I SA/Wa 158/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Gabriela Nowak (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Monika Nowicka asesor WSA Przemysław Żmich Protokolant Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lipca 2008 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku stałego 1. oddala skargę; 2. zasądza ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata T. Z. prowadzącej Kancelarię Adwokacką w W. przy ulicy [...], tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa 80/100) złotych, w tym: tytułem opłaty kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych, tytułem 22% podatku od towarów i usług kwotę 52,80 (pięćdziesiąt dwa 80/100) złotych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy J. z dnia [...] października 2007 r. nr [...], orzekającą o odmowie przyznania A. M. zasiłku stałego. W uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. przedstawiło następujący stan sprawy. Wnioskiem z dnia 15 października 2007 r. A.M., zwróciła się do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej J. o przyznanie jej pomocy społecznej w formie zasiłku stałego. W wyniku rozpatrzenia powyższego wniosku Wójt Gminy J. decyzją z dnia [...] października 2007 r. nr [...] odmówił przyznania A.M. tego zasiłku z uwagi na przekroczenie w jej gospodarstwie domowym ustawowego kryterium dochodu na osobę w rodzinie, uprawniającego do uzyskania żądanego świadczenia. Jednocześnie organ poinformował stronę, że ma ona możliwość ubiegania się o pomoc celową "specjalną" na miarę środków jakimi Ośrodek Pomocy Społecznej dysponuje. Od decyzji tej A.M. wniosła odwołanie kwestionując rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji oraz zarzucając pracownicom Ośrodka Pomocy Społecznej poniżanie i kpienie z osób o najniższych dochodach. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., po rozpatrzeniu powyższego odwołania, decyzją z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...], sprostowaną postanowieniem z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...], utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej. Powołując się na treść art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. nr 64, poz. 593 ze zm.) organ odwoławczy wskazał, iż wprawdzie skarżąca jest osobą całkowicie niezdolną do pracy z powodu niepełnosprawności, co potwierdza załączone do akt orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, nie spełnia ona jednak drugiej przesłanki warunkującej przyznanie zasiłku stałego wskazanej w ww. przepisie, tj. przesłanki osiągania dochodów niższych od ustawowo określonego kryterium dochodowego. W niniejszej sprawie dochód dwuosobowego gospodarstwa domowego strony wynosi [...] złotych, z czego na osobę w rodzinie przypada [...] złotych. Kryterium dochodowe na osobę w rodzinie uprawniające do świadczenia wynosi zaś 351 złotych. Przedstawiając sposób wyliczenia dochodu organ podał, że uwzględnione w nim zostały wszystkie świadczenia, które rodzina otrzymała w miesiącu poprzedzającym miesiąc, w którym złożony został wniosek o przyznanie świadczenia, tj. renta rodzinna (w decyzji podano renta inwalidzka) w wysokości [...] złotych, zasiłek rodzinny w kwocie [...] złotych, dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka w wysokości [...] złotych oraz dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego w wysokości [...] złotych. Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. A.M. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której zakwestionowała sposób ustalenia przez organy jej dochodu. Zdaniem skarżącej decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. jest niezgodna z prawem, gdyż napisano w niej, iż pobiera ona rentę inwalidzką w kwocie [...] złotych, a nie rentę rodzinną, którą otrzymuje córka w wieku 16 lat. Otrzymywane z Ośrodka Pomocy Społecznej świadczenia w postaci zasiłku rodzinnego w kwocie [...] złotych oraz z tytułu samotnego wychowywania dziecka w kwocie [...] złotych nie powinny w jej ocenie być wliczane do dochodu ponieważ nie podlegają opodatkowaniu. Do tego do dochodu został doliczony jednorazowy dodatek z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego w wysokości [...] złotych W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując w całości argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1296) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W ramach tej kontroli sąd administracyjny dokonuje oceny, czy organ administracji przy rozpoznawaniu sprawy nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Rozpatrując sprawę w ramach tych kryteriów uznać należy, że skarga A. M. nie jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja oraz utrzymana przez nią w mocy decyzja organu I instancji nie naruszają prawa w stopniu uzasadniającym ich uchylenie. Materialnoprawną podstawę podjętych w sprawie rozstrzygnięć stanowiły przepisy ustawy dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.), które regulują zasady i tryb udzielania świadczeń z pomocy społecznej. Jednym ze świadczeń pomocy społecznej przewidzianych tą ustawa jest zasiłek stały. Zasiłek ten w myśl art. 37 ust. 1 