I SA/Wa 1585/08

PostanowienieWSA w Warszawie2009-03-26

Skład orzekający: Agnieszka Miernik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która wykazuje trudną sytuację materialną, zdrowotną i rodzinną, ale jest w stanie pokryć koszty sądowe oraz wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym?
Ratio decidendi
Prawo pomocy jest wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów przez stronę i nie może być traktowane rozszerzająco. Osoba fizyczna, która wykazuje trudną sytuację materialną, ale jest w stanie wygospodarować środki na opłacenie wpisu sądowego oraz wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika, nie wykazała przesłanek do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, gdyż tym bardziej jest w stanie pokryć pozostałe koszty postępowania.
Stan faktyczny
Skarżący W. R. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, argumentując ciężką sytuację materialną, rodzinną i zdrowotną. Wnioskodawca wraz z żoną chorują, a dochody z ich emerytur przeznaczone są na leczenie i utrzymanie. Wcześniejszy wniosek został odrzucony przez referendarza sądowego, a skarżący wniósł sprzeciw. Sąd analizował dochody, wydatki na leczenie i utrzymanie.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania W. R. prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Miernik po rozpoznaniu w dniu 26 marca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi W. R. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] sierpnia 2008 r., nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia posiadania prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej postanawia odmówić przyznania W. R. prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W związku ze złożoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargą i wezwaniem do uiszczenia wpisu w wysokości 200 zł, pełnomocnik skarżącego W. R. adwokat A. Z. wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 27 stycznia 2009 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy w żądanym zakresie. Od powyższego postanowienia W. R. wniósł sprzeciw argumentując, że wydane postanowienie jest nieuzasadnione. Podkreślił, że w złożonym na urzędowym formularzu oświadczeniu podał, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i swojej rodziny. Dodał, że on i jego żona są ciężko chorzy, a cały dochód z ich emerytury jest przeznaczony na koszty utrzymania i leczenia. Z nadesłanego do Sądu urzędowego formularza wynika, że wnioskodawca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną, zamieszkują w mieszkaniu o powierzchni [...] m2, ich łączny miesięczny dochód wynosi [...] zł i składają się na niego emerytura wnioskodawcy w wysokości [...] zł oraz emerytura jego żony w wysokości [...] zł. W uzasadnieniu złożonego wniosku W. R. podniósł, iż znajduje się w ciężkiej sytuacji majątkowej, rodzinnej i zdrowotnej. On choruje na choroby [...], [...], [...] i [...] na leczenie i rehabilitację wydaje około [...] zł miesięcznie, jego żona choruje na [...], [...], [...] i [...]. Na leczenie żona wydaje około [...] zł miesięcznie. Ponadto zaznaczył, że na mieszkanie wydaje [...] zł miesięcznie, czynsz, wywóz śmieci około [...] zł, gaz również około [...] zł, opłata za telefon około [...] zł miesięcznie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane osobie fizycznej na jej wniosek. Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym – wówczas obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, lub częściowym – wówczas obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych i wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 1, § 2 i § 3 powołanej ustawy). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 ustawy). Na wstępie zaznaczyć należy, że prawo pomocy jest wyjątkiem od zasady ponoszenia przez stronę postępowania sądowego jego kosztów. Jako wyjątek od zasady nie może być traktowany rozszerzająco. Oznacza to również, że pomoc tą należy kierować wyłącznie do podmiotów, które z uwagi na wyjątkowo trudną sytuację materialną, obiektywnie nie są w stanie bez pomocy Państwa wygospodarować środków na pokrycie tych kosztów. Badając całokształt okoliczności w sprawie stwierdzić należało, że W. R. nie wykazał, iż pozostaje w sytuacji majątkowej uzasadniającej przyznanie mu prawa pomocy. Skarżący argumentuje, że cały swój dochód przeznacza na koszty utrzymania oraz leczenia i nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych. Zauważyć jednak należy, że wbrew tym twierdzeniom W. R. udało się wygospodarować środki na opłacenie wpisu od skargi w wysokości 200 zł (k-25), jak również ustanowił on do reprezentowania przed sądem administracyjnym profesjonalnego pełnomocnika, co również wiąże się z koniecznością zapłaty mu wynagrodzenia za wykonaną pracę. Skoro więc wnioskodawca znalazł w budżecie domowym środki na opłacenie wpisu i opłacenie kosztów ustanowienia w sprawie adwokata to tym bardziej jest w stanie opłacić pozostałe koszty postępowania sądowego. Wspomnieć należy, że na obecnym etapie postępowania sprowadzają się one do ewentualnych opłat kancelaryjnych. Nie bez znaczenia jest również to, że W. R. uzyskuje wraz z żoną stały dochód w wysokości około [...] zł, ma więc zapewnione środki do życia, ma zapewnione warunki mieszkaniowe, nie jest zatem osobą ubogą. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 260 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło