I SA/Wa 1575/07
WyrokWSA w Warszawie2007-12-18
Skład orzekający: Anna Łukaszewska-Macioch, Elżbieta Sobielarska, Monika Nowicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nabycie prawa użytkowania wieczystego gruntu oraz jego późniejsze przeniesienie na rzecz Miasta Warszawy stanowi nieodwracalne skutki prawne w rozumieniu art. 156 § 2 k.p.a., uniemożliwiające stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego odmawiającego przyznania prawa własności czasowej na podstawie dekretu warszawskiego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że nabycie prawa użytkowania wieczystego gruntu i jego późniejsze przeniesienie nie stanowią nieodwracalnych skutków prawnych w rozumieniu art. 156 § 2 k.p.a. Skutki te wynikają z odrębnej decyzji administracyjnej (decyzji Wojewody Warszawskiego z 1997 r.) oraz czynności cywilnoprawnych, a nie bezpośrednio z orzeczenia administracyjnego z 1951 r. Odwrócenie tych skutków jest możliwe w drodze postępowania administracyjnego, co oznacza, że nie mają one charakteru nieodwracalnego w kontekście stwierdzenia nieważności pierwotnego orzeczenia.Stan faktyczny
Sprawa dotyczy nieruchomości w Warszawie objętej dekretem z 1945 r. W 1951 r. Prezydium Rady Narodowej odmówiło przyznania prawa własności czasowej byłym właścicielom. W 2005 r. spadkobiercy wystąpili o stwierdzenie nieważności tego orzeczenia. Minister Budownictwa w 2007 r. stwierdził nieważność orzeczenia z 1951 r. z powodu rażącego naruszenia prawa (wydanie bez wniosku). Skarżąca P. S.A., będąca użytkownikiem wieczystym gruntu (na podstawie decyzji z 1997 r. i późniejszego przeniesienia na Miasto W.), zaskarżyła decyzję Ministra, argumentując, że nastąpiły nieodwracalne skutki prawne uniemożliwiające stwierdzenie nieważności.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Łukaszewska-Macioch (spr.) Sędziowie : WSA Elżbieta Sobielarska WSA Monika Nowicka Protokolant Izabela Kowalczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 grudnia 2007 r. sprawy ze skargi P. Spółka Akcyjna z siedzibą w Warszawie na decyzję Ministra Budownictwa z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego oddala skargę.
Minister Budownictwa decyzją z dnia [...] lipca 2007 r., nr [...], po ponownym rozpatrzeniu sprawy na wniosek I. J.-R., J. J., R. J. i W. B. oraz P. S.A. z siedzibą w W., utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...] o stwierdzeniu nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] marca 1951 r. nr [...] odmawiającego przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...], oznaczonej nr hip. [...].
Organ ustalił następująco stan faktyczny sprawy:
Oznaczona wyżej nieruchomość [...] stanowiąca własność M. J. i Z. M. M. B. objęta została działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze miasta stołecznego Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Objęcie przedmiotowej nieruchomości w posiadanie przez gminę W. nastąpiło w dniu 19 kwietnia 1948 r., tj z dniem ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego. W dniu 20 października 1948 r. do Wydziału Polityki Budowlanej Zarządu Miejskiego W. wpłynął wniosek M. J. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie "tytułu własności placu położonego przy ul. [...] niezabudowanego". Wnosząca podała, że "przeoczenie jednodniowe nastąpiło z powodu nieobecności w W.". Jak wynika z akt sprawy, wniosek przewidziany w art. 7 ust. 1 dekretu z dnia 26 października 1945 r. nie został złożony. Prezydent W. orzeczeniem administracyjnym z dnia [...] lutego 1949 r. L. dz. [...], po rozpatrzeniu wniosku z dnia 20 listopada 1948 r. (którego w aktach sprawy nie ma), odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa własności czasowej do przedmiotowego gruntu. Niezależnie od tego orzeczeniem administracyjnym z dnia [...] sierpnia 1949 r. L. dz. [...] Prezydent W. po rozpatrzeniu wniosku z dnia 20 października 1948 r. odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa własności czasowej. Następnie orzeczeniem administracyjnym z dnia [...] marca 1951 r. nr [...] Prezydium Rady Narodowej w W. odmówiło przyznania M. J. i Z. M.M. B. prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...] wskazując w uzasadnieniu, że zgodnie z opracowywanym planem zagospodarowania przestrzennego teren nieruchomości jest przeznaczony pod użyteczność publiczną i został przydzielony do zagospodarowania inwestorowi publicznemu jako wykonawcy narodowego planu gospodarczego. Od powyższego orzeczenia nie wniesiono odwołania. Skarb Państwa został ujawniony w księdze wieczystej nieruchomości jako właściciel na mocy postanowienia Sądu Powiatowego dla W.[...] z dnia 24 grudnia 1950 r. na podstawie orzeczenia z dnia [...] marca 1951 r.
Obecnie nieruchomość [...] przy ul. [...] stanowi część działek ewidencyjnych z obrębu [...] oznaczonych nr nr [...], będących własnością Skarbu Państwa oraz nr [...] będących własnością Skarbu Państwa w użytkowaniu wieczystym P. S.A., zwanej dalej "P.".
W dniu 25 kwietnia 2005 r. do Ministra Infrastruktury wpłynął wniosek I.J.-R., J. J. i R. J. o stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego z dnia [...] marca 1951 r. jako spadkobierców M. J. Wnioskiem z dnia 10 października 2005 r. do postępowania przystąpił W. B. - spadkobierca Z. M. i M. B.
Minister Infrastruktury rozpoznając powyższe wnioski wziął pod uwagę, że zgodnie z przepisami dekretu z dnia 26 października 1945 r. przyznanie prawa własności czasowej uzależnione było od łącznego spełnienia następujących przesłanek: 1) złożenia wniosku przez podmiot do tego legitymowany w terminie 6 miesięcy od dnia objęcia gruntu w posiadanie przez gminę miasta W., 2) posiadanie gruntu przez dotychczasowego właściciela lub jego następców prawnych w dacie złożenia wniosku 3) korzystanie z gruntu przez dotychczasowego właściciela dające się pogodzić z przeznaczeniem tego gruntu według planu zabudowania (zagospodarowania przestrzennego). Z akt wynika, że M. J. weszła w posiadanie przedmiotowej nieruchomości przed objęciem jej w posiadanie przez Zarząd Miejski. Objęcie nieruchomości w posiadanie przez gminę W., nastąpiło w dniu 20 kwietnia 1948 r. Od tej daty rozpoczął bieg sześciomiesięczny termin na złożenie wniosku o przyznanie prawa własności czasowej. Termin ten w stosunku do przedmiotowej nieruchomości upłynął bezskutecznie w dniu 19 października 1948 r. Była właścicielka M. J. miała pełną świadomość tego faktu, gdyż złożyła wniosek o przywrócenie terminu wskazując w nim na jednodniowe opóźnienie w złożeniu wniosku spowodowane nieobecnością w W.. Przeprowadzona w tym zakresie przez organ kwerenda nie potwierdziła złożenia wniosku dekretowego. Również same zainteresowane strony postępowania nadzorczego nie przedstawiły dowodu potwierdzającego złożenie wniosku. Jak wynika z pism Mazowieckiego Urzędu Wojewódzkiego z dnia 26 września 2006 r. i z dnia 23 października 2006 r., w rejestrze wniosków dekretowych będącym w posiadaniu Urzędu znajduje się zapis dotyczący złożenia przez M. J. wniosku o przyznanie prawa własności czasowej w trybie art. 7 ust. 1 dekretu, jednak w pismach wskazano, że rejestr stanowi jedynie ewidencję wniosków dotyczących nieruchomości z poszczególnych kwartałów ulic, składanych w różnych terminach oraz że na podstawie rejestru nie jest możliwe ustalenie daty złożenia takiego wniosku, gdyż wpisów nie dokonywano zgodnie z kolejnością wpływu. Nie jest również możliwe ustalenie zakresu (treści) złożonego wniosku choć pod poz. 464 dot. gruntu przy ul. [...] w rubryce "przywrócenie terminu" znajduje się zapis "negatywne".
Minister Budownictwa stwierdził, że warunkiem wydania decyzji w przedmiocie przyznania prawa własności czasowej było złożenie wniosku przez dotychczasowego właściciela lub jego następcę prawnego. W przedmiotowej sprawie Prezydium Rady Narodowej W. prowadziło postępowanie i wydało orzeczenie rozstrzygające w tej sprawie bez wniosku uprawnionego podmiotu naruszając rażąco art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. Oznacza to, że w rozpatrywanej sprawie zachodzą przesłanki uzasadniające stwierdzenie nieważności orzeczenia z dnia [...] marca 1951 r. na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa. W sprawie nie nastąpiły nieodwracalne skutki prawne, o których mowa w art. 156 § 2 kpa, bowiem okoliczność, że przedmiotowy grunt wszedł w skład nieruchomości znajdującej się w użytkowaniu wieczystym P. sama przez się nie oznacza, że decyzja odmawiająca poprzednim właścicielom prawa własności czasowej wywołała nieodwracalne skutki prawne (uchwała składu 7 sędziów NSA z dnia 16 grudnia 1996 r. sygn. akt OPS 7/96). Nabycie z mocy prawa, z dniem 5 grudnia 1990 r. przez P. prawa użytkowania wieczystego zostało stwierdzone decyzją Wojewody Warszawskiego z dnia [...] maja 1997 r. nr [...]. Jak stwierdził Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 6 kwietnia 1995 r. sygn. akt III ARN 8/95 (OSN IAPiUS nr 18, poz. 22), nabycie prawa użytkowania wieczystego w drodze uwłaszczenia następującego z mocy prawa nie może być uznane za nieodwracalny skutek prawny. Jeśli bowiem skutki prawne mogą być zniesione w drodze postępowania administracyjnego to oznacza, że nie mają one charakteru nieodwracalnego. Także Naczelny Sąd Administracyjny przyjmuje, że w ocenie, czy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne, nie powinny być brane pod uwagę takie późniejsze zdarzenia, które mogą stwarzać przeszkody w przywróceniu uprawnień lub nadaniu obowiązkom ich pierwotnego kształtu (uchwała NSA z dnia 9 listopada 1998 r. sygn. akt I PK 4-7/98, ONSA 1/99, a także wyrok NSA z dnia 28 września 2001 r. sygn. akt I S.A. 326/01). Tym samym skutek uwłaszczenia jest skutkiem decyzji Wojewody Warszawskiego z dnia [...] maja 1997 r., natomiast nie stanowi nieodwracalnego skutku prawnego, w rozumieniu art. 156 § 2 kpa, orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] marca 1951 r.
P. oraz wnioskodawcy postępowania: I. J.-R., J. J., R. J.i i W. B. złożyli wnioski o ponowne rozpatrzenie sprawy. P. zakwestionowało stanowisko organu w przedmiocie nieodwracalnych skutków prawnych wskazując, iż przysługujące prawo użytkowania wieczystego przeniosło na Miasto W. aktem notarialnym z dnia 13 grudnia 2006 r. Z chwila powstania tych skutków ich ważność należy oceniać według przepisów prawa prywatnego. Odwrócenie tego skutku jest prawnie niedostępne dla organu administracji publicznej działającego w granicach obowiązywania norm prawa publicznego, oraz w formach prawnych i trybie postępowania właściwych dla tej administracji. Wnioskodawcy postępowania nadzorczego zaś w swoich wnioskach podnieśli, że organ błędnie przyjął, iż nie został złożony wniosek dekretowy w sprawie przedmiotowej nieruchomości. Minister Budownictwa decyzją z dnia [...] lipca 2007 r., po ponownym rozpatrzeniu sprawy, utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] stycznia 2007 r. Odnosząc się do podniesionych zarzutów organ nadzoru potwierdził zasadność rozstrzygnięcia zawartego w decyzji z dnia [...] stycznia 2007 r. i przytoczył ustalenia dokonane w postępowaniu nadzorczym co do kwestii złożenia wniosku dekretowego. Organ nadzoru podtrzymał również stanowisko w sprawie nieodwracalnych skutków prawnych orzeczenia administracyjnego. Wskazał, że wbrew stanowisku P., o zaistnieniu nieodwracalnych skutków prawnych nie może decydować cywilnoprawna umowa, którą P. przeniosło prawo użytkowania wieczystego gruntu oraz własności budynków i budowli na rzecz Miasta W.