ustawy, w brzmieniu obowiązującym w dacie rozstrzygania sprawy, przysługuje: 1) pełnoletniej osobie samotnie gospodarującej, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej; 12) pełnoletniej osobie pozostającej w rodzinie, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód, jak również dochód na osobę w rodzinie są niższe od kryterium dochodowego na osobę w rodzinie. Z treści tego przepisu wynika, iż przyznanie zasiłku stałego uzależnione jest od spełnienia przez osobę wnioskującą o ten rodzaj pomocy dwóch przesłanek: niezdolności do pracy oraz nieprzekraczania ustawowo określonego kryterium dochodowego. Przesłanki te muszą być spełnione łącznie. W rozpoznawanej sprawie nie jest sporne, że A.M. jest osobą całkowicie niezdolną do pracy z powodu niepełnosprawności. Nie spełnia ona jednak drugiej przesłanki przyznania zasiłku stałego odnoszącej się do kryterium dochodu na osobę w rodzinie. Kryterium to stosownie do art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy w zw. z § 1 pkt 1 lit. b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 lipca 2006 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. Nr 135, poz. 950) wynosi obecnie 351 złotych. Stąd zasadniczą kwestią w przedmiotowej sprawie jest ocena podjętych w sprawie rozstrzygnięć pod względem prawidłowości ustalonego przez organy dochodu na osobę w rodzinie. Zgodnie z art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych; składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach; kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób. Przy czym stosownie do ust. 4 powyższego artykułu do dochodu tego nie wlicza się jednorazowego świadczenia socjalnego, wartości świadczeń w naturze, świadczenia przysługującego osobie bezrobotnej na podstawie przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z tytułu wykonywania prac społecznie użytecznych oraz zapomogi pieniężnej, o której mowa w przepisach o zapomodze pieniężnej dla niektórych emerytów, rencistów i osób pobierających świadczenia przedemerytalne w 2007 r. Dochód rodziny w myśl art. 6 pkt 4 powołanej ustawy to suma miesięcznych dochodów osób w rodzinie. Dochód na osobę w rodzinie stanowi zaś dochód rodziny podzielony przez liczbę osób w rodzinie (art. 6 pkt 3 ustawy). Ustalając dochód rodziny organy obydwu instancji uwzględniły wszystkie przychody gospodarstwa domowego skarżącej uzyskane we wrześniu 2007 r. (miesiącu poprzedzającym datę złożenia wniosku), a więc rentę rodzinną otrzymywaną przez córkę skarżącej w kwocie [...] zł, zasiłek rodzinny w kwocie [...] zł, dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka w kwocie [...] zł oraz jednorazowy dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego w wysokości [...] złotych. Nie budzi wątpliwości Sądu, że dochód na osobę w rodzinie skarżącej w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku przewyższał kryterium dochodowe, o którym mowa w art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy. Przy jego wyliczaniu organy prawidłowo uwzględniły przychody z renty rodzinnej, zasiłku rodzinnego oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka. Błędne było natomiast uwzględnienie w tym dochodzie kwoty jednorazowego dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego w kwocie [...] złotych. Zważyć bowiem należy, iż w myśl cyt. wyżej art. 8 ust. 4 ustawy do dochodu nie wlicza się m.in. jednorazowego świadczenia socjalnego, a takim świadczeniem był niewątpliwie wspomniany jednorazowy dodatek. Błąd ten jednak nie skutkował podjęciem w sprawie wadliwego rozstrzygnięcia, gdyż dochód ustalony w sposób prawidłowy (bez uwzględnienia wspomnianego dodatku) także przewyższa kryterium dochodowe uprawniające do zasiłku. Wynosi on bowiem [...] złotych ([...] zł na osobę w rodzinie). Oznacza to, że w sprawie nie została spełniona jedna z przesłanek określonych w art. 37 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy uzasadniających przyznanie świadczenia pieniężnego w formie zasiłku stałego, a skoro tak to uznać należy, że odmawiając przyznania skarżącej tego zasiłku organy orzekające w sprawie, mimo wskazanych wyżej uchybień, nie naruszyły prawa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy i uzasadniającym uchylenie podjętych rozstrzygnięć. Jednocześnie za chybione uznać należy zarzuty strony, w których podnosi ona, iż zasiłek rodzinny i dodatek do tego zasiłku nie powinny być uwzględnione w dochodzie rodziny, gdyż świadczenia te nie podlegają opodatkowaniu. Zważyć należy, iż na gruncie przepisów ustawy o pomocy społecznej pod pojęciem dochodu rozumieć należy wszelkie dochody bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, z wyłączeniem odliczeń i pomniejszeń enumeratywnie w przepisach wymienionych (art.8 ust. 3 i 4). Wskazane zaś w ustawie wyjątki nie przewidują wyłączeń jakiejkolwiek grupy przychodów z tego tylko tytułu, że nie podlegają one opodatkowaniu. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku. W przedmiocie poniesionych kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu orzeczono w oparciu o § 18 ust. 1 pkt 1 c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, pz. 1348 ze zm.).