I SA/Wa 1578/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Dargas Sędziowie WSA Iwona Kosińska (spr.) WSA Elżbieta Lenart Protokolant specjalista Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 listopada 2019 r. sprawy ze skargi J. P., J. P., J. M. i P. T. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 lutego 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 668/14 oddala skargę J. P.(1), J. P.(2), J. M. i P. T. pismem z dnia [...] czerwca 2019 r. wystąpili do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o wymierzenie Prezydentowi [...] grzywny w związku z niewykonaniem wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 lutego 2015 r. sygn. akt I SAB/Wa 668/14. Wyrokiem tym Sąd zobowiązał Prezydenta [...] do rozpatrzenia wniosku o przyznanie odszkodowania za grunt nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Sąd stwierdził również, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Odpis prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy został doręczony organowi w dniu [...] maja 2015 r. Zatem dwumiesięczny termin do rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania, zakreślony przez Sąd w powołanym wyroku, upłynął z dniem [...] lipca 2015 r. Skarżący wskazali, że wyrokami z dnia 25 lutego 2016 r. sygn. akt. I SA/Wa 1882/15, z dnia 1 grudnia 2016 r. sygn. akt I SA/Wa 1497/16, z dnia 27 lipca 2017 r. sygn. akt 654/17, z dnia 18 kwietnia 2018 r. sygn. akt 2250/17 oraz z dnia 18 czerwca 2019 r. sygn. akt 29/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny ukarał już Prezydenta [...] grzywnami za niewykonanie opisanego na wstępie wyroku. Wobec dalszego niewykonania wyroku z dnia 27 lutego 2015 r. sygn. akt I SAB/Wa 668/14 skarżący pismem z dnia [...] czerwca 2019 r. ponownie wezwali Prezydenta [...] do jego wykonania, a następnie wnieśli niniejszą skargę. W skardze wnieśli o ukaranie organu grzywną, stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, przyznanie na rzecz skarżących sumy pieniężnej oraz zwrot kosztów postępowania sądowego. Odpowiadając na skargę, Prezydent [...] wniósł o jej oddalenie. Przedstawił dotychczasowy tok postępowania w sprawie i podniósł, że zasadność oraz sposób rozpatrzenia wniosku o przyznanie odszkodowania za grunt stanowiący część działki ewidencyjnej nr [...] o powierzchni [...] m2 i część działki ewidencyjnej nr [...] o powierzchni [...] m2 zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia sprawy o przyznanie prawa użytkowania wieczystego do przedmiotowego gruntu. Decyzja w sprawie o odszkodowanie za część gruntu przedmiotowej nieruchomości będzie mogła być zatem wydana dopiero po zakończeniu postępowania o przyznanie prawa użytkowania wieczystego tego gruntu. Wobec powyższego, Prezydent [...] postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] zawiesił z urzędu postępowanie administracyjne o przyznanie odszkodowania za przedmiotowy grunt, do czasu zakończenia postępowania o przyznanie prawa użytkowania wieczystego. Na postanowienie z dnia [...] kwietnia 2019 r. skarżący złożyli zażalenie. Ponadto organ podniósł, że do akt sprawy nie zostały złożone dokumenty, z których wynikałoby, że P. T. nabył prawo do ubiegania się o odszkodowanie na swoją rzecz za przedmiotową nieruchomości na podstawie art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a zatem skarżący nie wykazał, że przysługuje mu przymiot strony w postępowaniu o odszkodowanie za powyższy grunt. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 154 § 1 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2018 r. Dz. U. poz. 1302 ze zm.), w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność oraz w razie bezczynności organu po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Grzywnę, o której mowa, sąd wymierza do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. W przypadku skargi o wymierzenie organowi grzywny z powodu jego bezczynności sąd dokonuje oceny jej zasadności według stanu faktycznego istniejącego w dniu wydania orzeczenia sądowego. Z powołanych przepisów wynikają dwie przesłanki, które muszą łącznie być spełnione, aby sąd administracyjny mógł organowi administracji publicznej wymierzyć grzywnę za niewykonanie prawomocnego wyroku tego sądowego zobowiązującego do rozpatrzenia, w określonym terminie, złożonego wniosku, w rozpatrywanej sprawie wniosku o odszkodowanie. Po pierwsze, organ musi pozostawać w bezczynności po wyroku uwzględniającym skargę na podstawie art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i zobowiązującym organ do wydania w określonym terminie stosownego aktu lub dokonania czynności. Po drugie, strona przed wniesieniem skargi musi wystąpić do właściwego organu z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku. W rozpoznawanej sprawie skarżący przed wniesieniem skargi do Sądu, pismem z dnia z dnia [...] czerwca 2019 r. wezwali organ do wykonania wyroku z dnia 27 lutego 2015 r. Mimo tego, w ocenie Sądu, brak jest obecnie podstaw do uznania skargi za uzasadnioną. Wynika to z faktu, że w dniu złożenia skargi (czyli [...] czerwca 2019 r.) Prezydent [...], poprzez zawieszenie z urzędu postępowania odszkodowawczego postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] do czasu zakończenia postępowania o przyznanie prawa użytkowania wieczystego, formalnie nie pozostawał już w stanie bezczynności. Zgodnie bowiem z art. 103 kpa zawieszenie postępowania wstrzymuje bieg terminów przewidzianych w kodeksie, a tym samym eliminuje możność powstania bezczynności związanej z upływem terminu załatwienia sprawy. Skoro zatem w chwili wyrokowania postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie było już zawieszone, to brak jest podstaw do przyjęcia, że organ pozostaje w bezczynności w wykonaniu prawomocnego wyroku uzasadniającej wymierzenie mu grzywny. Wyjaśnić przy tym należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na skutek wcześniejszej skargi skarżącego J. P.(1) z dnia [...] listopada 2018 r. prawomocnym wyrokiem z dnia 18 czerwca 2019 r. sygn. akt I SA/Wa 29/19 wymierzył Prezydentowi [...] grzywnę za niewykonanie wyroku Sądu z dnia 27 lutego 2015 r. sygn. akt I SAB/Wa 668/14. Okres bezczynności organu, jaki oceniał Sąd w wyroku z dnia 18 czerwca 2019 r. limitował moment zawieszenia postępowania odszkodowawczego. Skutek zawieszenia postępowania administracyjnego, wynikający z postanowienia organu wydanego na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa polega bowiem na tym, że następuje, uzasadnione okolicznościami sprawy, przerwanie toku postępowania administracyjnego i organ nie może do czasu podjęcia zawieszonego postępowania administracyjnego wydać w sprawie merytorycznego rozstrzygnięcia kończącego sprawę administracyjną. Oznacza to, że zawieszenie postępowania jest rodzajem uzasadnionej ustawowo przerwy w toczącym się postępowaniu administracyjnym, okresem, w ciągu którego, z przyczyn określonych w ustawie, następuje zaniechanie podejmowania czynności prowadzących do rozstrzygnięcia sprawy. Powodem czasowego przerwania postępowania administracyjnego są, najogólniej rzecz ujmując, zdarzenia, których wystąpienie sprawia, że kontynuacja postępowania jest niecelowa lub w ogóle niemożliwa bez naruszenia zasad, które ustawodawca uznaje za obowiązujące w postępowaniu administracyjnym. Terminy wstrzymane na okres zawieszenia postępowania zaczynają biec z chwilą wydania przez organ postanowienia o podjęciu zawieszonego postępowania administracyjnego. Wobec tego obecna skarga na niewykonanie wyroku Sądu z dnia 27 lutego 2015 r. sygn. akt I SAB/Wa 668/15, złożona już po zawieszeniu postępowania administracyjnego, jest niezasadna. Podkreślić przy tym trzeba, że kwestia niewykonania przez Prezydenta [...] powołanego wyroku Sądu do momentu zawieszenia postępowania odszkodowawczego została już oceniona przez tutejszy Sąd w wyroku z dnia 18 czerwca 2019 r. sygn. akt I SA/Wa 29/19. Wyjaśnić także należy, że w rozpatrywanej sprawie nie miał zastosowania przepis art. 154 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym wykonanie wyroku lub załatwienie sprawy po wniesieniu skargi, o której mowa w § 1 tego przepisu, nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania lub oddalenia skargi. Wnioskując a contrario należało przyjąć, że wykonanie wyroku przed wniesieniem skargi na niewykonanie wyroku stanowi podstawę do jej oddalenia. Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie. "Wykonanie wyroku" w realiach niniejszej sprawy polegało bowiem na tym, że przed wniesieniem skargi z dnia [...] czerwca 2019 r. organ rozpoznał wniosek o odszkodowanie przez to, że wydał akt adekwatny do okoliczności sprawy (postanowienie o zawieszeniu postępowania odszkodowawczego). Sąd w wyroku z dnia 27 lutego 2015 r. nie zobowiązywał bowiem organu do rozstrzygnięcia wniosku odszkodowawczego (wydania aktu kończącego postępowanie administracyjne w sprawie – decyzji), ale do rozpatrzenia wniosku, tj. wydania aktu adekwatnego do okoliczności sprawy. Tym aktem jest obecnie również postanowienie Prezydenta [...] z dnia [...] kwietnia 2019 r. o zawieszeniu postępowania odszkodowawczego. Zarówno w orzecznictwie, jak też w piśmiennictwie przyjmuje się, że w razie zawieszenia postępowania nie można skutecznie zarzucić organowi administracji publicznej bezczynności w sprawie (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 listopada 2007 r. sygn. akt II OSK 1380/07, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 grudnia 1992 r. sygn. akt II SA 697/92, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 grudnia 2012 r. sygn. akt I OSK 1780/12, a także B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wydawnictwo C.H. Beck Warszawa 2005, s. 458). Jednocześnie wskazać należy, że oceniając zasadność skargi opartej na powołanym art. 154 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd bierze jedynie pod uwagę sam fakt wydania przez organ postanowienia o zawieszeniu postępowania, nie jest natomiast uprawniony do dokonywania w tym postępowaniu kontroli jego legalności. Podsumowując, stwierdzić należy, że dopóki w obiegu prawnym pozostaje postanowienie o zawieszeniu postępowania administracyjnego, brak jest prawnej możliwości postawienia organowi zarzutu niewykonania prawomocnego wyroku Sądu zobowiązującego organ (w niniejszej sprawie Prezydenta [...]) do rozpatrzenia złożonego wniosku w określonym przez Sąd terminie. Mając powyższe na względzie, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.