I SA/Wa 1581/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak Sędziowie WSA Dariusz Pirogowicz (spr.) WSA Joanna Skiba Protokolant sekretarz sądowy Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 listopada 2019 r. sprawy ze skargi M. S. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 czerwca 2016 r., sygn. akt I SAB/Wa 248/16 1. wymierza Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 2000 (dwa tysiące) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałej części; 4. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz M. S. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. M. S. pismem z [...] lipca 2019 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta [...] wyroku tego Sądu z 21 czerwca 2016 r., sygn. akt I SAB/Wa 248/16, zobowiązującego Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku z [...] września 2015 r. o odszkodowanie za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], ozn. nr hip. [...] - w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Akta te wraz z odpisem prawomocnego wyroku doręczone zostały zaś organowi [...] września 2016 r. W związku ze zwłoką w wykonaniu wyroku i wniesionymi w tym przedmiocie skargami Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 12 lipca 2017 r. I SA/Wa 593/17 wymierzył Prezydentowi [...] grzywnę w wymiarze 1000 złotych, wyrokiem z 22 maja 2018 r. I SA/Wa 328/18 w wymiarze 2500 złotych, a wyrokiem z 15 stycznia 2019 r. I SA/Wa 2011/18 w wymiarze 5000 złotych. Przy czym w dwóch ostatnich ocenił, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, a w wyroku z 15 stycznia 2019 r. przyznał skarżącej od organu sumę pieniężna w wysokości 2500 złotych. Po jego wydaniu akta zwrócono do organu [...] kwietnia 2019 r. Pismem z [...] kwietnia 2019 r. skarżąca wezwała ponownie Prezydenta [...] do wykonania wyroku z 21 czerwca 2016 r., a następnie wniosła wskazaną na wstępie skargę, żądając w niej wymierzenia organowi grzywny w wysokości 10.000 złotych; przyznania na jej rzecz od organu, w trybie art. 154 § 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) powoływanej dalej jako: "p.p.s.a." sumy pieniężnej w wysokości 10.000 złotych; stwierdzenia, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; oraz zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. W motywach skargi zwracała uwagę na bezskuteczność uprzednio wymierzonej sankcji. Wskazywała, że część czynności podejmowanych przez organ (jak wystąpienie do sądu spadku o przesłanie uwierzytelnionej kopii testamentów, w sytuacji gdy dysponował już postanowieniami o nabyciu spadku) nie ma istotnego znaczenia. Za czynności pozorne uznawała zaś występowanie przez Prezydenta do własnych komórek organizacyjnych o różnego rodzaju dokumenty. Zaznacz nadto, że ostatnią aktywnością organu w sprawie było sporządzenie [...] października 2018 r. odpowiedzi na uprzednio wniesioną skargę. A samo postępowanie prowadzone jest już niemal 4 lata. W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o jej oddalenie, wskazując na nierozpoznany dotychczas wniosek E. L. (poprzedniczki prawnej skarżącej) z [...] listopada 2000 r. o zwrot nieruchomości , za którą dochodzone jest odszkodowanie. W związku z czym postanowieniem z [...] lipca 2019 r., nr [...] zawiesił z urzędu postępowanie w sprawie odszkodowania, do czasu rozpoznania powyższego wniosku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: skarga, w zakresie w jakim zarzuca Prezydentowi [...] bezczynność w wykonaniu prawomocnego wyroku tut. Sądu jest zasadna, co skutkować musi wymierzeniem organowi określonej w sentencji grzywny, jak też oceny charakteru zaistniałej zwłoki. Wniesiona ona została w trybie art. 154 p.p.s.a. Przepis ten w § 1 stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Grzywnę, o której mowa w tym przepisie, stosownie do § 6 art. 154 p.p.s.a., wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, na podstawie odrębnych przepisów. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 2 art. 154). Uwzględniając skargę sąd, w myśl § 7 art. 154 p.p.s.a., może ponadto przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie poza sporem jest, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z 21 czerwca 2016 r. sygn. akt I SAB/Wa 248/16 zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za utraconą nieruchomość [...] przy ul. [...] w terminie trzech miesięcy od zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem. Te natomiast wpłynęły do organu [...] września 2015 r. Od tej daty, zgodnie z art. 286 § 2 p.p.s.a., rozpoczął zatem swój bieg wyznaczony wyrokiem termin w jakim sprawa, w której organ pozostawał bezczyny, winna być rozpoznana. W konsekwencji upłynął on [...] grudnia 2016 r. Niekwestionowaną okolicznością jest przy tym, że do dnia podjęcia niniejszego orzeczenia, mimo uprzedniego wezwania przez stronę do wykonania wyroku, jak też wymierzenia Prezydentowi [...] z tytułu zaistniałej zwłoki trzech grzywien oraz przyznania na rzecz skarżącej sumy pieniężnej, organ ów zawisłej przed nim sprawy administracyjnej meriti nie rozstrzygnął. Aczkolwiek już po jej wniesieniu postępowanie w sprawie zawiesił (postanowieniem z 24 lipca 2019 r.). Oznacza to, że od niemal 4 lat pozostaje przy wykonywaniu powyższego wyroku w stanie bezczynności, która w tych okolicznościach przybiera postać kwalifikowaną, a więc rażąco narusza prawo, tj. art. 286 § 2 p.p.s.a. jak też art. 153 p.p.s.a. i art. 12 k.p.a. Tak tę zwłokę oceniono skądinąd już w uprzednio wydanych orzeczeniach, a od tego czasu uległa ona zwiększeniu. Nie może tej oceny przy tym zmienić fakt zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie. Jak bowiem stanowi art. 154 § 3 p.p.s.a. wykonanie wyroku lub załatwienie sprawy po wniesieniu skargi, o której mowa w § 1, nie stanowi podstawy do umorzenia postepowania lub oddalenia skargi. Stąd także podstaw do oddalenia skargi nie można upatrywać w podjęciu przez organ po wniesieniu skargi postanowienia wpadkowego, skutkującego jedynie wstrzymaniem biegu terminów określonych w kodeksie. Choć będzie to rzutowało na wymiar grzywny. Zwłaszcza, że przyczyna uniemożliwiająca załatwienie sprawy, która legła u podstaw zawieszenia prowadzonego w niej postępowania (tu: sprawa o zwrot w naturze nieruchomości, za którą skarżąca dochodzi odszkodowania), istniała już w dacie wyrokowania w sprawie ze skargi na bezczynność organu. Zainicjowana bowiem został jeszcze w 2000 r. Z tych względów, nie wchodząc obecnie w samą ocenę zasadności zawieszenia postępowania z ww. przyczyny (służą bowiem temu odrębne środki prawne), samo żądanie wymierzenia Prezydentowi [...] z tytułu zaistniałej zwłoki w wykonaniu prawomocnego wyroku kolejnej grzywny, Sąd uznał za zasadę, aczkolwiek w niższej niż oczekiwał tego skarżąca wysokości. Przy jej wymiarze poza ww. okolicznościami uwzględnił bowiem także sumę uprzednio wymierzonych grzywien (8500 złotych), jak i okres jaki upłynął do wniesienia obecnej skargi od zwrotu organowi akt sprawy wraz ostatnim prawomocnym wyrokiem wniesionym w trybie art. 154 p.p.s.a. (3 miesiące). Mimo kwalifikowanego charakteru zwłoki i bezskuteczności uprzednio wymierzonej sankcji, Sąd nie znalazł także wystarczająco uzasadnionych podstaw do uwzględnienia wniosku o przyznanie skarżącej na podstawie art. 154 § 7 p.p.s.a. sumy pieniężnej, choć była taka przyznana poprzednim wyrokiem. Stanął bowiem na stanowisku, że okoliczności te nie są wystarczająca do uwzględnienia powyższego żądania. To, że skarżącej już raz przyznano sumę pieniężną w związku z zaistniałą zwloką w wykonaniu wyroku, nie oznacza także, że ów środek przy rozpoznawaniu kolejnej skargi winien być niejako automatycznie stosowany. Nie można bowiem tracić z pola widzenia kompensacyjnego charakteru sumy pieniężnej, co oznacza, że ma ona stanowić swego rodzaju zadośćuczynienie za krzywdę, jakiej strona doznała wskutek wadliwie działającej administracji publicznej. A skoro tak, to wniosek o jej przyznanie winien zawierać uzasadnienie nawiązującej do owej krzywdy. Ona sama zaś winna być skonkretyzowana i obiektywnie weryfikowalna, jak choćby krzywda wywołana zaistniałymi w okresie procedowania sprawy istotnymi zmianami stanu prawnego, prowadzącymi do znacznego zmniejszenia szans na realizację przynależnych w momencie inicjowania postępowania uprawnień (mających zostać skonkretyzowanych w oczekiwanej decyzji), czy wręcz uniemożliwienia ich realizacji w zmienionej rzeczywistości. Tego rodzaju krzywdy, ani okoliczności ją wywołujących skarżąca nie przywołuje. Z tych względów w części obejmującej ww. żądanie, skarga podlega oddaleniu. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 154 § 1 w zw. z art. 154 § 6 oraz art. 154 § 2 zd. drugie p.p.s.a. orzekł jak w punktach 1 i 2 wyroku, a na podstawie art. 151 powołanej ustawy jak w punkcie 3 wyroku. W przedmiocie kosztów postępowania sądowego orzeczono natomiast na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców pranych (Dz.U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.).