I SA/Wa 1585/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka – Płaczkowska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 23 listopada 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi W. R. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] sierpnia 2008 r., nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia posiadania prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej postanawia odmówić przyznania W. R. prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W związku z wniesioną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargą W. R. wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W nadesłanym do Sądu oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu wnioskodawca ujawnił, że wraz z żoną uzyskują łączny dochód miesięczny w wysokości [...] zł. Składa się na niego emerytura skarżącego w wysokości [...] zł oraz emerytura jego żony w wysokości [...] zł. Jako majątek wnioskodawca wskazał na mieszkanie o powierzchni [...] m2, będący własnością żony domek, który nie nadaje się do zamieszkania. W. R. zaznaczył, że ponosi wydatki na mieszkanie w wysokości [...] zł miesięcznie, ponadto opłaca czynsz, prąd w kwocie [...] zł miesięcznie, gaz w kwocie [...] zł miesięcznie i telefon w wysokości [...] zł miesięcznie. Skarżący oświadczył również, że choruje na chorobę [...], kręgosłup, reumatyzm, w związku z tym na leczenie i rehabilitację wydaje około [...] zł miesięcznie. Podobnie kształtują się wydatki żony, która z racji wielu schorzeń na które cierpi na leczenie wydaje około [...] zł miesięcznie. Postanowieniem z 8 października 2009 r., sygn. akt I SA/Wa 1585/08 referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił przyznania W. R. prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wydanego postanowienia stwierdzone zostało, że wnioskodawca przedstawił swoją sytuację ekonomiczną w sposób nierzetelny co jest równoznaczne z niewykazaniem przez niego przesłanek do przyznania prawa pomocy. Od postanowienia referendarza z 8 października 2009 r. W. R. wniósł do Sądu w terminie sprzeciw. W uzasadnieniu podał, że zaskarżone postanowienie jest nieuzasadnione, sytuacja zdrowotna jego i żony uległa pogorszeniu, tym samym zwiększyły się koszty leczenia i rehabilitacji. Ponadto żona skarżącego uległa ciężkiemu wypadkowi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Oceniając całokształt okoliczności w sprawie uznać należało, że brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku W. R. Prawo pomocy zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) może być przyznane osobie fizycznej na jej wniosek. Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym – wówczas obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, lub częściowym – wówczas obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych i wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 1, § 2 i § 3 powołanej ustawy). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 ustawy). Z powyższego wynika zatem, że jedynym kryterium oceny zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy jest sytuacja materialna wnioskodawcy, zaś wszelkie inne okoliczności podnoszone przez stronę lub wynikające z akt sprawy mają znaczenie jedynie wówczas, gdy dotyczą lub mają wpływ na ocenę sytuacji majątkowej ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy. Zaznaczyć przy tym należy, że ciężar udowodnienia, iż spełnione zostały przesłanki do przyznania prawa pomocy spoczywa na ubiegającym się o taką pomoc. W ocenie Sądu przedstawione przez skarżącego w sprzeciwie okoliczności nie uzasadniają uwzględnienia wniosku o zwolnienie go z kosztów sądowych. Przywołane przez stronę w sprzeciwie argumenty mają charakter bardzo ogólnikowych stwierdzeń. Nie zostały one poparte żadnymi dowodami, które wskazywałyby na to, że pogorszenie sytuacji majątkowej skarżącego rzeczywiście nastąpiło, a jak zaznaczono już wcześniej wnioskodawca powinien udowodnić, że spełnił przesłanki do uwzględnienia wniosku. Sąd zauważa, że już na etapie rozpoznawania wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych przez referendarza, wskazywano na nierzetelne przedstawienie przez skarżącego sytuacji majątkowej. Z dokonanych wówczas ustaleń wynikało, że wydatki znacznie przekraczały dochody skarżącego, a mimo to w postępowaniu reprezentował stronę adwokat z wyboru. Z akt sądowych wynikało również, że mimo powoływania się przez stronę na trudną sytuację finansową była ona w stanie wygospodarować środki na opłacenie wpisu od skargi, oraz na uiszczenie opłat kancelaryjnych. W złożonym do Sądu sprzeciwie W. R. w żaden sposób nie odniósł się również do powodów odmowy zwolnienia go z kosztów sądowych przez referendarza sądowego. Podkreślić należy, że prawo pomocy skierowane jest w pierwszej kolejności do takich podmiotów, które pozostają w ubóstwie. Tymczasem nie można uznać, że skarżący do takich osób się zalicza. On i żona mają zapewnione potrzeby bytowe, regularnie są im wypłacane ponadprzeciętne (w porównaniu ze średnią krajową) świadczenia emerytalne. Reasumując przedstawiona przez W. R. sytuacja materialna skłania do uznania, że nie wykazał on w sposób nie budzący wątpliwości, iż nie jest w stanie samodzielnie opłacić kosztów sądowych. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 260 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uzasadnia to odmowę przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.