I SA/Wa 1585/08

Referendarz Sądowy Aneta Wirkowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 27 stycznia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku W.R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi W.R. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] sierpnia 2008 r., nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia posiadania prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej postanawia odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W.R. wnioskiem z dnia 16 stycznia 2009 r., złożonym na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi W.R. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] sierpnia 2008 r., nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia posiadania prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątkowym i uzyskiwanych dochodach zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną W.. Źródłem utrzymania rodziny są świadczenia emerytalne wnioskodawcy i jego żony w łącznej wysokości [...] zł miesięcznie. Posiadany majątek to mieszkanie o powierzchni [...] m². W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że wraz z żoną są osobami bardzo schorowanymi oraz że większość uzyskiwanego dochodu przeznaczają na utrzymanie mieszkania (czynsz – [...] zł, energia elektryczna – [...] zł, gaz – [...] zł, telefon – [...] zł) oraz na leczenie i rehabilitację (około [...] zł miesięcznie). Skarżący podkreślił, że jego sytuacja materialna jest trudna i nie jest on w stanie ponieść kosztów sądowych w sprawie. W tym stanie sprawy stwierdzono, co następuje: W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Zgodnie zaś z art. 245 § 1 - 3 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2). Podkreślić należy, że instytucja przyznania prawa pomocy jest rozwiązaniem szczególnym. Udzielenie prawa pomocy powinno sprowadzać się do przypadków, gdy sytuacja majątkowa strony jest ciężka, gdy strona pozbawiona jest środków do życia lub posiadane środki są tak niewielkie, że zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. Instytucja powyższa ma na celu umożliwienie dochodzenia swoich praw przed sądem osobom najuboższym, dla których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Każdy wnoszący sprawę do Sądu powinien zaś liczyć się z koniecznością ponoszenia kosztów postępowania zgodnie z przepisami obowiązującego prawa. Występując natomiast z wnioskiem o zwolnienie z obowiązku ponoszenia tych kosztów musi uprawdopodobnić okoliczności przemawiające za uwzględnieniem złożonego w tym przedmiocie wniosku. Mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy uznać należy, że W.R. nie wykazał należycie, iż znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej go do przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Zasadnicze znaczenie ma fakt, że skarżący ma stałe źródło dochodu – otrzymuje wraz z żoną świadczenia emerytalne w łącznej wysokości [...] zł miesięcznie. Wnioskodawca nie należy zatem do osób pozbawionych środków do życia, a niewątpliwie do takich przypadków powinno sprowadzać się udzielenie prawa pomocy. Wysokość uzyskiwanego dochodu pozwala na przyjęcie, że skarżący jest w stanie - bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny – ponieść koszty sądowe w sprawie. Przy czym zauważyć trzeba, że na obecnym etapie postępowania koszty te sprowadzają się w zasadzie do ewentualnych opłat kancelaryjnych, bowiem wpis od skargi został już przez skarżącego uiszczony. W świetle powyższego stwierdzić należy, że w sprawie nie zaistniały przesłanki uzasadniające uwzględnienie złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy. W tej sytuacji w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji.