I SA/Wa 1585/08

Referendarz Sądowy Dariusz Pirogowicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 8 października 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W.R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi W.R. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] sierpnia 2008 r., nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej postanawia odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych . Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym postanowieniem z dnia 26 marca 2009 r., sygn. akt I SA/Wa 1585/08 odmówił przyznania W. R. prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z jego skargi na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] sierpnia 2008 r., nr [...], której przedmiotem była odmowa potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami RP. Uzasadniając odmowę przyznania prawa pomocy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, iż mimo deklarowania przez skarżącego wydatkowania całego uzyskiwanego dochodu na utrzymania oraz leczenie, udało mu się wygospodarować środki na opłacenie wpisu od skargi w wysokości 200 złotych jak również środki na opłacenie kosztów ustanowienia w sprawie profesjonalnego pełnomocnika. Zdaniem Sądu nie bez znaczenia jest również to, że W. R. uzyskuje wraz z żoną stały dochód w wysokości ok. [...] złotych, ma więc zapewnione środki do życia. Ma także zapewnione warunki mieszkaniowe. Nie jest zatem osobą ubogą. Powyższe zaś oznacza, że nie wykazał on, iż pozostaje w sytuacji majątkowej uzasadniającej przyznanie mu prawa pomocy. Wyrokiem z dnia 29 czerwca 2009 r. sygn. I SA/Wa 1585/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie skargę W. R. oddalił. Pismem z dnia 24 września 2009 r. skarżący reprezentowany przez adwokata A. Z. wniósł od powyższego wyroku skargę kasacyjną oraz ponownie wystąpił o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podał on, że jest osoba schorowaną i na koszty leczenia i rehabilitacji wydaje ok. [...] złotych miesięcznie, taką samą kwotę wydatkuje również jego ciężko chora żona. Ponadto dwuosobowa rodzina wydaje [...] złotych miesięcznie na czynsz, [...] złotych tytułem opłat za prąd, [...] złotych za gaz i [...] złotych za telefon. Źródłem zaś utrzymania skarżącego oraz jego żony są otrzymywane przez nich emerytury w łącznej kwocie [...] złotych miesięcznie. W tym stanie rzeczy stwierdzono co następuje. Wniosek nie ma usprawiedliwionych podstaw. Na wstępie należy zauważyć, że wniosek W. R. o przyznanie prawa pomocy z dnia 24 września 2009 r. w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych jest kolejnym wnioskiem w tym przedmiocie złożonym przez skarżącego. Uprzednio prawomocnym postanowieniem Sądu z dnia 26 marca 2009 r. odmówiono przyznania mu prawa pomocy w ww. zakresie. W związku z powyższym rozpoznając kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy zbadano czy zmieniła się sytuacja ekonomiczna skarżącego w stosunku do sytuacji uprzednio przez niego przedstawionej i czy zmiana ta została w sposób przekonujący wykazana co mogłoby uzasadniać przyznanie mu obecnie prawa pomocy. W myśl bowiem art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym (o taki zakres wnosi skarżący), stosownie do przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. następuje – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z przepisu tego wynika, że ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania sądowego spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. Przy czym, jak już wyżej wspomniano, w sytuacji gdy wniosek strony o przyznanie prawa pomocy został już prawomocnie rozpoznany, zmiana stanowiska Sądu uzależniona jest od wykazania przez stronę w sposób przekonujący, że jej sytuacja materialna uległa znacznemu pogorszeniu. W niniejszej sprawie wnioskodawca, składając kolejny wniosek wskazał wprawdzie na zwiększone w stosunku do deklarowanych uprzednio wydatki na leczenie jakie ponoszą małżonkowie, które obecnie wynosić mają ok. [...] złotych (uprzednio ok. [...] złotych) oraz wyższe o [...] złotych wydatki na czynsz (obecnie [...] złotych). Zważyć jednak należy, że wskazując te wydatki skarżący nie przedstawił żadnych dokumentów je potwierdzających czy chociażby uprawdopodabniających. Przy czym zestawiając wysokość tych wydatków z uzyskiwanymi dochodami nie sposób nie dostrzec, że znacznie je one przewyższają. Deklarowany przez stronę dochód rodziny wynosi bowiem [...] złotych miesięcznie, zaś same wydatki na leczenie i mieszkanie (czynsz, prąd, gaz, telefon) - a więc nieobejmujące wydatków bieżących takich jak żywność, środki czystości czy ubrania – wynoszą wg oświadczenia strony łącznie [...] złotych. W tym stanie rzeczy, stwierdzić należy, że swoją sytuację ekonomiczną skarżący przedstawił w sposób nierzetelny, gdyż albo zawyżył wydatki ponoszone w gospodarstwie domowym, albo nie ujawnił wszystkich posiadanych dochodów lub oszczędności. Ocena ta jest tym bardziej uzasadniona, że skarżący mimo deklarowania ponoszenia wydatków przekraczających uzyskiwane dochody zdołał dotychczas wygospodarować w ramach własnych możliwości środki finansowe z których opłacił wpis od skargi (200 złotych), uiścił opłatę kancelaryjną za sporządzenie i doręczenie uzasadniania wyroku (100 złotych) oraz zabezpieczył środki niezbędne dla ustanowienia w sprawie adwokata z wyboru. Mając zatem na uwadze to, że przyznanie prawa pomocy uwarunkowane jest wykazaniem przez ubiegającego się o to prawo, iż jego sytuacja ekonomiczną nie pozwala mu na samodzielne poniesienie kosztów postępowania sądowego w pełnej wysokości, przedstawienie tej sytuacji w sposób nierzetelny powoduje, że nie ma usprawiedliwionych podstaw do przyznania mu prawa pomocy. Tym samym brak jest podstaw do zmiany uprzednio zajętego przez Sąd w tym przedmiocie stanowiska i zwolnienia skarżącego z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania sądowego, które na obecnym etapie postępowania obejmują wyłącznie wpis od skargi kasacyjnej w kwocie 100 złotych. W tej sytuacji, na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.