [...] zł za udział ½ części nieruchomości oraz na rzecz S.K. w wysokości [...] zł za udział ½ części nieruchomości zajętej pod drogę publiczną, stanowiącą według ewidencji gruntów i budynków działkę nr [...] o pow. [...] m², położoną w obrębie J., stanowiącą część działki hipotecznej nr [...] pochodzącą z KW [...] stwierdzając, że nieruchomość spełnia przesłanki z art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.). Odwołanie od powyższej decyzji złożyła Gmina R. podnosząc, że wysokość odszkodowania jest zawyżona. Wojewoda Mazowiecki rozpoznając sprawę wskazał, że zgodnie z art. 73 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Odszkodowanie, o którym mowa w ust. 1 i 2, będzie ustalane i wypłacane według zasad i trybu określonych w przepisach o odszkodowaniach za wywłaszczone nieruchomości, na wniosek właściciela nieruchomości złożony w okresie od dnia 1 stycznia 2001 r. do dnia 31 grudnia 2005 r. Organ odwoławczy zaznaczył, że z akt sprawy wynika, iż A. i E. K. oraz S. K. wniosek w sprawie złożyli w dniu 20 października 2005 r., czyli w ustawowo wyznaczonym terminie. W związku ze spełnieniem przez wnioskodawców przesłanek z art. 73 powołanej ustawy w dniu 24 sierpnia 2006 r. został sporządzony operat szacunkowy przez rzeczoznawcę majątkowego M.M., w którym wartość przedmiotowej nieruchomości oszacowano na kwotę [...] zł. W dniu 26 stycznia 2007 r. w Starostwie Powiatowym w P. odbyła się rozprawa administracyjna w powyższej sprawie. Pismem z dnia 15 lutego 2007 r. rzeczoznawca majątkowy M.M. ustosunkowała się do zarzutów zawartych w protokole oraz wyjaśniła wątpliwości dotyczące sporządzonej wyceny. W tej sytuacji Starosta P. wydał decyzję z dnia [...] marca 2007 r. ustalającą odszkodowanie w przedmiotowej sprawie. Gmina R. w uzasadnieniu odwołania powołała się na operat szacunkowy sporządzony w dniu 28 lutego 2006 r. przez J.L. dotyczący wyceny innej nieruchomości, zajętej pod tą samą ulicę. Wojewoda Mazowiecki wskazał, że na podstawie art. 130 ustawy o gospodarce nieruchomościami ustalenie wysokości odszkodowania następuje po uzyskaniu opinii rzeczoznawcy majątkowego, określającej wartość nieruchomości. Zgodnie z art. 154 tej ustawy rzeczoznawca majątkowy dokonuje wyboru właściwego podejścia, metody oraz techniki szacowania nieruchomości, uwzględniając w szczególności cel wyceny, rodzaj i położenie nieruchomości, przeznaczenie w planie miejscowym, stopień wyposażenia w urządzenia infrastruktury technicznej, stan jej zagospodarowania oraz dostępne dane o cenach, dochodach i cechach nieruchomości podobnych. Zgodnie zaś z art. 75 kpa opinia biegłego jest jednym z dowodów w sprawie i jako dowód podlega ocenie organu prowadzącego postępowanie. W szczególności ocena ta musi dotyczyć prawidłowości ustalonej przez rzeczoznawcę majątkowego wysokości odszkodowania w korelacji z przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego. Organ odwoławczy zaznaczył, że w ocenie Starosty P. operat sporządzony w powyższej sprawie nie budzi zastrzeżeń. Wojewoda Mazowiecki wskazał ponadto, że zgodnie z art. 157 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami sporządzenie przez innego rzeczoznawcę majątkowego wyceny tej samej nieruchomości w formie operatu szacunkowego nie może stanowić podstawy oceny prawidłowości sporządzenia operatu szacunkowego, o którym mowa w ust. 1. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła Gmina R. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 kpa w związku z art. 157 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r., Nr 261, poz. 2603 ze zm.) i wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że organy obu instancji, mimo kwestionowania przez Gminę R. prawidłowości sporządzenia operatu szacunkowego, nie wyjaśniły i nie ustaliły prawdy obiektywnej. Nie zwróciły się do organizacji zawodowej rzeczoznawców majątkowych o dokonanie oceny prawidłowości sporządzenia operatu przez rzeczoznawcę majątkowego M.M. Zwłaszcza, że działki zajęte pod tę samą drogę, w pewnej odległości od siebie, były wycenione na znacznie niższą wartość 1 m² gruntu. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Mazowiecki wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W ocenie Sądu skarga jest zasadna bowiem zaskarżona decyzja Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] lipca 2007 r. narusza prawo w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Na wstępie zaznaczyć należy, że jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego jest zasada dochodzenia prawdy obiektywnej, określona w art. 7 kpa, która nakłada na organy prowadzące postępowanie obowiązek wszechstronnego zbadania sprawy pod względem faktycznym i prawnym. Obowiązki określone w powyższym przepisie precyzuje art. 77 § 1 kpa, w myśl którego organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Z kolei art. 80 kpa stanowi, że organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. W postępowaniu administracyjnym wydanie każdego prawidłowego rozstrzygnięcia powinno zatem poprzedzać dokładne ustalenie stanu faktycznego istotnego w sprawie. Organ administracji publicznej zobowiązany jest ponadto uzasadnić swoje rozstrzygnięcie zgodnie z wymaganiami określonymi w art. 107 § 3 kpa. Istota postępowania prowadzonego w trybie art. 138 kpa polega zaś na ponownym, merytorycznym rozpoznaniu sprawy. Rozpoznając sprawę organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpatrzyć ją w całości i dokonać oceny prawidłowości decyzji organu pierwszej instancji, po ponownym zapoznaniu się ze stanem faktycznym sprawy i dokonaniu jego oceny. Organ odwoławczy musi ocenić, czy na tle określonego stanu faktycznego organ pierwszej instancji podjął właściwe rozstrzygnięcie. Obowiązany on jest ponadto odnieść się szczegółowo do argumentacji skarżącego podniesionej w odwołaniu. Może przy tym - jeżeli uzna to za konieczne - przeprowadzić uzupełniające postępowanie dowodowe. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja Wojewody Mazowieckiego narusza wskazane wyżej przepisy postępowania administracyjnego. Przede wszystkim podkreślić należy, że organ drugiej instancji, wbrew przepisowi art. 138 kpa, nie rozpoznał ponownie merytorycznie sprawy. Wojewoda Mazowiecki ograniczył się w zasadzie do przedstawienia stanu faktycznego sprawy i powołania zastosowanych w sprawie przepisów prawa. Organ odwoławczy nie wyjaśnił motywów zajętego stanowiska, nie przedstawił argumentów, którymi kierował się stwierdzając, że decyzja organu pierwszej instancji jest zgodna z prawem. Nie odniósł się ponadto do zarzutów podniesionych w odwołaniu, nie wykazał dlaczego nie uwzględnił operatu szacunkowego przedstawionego przez stronę odwołującą się. W świetle powyższego stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów art. 7 kpa, art. 77 § 1 kpa, art. 80 kpa, art. 107 § 3 kpa i art. 138 § 1 kpa w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co uzasadnia jej uchylenie. W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na mocy art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.