P. wniosły skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ostateczną decyzję Ministra Budownictwa z dnia [...] lipca 2007 r. zarzucając naruszenie art. 156 § 1 pkt 2, art. 158 § 2 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 kpa, a także naruszenie art. 77 § 1 i art. 107 § 3 kpa. Strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Ministra Budownictwa z dnia [...] stycznia 2007 r.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że błędne jest stanowisko organu, iż w sprawie nie zaistniały nieodwracalne skutki prawne. Zdaniem skarżącego, ta kwestia nie została należycie wyjaśniona w postępowaniu nadzorczym. W szczególności organ nie wyjaśnił, jakie skutki wywołało samo orzeczenie administracyjne, a jakie późniejsze zdarzenia, tj. decyzja nr [...] z dnia [...] maja 1997 r. stwierdzająca nabycie z dniem 5 grudnia 1990 r. prawa wieczystego użytkowania działki ewidencyjnej nr [...] przez pp P. w W. oraz akt notarialny z dnia 13 grudnia 2006 r. przeniesienia przez P. S.A. prawa użytkowania wieczystego gruntu i własności budynków na rzecz Miasta W. nieruchomości oznaczonej nr nr [...]. Umowa powyższa ukształtowała skutki prawne pomiędzy P. S.A. w W. a Miastem W. Z chwilą powstania tych skutków ich ważność należy oceniać według przepisów prawa prywatnego. Skarżący powołał się na uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 28 maja 1992 r. III AZP 4/92, (OSNCP 12/92, poz. 211), w której Sąd Najwyższy stwierdził, że jeżeli obrót nieruchomościami poprzedzony był wydaniem decyzji administracyjnej lub przeniesienia własności nastąpiło w drodze decyzji administracyjnej, a decyzja ta jest dotknięta wadą wymienioną w art. 156 § 1 kpa, zbycie nieruchomości na rzecz osoby trzeciej, chronionej rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych, stanowi przeszkodę do stwierdzenia nieważności decyzji. Odwrócenie tego skutku jest prawnie niedostępne dla organu administracji publicznej działającego w granicach obowiązywania norm prawa publicznego oraz w formach prawnych i trybie postępowania właściwych dla tej administracji. Dlatego też, w ocenie skarżącego, decyzja Ministra Budownictwa z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...] błędnie stwierdza nieważność orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] marca 1951 r.
W odpowiedzi na skargę Minister Budownictwa podtrzymał swoje stanowisko w sprawie wraz z argumentacją zaprezentowaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Przede wszystkim należy wskazać, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Przedmiotem kontroli Sądu jest więc ustalenie, czy organ administracji publicznej w toku rozpoznania sprawy nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Oznacza to, że Sąd nie może uwzględnić skargi, jeżeli nie stwierdzi naruszenia przez organ orzekający w sprawie norm prawa materialnego bądź prawa procesowego.
Postępowanie zakończone zaskarżoną decyzją toczyło się w trybie nadzwyczajnym przewidzianym w art. 156 § 1 kpa, a jego przedmiotem było orzeczenie administracyjne Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] marca 1951 r. o odmowie przyznania byłym właścicielkom gruntu [...] prawa własności czasowej. Podstawę materialnoprawną weryfikowanego orzeczenia administracyjnego stanowił art. 7 ust. 1 i 2 dekretu o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy, z którego wynika bezspornie, że dotychczasowy właściciel gruntu objętego działaniem dekretu, bądź jego następcy prawni, będący w posiadaniu gruntu byli uprawnieni do złożenia wniosku o przyznanie im prawa wieczystej dzierżawy (własności czasowej) do tego gruntu - w terminie sześciu miesięcy od dnia objęcia gruntu w posiadanie przez gminę W. Gmina zaś obowiązana była uwzględnić wniosek, jeżeli korzystanie z gruntu przez właściciela dawało się pogodzić z jego przeznaczeniem według planu zabudowania (zagospodarowania przestrzennego).
