I SA/Wa 1572/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Aneta Żak po rozpoznaniu w dniu 3 października 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie skargi S. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2011 r., nr [...] w przedmiocie odmowy zatwierdzenia podziału nieruchomości postanawia 1) przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w [...]; 2) odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2011 r. w sprawie odmowy zatwierdzenia podziału nieruchomości, w dniu 1 września 2011 r. skarżący S. B. uiścił w kasie Sądu wpis od skargi w wysokości 200 zł, a ponadto złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W oświadczeniu złożonym we wniosku skarżący podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z córką B. B. oraz synem D. B.. Rodzina skarżącego utrzymuje się z renty B. B. w wysokości [...] zł. Wnioskodawca oświadczył ponadto, że posiada dom o pow. [...] m2 oraz nieruchomość rolną ([...] m2), nie posiada żadnych oszczędności, ani przedmiotów wartościowych. Wątpliwości odnoszące się do sytuacji majątkowej wnioskodawcy uzasadniały wezwanie go w trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), dalej: p.p.s.a. do uzupełnienia złożonego wniosku m.in. poprzez przedłożenie wyciągów ze wszystkich posiadanych przez skarżącego oraz jego domowników rachunków bankowych i lokat, na których gromadzone są środki pieniężne oraz udzielenie informacji na temat rodzaju i wysokości miesięcznych wydatków skarżącego ponoszonych w celu zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych. W odpowiedzi na wezwanie w piśmie z dnia 21 września 2011 r. skarżący wyjaśnił, że utrzymuje się z emerytury w wysokości [...] zł, jego córka B. pobiera rentę w wysokości [...] zł oraz zasiłek pielęgnacyjny w wysokości [...] zł. Dorosły syn skarżącego nie pracuje i pozostaje na utrzymaniu pozostałych domowników. W załączeniu do pisma z wyjaśnieniami skarżący przedstawił potwierdzenie wypłaty świadczenia z ZUS za luty 2001 r. w wysokości [...] zł oraz za wrzesień 2011 r. w wysokości [...] zł, potwierdzenia wypłaty B. B. renty za luty, kwiecień i wrzesień 2011 r., odpowiednio w kwotach [...] zł, [...] zł, [...] zł, a także potwierdzenia wypłaty na rzecz B. B. zasiłku pielęgnacyjnego za sierpień i wrzesień 2010 r. w kwotach [...] zł. Wnioskodawca przesłał ponadto faktury VAT z 2010 oraz 2011 r., dokumentujące zakup paliwa gazowego, energii elektrycznej, wody, oraz fakturę z dnia 22 września 2011 r. za zakup węgla na kwotę [...] zł, a także kartę leczenia szpitalnego B. B. w dniach [...].03.2011-[...].06.2011 r. Dodatkowo, wraz z pismem przewodnim z dnia 26 września 2011 r. skarżący przedłożył odcinki wypłaty emerytury za październik 2010 r. ([...]zł) oraz lipiec 2011 r. ([...] zł), asygnatę z 1 kwietnia 2011 r. za zakup drewna na kwotę [...] zł oraz dowody wpłaty B. B. z marca, czerwca, lipca, września, listopada i grudnia 2010 r. oraz marca i sierpnia 2011 r. (te ostatnie odpowiednio w kwotach: [...] zł oraz [...] zł) z tytułu odpłatnych usług specjalistycznych świadczonych przez Ośrodek Pomocy Społecznej w B. Mając powyższe na uwadze należało zważyć, co następuje: Z dyspozycji art. 243 § 1, art. 245 §§ 1-3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), dalej: p.p.s.a., wynika, że na wniosek strony w postępowaniu przed sądem administracyjnym może być jej przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Warunkiem przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym jest wykazanie przez wnioskodawcę, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje zaś wówczas, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, a zatem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Ocena okoliczności przedstawionych w złożonym wniosku nie uzasadnia jednak uwzględnienie wniosku w całości, bowiem nie wskazują one na to, że skarżący nie jest w stanie ponosić jakichkolwiek kosztów postępowania w sprawie. O możliwości samodzielnego wywiązania się przez skarżącego z obowiązku ponoszenia części kosztów postępowania świadczy okoliczność, iż uiścił on należy wpis od skargi w wysokości 200 zł, który na obecnym etapie postępowania sądowego był jedyną wymaganą opłatą. Inne opłaty sądowe (do których zalicza się wpis i opłatę kancelaryjną), do których poniesienia skarżący potencjalnie może być zobowiązany w przyszłości, są ustanowione w niższej, niż wpis od skargi, wysokości. Opłata kancelaryjna za sporządzenie uzasadnienia wyroku, którą – co należy podkreślić - strona będzie zobowiązana ponieść jedynie w przypadku oddalenia jej skargi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny – wyniesie 100 zł, wpis od potencjalnej skargi kasacyjnej – również 100 zł. Biorąc pod uwagę wysokość tych potencjalnych opłat oraz to, że ich ewentualne uiszczenie rozłożone będzie w czasie, należało przyjąć, że skarżący ma możliwość zabezpieczenia środków finansowych w celu samodzielnego wywiązania się w przyszłości z obowiązku poniesienia tych opłat, poprzez poczynienie stosownych oszczędności w swoich wydatkach. Wynikający z art. 199 p.p.s.a. obowiązek ponoszenia kosztów postępowania związanych ze swoim udziałem w sprawie nie dotyczy bowiem wyłącznie osób posiadających majątek czy nadwyżkę środków finansowych. Obejmuje on wszystkie osoby posiadające jakiekolwiek dochody, z których możliwe jest wygospodarowanie pewnych oszczędności. Uiszczenie opłat sądowych nie musi przy tym oznaczać trwałego uszczerbku w środkach finansowych strony, bowiem w przypadku uwzględnienia skargi, zgodnie z art. 200 p.p.s.a. skarżącemu będzie należał się od organu zwrot poniesionych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Jednocześnie należy stwierdzić, że wysokość środków finansowych pozostających miesięcznie do dyspozycji wnioskodawcy – [...] zł – pozwala przyjąć, że w rozważanym przypadku zachodzą warunki do przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata. Ocena możliwości finansowych skarżącego prowadzi bowiem do wniosku, że z uwagi na wysokość otrzymywanych świadczeń emerytalnych skarżący nie posiada obecnie zdolności do samodzielnego pokrycia, równolegle z powyższej oszacowanymi kosztami opłat sądowych, kosztów działania w sprawie profesjonalnego pełnomocnika. Dokumenty przedstawione przez stronę wskazują na to, że w sierpniu oraz wrześniu 2011 r. poniósł on znaczne wydatki na bieżące utrzymanie się – przedstawione faktury VAT poświadczają wydatki rzędu [...] zł (sierpień) oraz [...] zł (wrzesień), które należy uznać za niezbędne do utrzymania się (zakup węgla, gazu, energii eklektycznej). Osoby, z którymi wnioskodawca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym bądź nie posiadają własnych źródeł dochodów (syn), bądź posiadają niewielkie dochody, które stanowią źródło pokrycia ich wydatków osobistych szczególnego rodzaju (leczenie i usługi specjalistyczne świadczone na rzecz córki skarżącego przez ośrodek pomocy społecznej). Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i 2 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.