Postępowanie nadzorcze w niniejszej sprawie zostało wszczęte na wniosek spadkobierców byłych właścicielek gruntu przy ul [...], którzy podnosili zarzut rażącego naruszenia prawa przez oparcie oceny przesłanki zgodności korzystania z gruntu przez właścicieli gruntu z jego przeznaczeniem według opracowywanego, a nie obowiązującego w dniu orzekania, planu zagospodarowania przestrzennego.
Należy podkreślić, że prowadząc postępowanie nadzorcze organ administracji nie jest związany zarzutami zawartymi we wniosku o stwierdzenie nieważności, co oznacza, że zakresu kontroli legalności badanego aktu nie może ograniczyć do wad wskazanych przez wnioskodawcę, ale jest obowiązany zbadać z urzędu, czy dany akt jest dotknięty jedną z wad określonych w art. 156 § 1 kpa (tak NSA w wyroku z dnia 27.10.1999 r. sygn. akt IV SA 1715/97, Lex nr 48731 i z dnia 29 czerwca 1999 r. sygn. akt IV SA 1889/97, Lex nr 47887). Stosownie do powyższego organ wziął w pierwszej kolejności pod uwagę prawną dopuszczalność wydania orzeczenia administracyjnego rozstrzygającego merytorycznie sprawę przyznania prawa własności czasowej do przedmiotowego gruntu i stwierdził, że zakwestionowane orzeczenie administracyjne zostało wydane bez wniosku uprawnionej osoby. Podstawę takiego stwierdzenia stanowił brak w aktach własnościowych wniosku złożonego w trybie przewidzianym w art. 7 ust. 1 dekretu, a ponadto okoliczność wniesienia przez M. J. w dniu 20 października 1948 r. podania zawierającego prośbę o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie własności czasowej, któremu - jak stwierdziła w podaniu - uchybiła z powodu nieobecności w W.
Przed podjęciem decyzji nadzorczej organ podjął poszukiwania dokumentów z postępowania dekretowego, w tym wniosku o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu przy ul. [...], w Archiwum Państwowym [...] W., które jednak faktu złożenia wniosku przez M. J. nie potwierdziły. Zwrócił się także do wnioskodawców, lecz ci także nie byli w stanie przedstawić potwierdzenia złożenia wniosku przez byłą właścicielkę. W tych warunkach ustalenia organu nadzoru co do braku wniosku dekretowego oraz skutków tego braku w odniesieniu do legalności orzeczenia administracyjnego są prawidłowe.
Prawidłowo zatem organ nadzoru stwierdził, że w sprawie zakończonej zaskarżoną decyzją doszło do rażącego naruszenia art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. na skutek wydania orzeczenia rozstrzygającego w przedmiocie prawa własności bez wniosku złożonego w tej sprawie przez uprawniony podmiot; zachodzi więc przesłanka nieważności określona w art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Organ niewadliwie także przyjął, ze w sprawie zaistniały nieodwracalne skutki prawne w rozumieniu art. 156 § 2 kpa.
Zagadnienie nieodwracalnych skutków prawnych decyzji administracyjnej było wielokrotnie podejmowane w orzecznictwie sądowym i w tej kwestii wypracowano podstawowe kryteria oceny, jednolicie przyjmowane przy orzekaniu w tych sprawach. W uchwale składu siedmiu sędziów NSA z dnia 16 grudnia 1996 r. sygn. akt OPS 7/96 (ONSA 1997/2/49), jak również w uchwale składu pięciu sędziów NSA z dnia 9 listopada 1998 r. OPK 4-7/98 (ONSA 1999/1/13) zwrócono uwagę, iż fakt, że nieruchomość nabyta na mocy dekretu z dnia 26 października 1945 r. przez gminę W. (a następnie przez Skarb Państwa) stała się przedmiotem nabycia przez przedsiębiorstwo państwowe, nie może przesądzać o tym, że orzeczenie administracyjne odmawiające przyznania dotychczasowemu właścicielowi prawa własności czasowej wywołało nieodwracalne skutki prawne. Skutkiem prawnym tego orzeczenia było odjęcie prawa własności budynku położonego na gruncie tej nieruchomości i przejście tego prawa na gminę miasta W. W postępowaniu o stwierdzenie nieważności wspomnianego orzeczenia administracyjnego zagadnienie, czy zachodzą nieodwracalne skutki prawne, sprowadzać się może do oceny tylko tego skutku. Organ administracji prowadzący postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia "dekretowego" nie jest kompetentny do rozstrzygania w odrębnych sprawach, które wprawdzie dotyczą tej samej nieruchomości, ale należą do innych postępowań, które wywołały rodzajowo odrębne skutki prawne. Są to skutki prawne wywołane nie przez orzeczenie administracyjne odmawiające przyznania dotychczasowemu właścicielowi prawa własności czasowej, lecz przez późniejsze zdarzenia, akty administracyjne bądź czynności prawne.
U podstaw prawa użytkowania wieczystego nabytego przez P. leży decyzja administracyjna Wojewody Warszawskiego nr [...] z dnia [...] maja 1997 r. stwierdzająca nabycie tego prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. Skutki prawne w postaci nabycia prawa użytkowania wieczystego gruntu i własności budynków są zatem związane z tą decyzją, a nie z orzeczeniem administracyjnym z [...] lipca 1955 r., które w stosunku do P. S.A., ani do jej poprzednika prawnego żadnych skutków nie wywoływało.
Istotne znaczenie dla oceny nieodwracalnych skutków prawnych w niniejszej sprawie mają również ustalenia uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 28 maja 1992 r. sygn. akt III AZP 4/92 (OSNC 1992/12/211), na którą powołała się strona skarżąca. W uchwale tej zwrócono uwagę, że nieodwracalność skutków prawnych należy oceniać mając na uwadze kompetencję organu administracji, w ramach której nie mieści się możliwość wzruszenia aktu o charakterze cywilnoprawnym. Nieodwracalność skutków prawnych ma miejsce wówczas, gdy organ administracyjny na drodze postępowania administracyjnego nie jest w stanie, w granicach swoich kompetencji wyznaczonych prawem, cofnąć ani odwrócić skutków prawnych, jakie decyzja wywołała. Oznacza to, że jeżeli określony skutek prawny jest rezultatem wydania decyzji administracyjnej, to nie można przyjąć, że jest to skutek nieodwracalny, ponieważ odwrócenie tego skutku mieści się w kompetencji organu administracji publicznej właściwego do wzruszenia tej decyzji. Stanowisko to konsekwentnie jest utrzymywane w orzecznictwie (por. uchwałę składu siedmiu sędziów NSA z dnia 16.12.1996 r. OPS 7/96 ONSA 1997/2/49, uchwałę składu 5 sędziów NSA z dnia 9.11.1998 r. OPK 4-7/98 ONSA 1999/1/13, uchwałę składu 7 sędziów NSA z dnia 20.03.2000 r. OPS 14/99 ONSA 2000/3/93, wyrok NSA z dnia 12.05.1998 r. I SA 2133/97 niepubl., wyrok NSA z dnia 28.09.2001 r. I SA 326/01 niepubl.). Treść przytoczonej uchwały należy jednak odnieść do decyzji stwierdzającej nabycie przez przedsiębiorstwo P. prawa użytkowania wieczystego gruntu, a nie do orzeczenia administracyjnego z [...] marca 1951 r. Skutki prawne decyzji o "uwłaszczeniu" przedsiębiorstwa P. nie mają charakteru nieodwracalnego, ponieważ mogą być zniesione poprzez wzruszenie tej decyzji w trybie przewidzianym w kodeksie postępowania administracyjnego.
W świetle powyższego należało uznać, że Minister Budownictwa wyczerpująco wyjaśnił i ustalił stan faktyczny i stan prawny sprawy i na tej podstawie dokonał prawidłowej oceny orzeczenia administracyjnego z dnia [...] marca 1951 r. oraz jego skutków prawnych, a podjęte rozstrzygnięcie wyjaśnił w uzasadnieniu decyzji zgodnie z wymogami art. 107 § 3 kpa. Nie można zatem zgodzić się ze stanowiskiem strony skarżącej, że w postępowaniu nadzorczym doszło do naruszenia art. 77 § 1, art. 107 § 3, art. 156 § 1, i art. 158 § 2 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 kpa.
Wobec powyższego - nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi - Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło