I SA/Wa 1586/10
WyrokWSA w Warszawie2011-03-17
Skład orzekający: Agnieszka Jędrzejewska - Jaroszewicz, Emilia Lewandowska, Bogdan Wolski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami RP z powodu przekroczenia terminu złożenia wniosku jest zgodna z prawem?Ratio decidendi
Termin do złożenia wniosku o potwierdzenie prawa do rekompensaty jest terminem prawa materialnego o charakterze zawitym, którego uchybienie skutkuje wygaśnięciem prawa do rekompensaty i nie podlega przywróceniu, jeśli ustawa nie przewiduje inaczej. Wniosek musi być złożony osobiście przez uprawnionego lub przez pełnomocnika, a brak wskazania innych osób lub pełnomocnictwa wyklucza potwierdzenie prawa do rekompensaty dla tych osób. W konsekwencji odmowa potwierdzenia prawa do rekompensaty z powodu przekroczenia terminu jest prawidłowa.Stan faktyczny
Z. K. i T. K. złożyli wnioski o potwierdzenie prawa do rekompensaty za nieruchomość pozostawioną poza granicami Polski przez ich matkę A. W., jednak wnioski zostały złożone po ustawowym terminie 31 grudnia 2008 r. Wniosek złożony przez ich siostrę T. T. w terminie dotyczył tylko jej samej, bez wskazania pozostałych spadkobierców. Wojewoda i Minister Skarbu Państwa odmówili potwierdzenia prawa do rekompensaty Z. K. i T. K. z powodu przekroczenia terminu.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargi Z. K. i T. K. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] czerwca 2010 r. odmawiającą potwierdzenia prawa do rekompensaty.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska - Jaroszewicz Sędziowie: Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędzia WSA Bogdan Wolski (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 marca 2011 r. sprawy ze skarg Z. K. i T. K. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami RP oddala skargi.
Minister Skarbu Państwa decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołań Z. K. i T. K. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] odmawiającej potwierdzenia Z. K. i T. K. prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez ich matkę A. W. nieruchomości położonej poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej w miejscowości K., woj. [...], obecnie [...] – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne.
Wnioskiem z dnia 30 grudnia 2008 r. T. T. wystąpiła do Wojewody [...] o wydanie decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez jej matkę A. W., nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej.
Ze złożonego do akt sprawy wypisu aktu poświadczenia dziedziczenia
wynika, iż spadek po A. W. nabyli syn Z. K., syn T. K. oraz córka T. T., po 1/3 części każde z nich.
Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] listopada 2009 r. wezwał T. T. do wskazania jednej z form realizacji prawa do rekompensaty, określonej w art. 13 ust. 1 ustawy oraz do dołączenia do wniosku operatu szacunkowego sporządzonego przez rzeczoznawcę majątkowego. W odpowiedzi
na powyższe pismo T. T. złożyła w [...] Urzędzie Wojewódzkim. sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego operat szacunkowy dotyczący określenia wartości rynkowej, pozostawionej za granicą, nieruchomości.
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r., potwierdził
T. T. nabycie prawa do rekompensaty w 1/3 części z tytułu pozostawienia nieruchomości rolnej przez A. W,
T. K. skierował w dniu 23 grudnia 2009 r. do Wojewody [...] pismo, w którym podniósł, iż odwołuje się od postanowienia Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2009 r. Jako podstawę swojego wniosku wskazał, iż "dokumenty dot. prawa jego i jego brata do rekompensaty złożyli razem z wnioskiem T. T., aby oszczędzić dodatkowej i nadmiernej biurokracji".
Wojewoda [...] pismem z dnia 7 stycznia 2010 r. wyjaśnił
T. K., iż w oparciu o wniosek T. T. z dnia
30 grudnia 2008 r., z którego nie wynikało, aby T. T. występowała
w imieniu swoim oraz innych spadkobierców, nie można potwierdzić prawa do rekompensaty pozostałych spadkobierców, tj. jej braci T. i Z. K. Wojewoda [...] wskazał także na brak pełnomocnictwa
na okoliczność reprezentowania również braci przez T. T.
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...], odmówił potwierdzenia Z. K. i T. K. prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez ich matkę A. W. nieruchomości poza obecnymi granicami RP, w miejscowości K. Powołując się na art. 5 ust. 1 ustawy wskazał, iż potwierdzenie prawa do rekompensaty następuje
na wniosek osoby ubiegającej się o potwierdzenie tego prawa, złożony nie później niż do dnia 31 grudnia 2008 r. Tymczasem Z. K. złożył wniosek w dniu
31 grudnia 2009 r., poprzez nadanie go w placówce operatora publicznego, natomiast
T. K. złożył wniosek w dniu 18 stycznia 2010 r. (data nadania). Zatem termin do złożenia wniosku o wydanie decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty został przekroczony.
Minister Skarbu Państwa, rozstrzygając sprawę w postępowaniu odwoławczym stwierdził, iż przewidziany w ustawie termin do złożenia wniosku o wydanie decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty z tytułu pozostawionych nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej jest terminem prawa materialnego,
który ogranicza w czasie dochodzenie lub inną realizację praw podmiotowych,
a więc wywołującym skutki w sferze praw i obowiązków podmiotów, których dotyczą oraz wyznaczającym okres, w którym ma nastąpić ich ukształtowanie w ramach stosunku administracyjnoprawnego. Uchybienie terminowi materialnemu wywołuje skutek w postaci wygaśnięcia praw lub obowiązków o charakterze materialnym. Terminy prawa materialnego mają charakter zawity i nie podlegają przywróceniu. Wyjątkiem od tej zasady jest sytuacja, w której taką możliwość przewidują przepisy określające dany termin. W przedmiotowej ustawie brak jest przepisu przewidującego możliwość przywrócenia terminu do złożenia wniosku o potwierdzenie prawa do rekompensaty.
Nadto organ odwoławczy wskazał, iż postępowanie przewidziane w ustawie jest wszczynane tylko i wyłącznie na wniosek strony. Wniosek o wydanie decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty mogą złożyć albo wszyscy spadkobiercy
w jednym wniosku bądź każdy z nich z osobna. Wykluczone jest domniemanie wnioskodawców. Winni oni wynikać albo wprost z treści żądania, albo z załączonych pełnomocnictw umocowujących do działania w imieniu innych osób aniżeli swoim.
W rozpoznawanej sprawie T. T. z dnia 30 grudnia 2008 r. wniosła
o rozpatrzenie jej wniosku dotyczącego posiadłości po jej matce. We wniosku tym brak jest jakiejkolwiek wzmianki co do innych osób, których potencjalnie miałby dotyczyć wymieniony wniosek, a zatem T. T. składając wniosek działała wyłącznie we własnym imieniu. Powołana wyżej ustawa jednoznacznie wskazuje,
iż prawo do rekompensaty może być potwierdzone tylko tym podmiotom, które w tym zakresie złożyły stosowny wniosek do właściwego wojewody. W przedmiotowej sprawie spośród spadkobierców A. W., wniosek o potwierdzenie prawa do rekompensaty w ustawowym terminie złożyła jedynie jej córka T. T. Wobec faktu niezłożenia przez Z. K. i T. K. w terminie wniosku o wydanie decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty, niemożliwe jest, w stanie faktycznym i prawnym przedmiotowej sprawy, potwierdzenie prawa do rekompensaty.
Skargę na decyzję Ministra Skarbu Państwa do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyli:
1) Z. K., nie zgadzając się z rozstrzygnięciem zaskarżonej decyzji;
2) T. K., zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. poprzez błędne uznanie, że wniosek skarżącego jako osoby ubiegającej się o potwierdzenie prawa do rekompensaty został złożony po dniu
31 grudnia 2008 r., tj. dnia 18 stycznia 2010 r., podczas gdy wniosek ten złożony został w dniu 30 grudnia 2008 r. razem z wnioskiem T. T. – siostry skarżącego.
Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji.
W odpowiedzi na skargi Minister Skarbu Państwa wniósł o ich oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie w dniu 17 marca 2011 r. Sąd zarządził połączenie spraw dotyczących wymienionych powyżej skarg do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skargi nie są zasadne.
Ocena zaskarżonej decyzji przeprowadzona w zakresie wynikającym z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") nie potwierdza, aby w toku postępowania administracyjnego uchybiono prawu w sposób uzasadniający uwzględnienie skarg.
Organy obu instancji, uznając za zasadną odmowę potwierdzenia prawa do rekompensaty, o co wystąpiono w podaniach złożonych przez Z. K.
i T. K., ustaliły, iż przedmiotowe podania zostały wniesione po upływie terminu określonego w art. w art. 5 ust. 1 ustawy z 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 169, poz.1418 ze zm.; dalej: "ustawa").
Analiza wydanych w sprawie administracyjnej decyzji, to jest decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2010 r. i decyzji Ministra Skarbu Państwa z dnia
[...] czerwca 2010 r. w sposób jednoznaczny potwierdza, iż akty te odnoszą się wyłącznie do podań złożonych w dniu 29 grudnia 2009 r. i 17 stycznia 2010 r. Tymczasem skarżący, kwestionując decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia
[...] czerwca 2010 r., w istocie nie podważają ustalonego przez organ ustalonego terminu wniesienia wymienionych podań, lecz podnoszą, iż wniosek złożony przez T. T. obejmował także skarżących – został złożony także w ich imieniu.
Wskazując na przedstawione okoliczności Sąd ponownie podkreśla,
iż zaskarżona decyzja Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] czerwca 2010 r. nie odnosi się w merytoryczny sposób do podania T. T. z dnia 30 grudnia 2008 r. Rozstrzygnięcie sprawy zainicjowanej podaniem T. T. zostało zawarte w decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2010 r., a nie w decyzjach Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2010 r. i Ministra Skarbu Państwa z dnia
[...] czerwca 2010 r.
Ocena zgodności z prawem decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2010 r., w tym ustalenie czy organ wydając tę decyzję naruszył prawo uznając,
iż podanie zostało wniesione wyłącznie w imieniu T. T. i ograniczając potwierdzenie prawa do rekompensaty wyłącznie do tej osoby, pozostaje jednak poza zakresem kognicji Sądu w niniejszym postępowaniu. Wobec tego stanowisko i zarzuty skarżących, odnoszące się w rzeczywistości do postępowania zainicjowanego podaniem T. T. i zakończonego decyzją Wojewody [...]
z dnia [...] stycznia 2010 r., nie mogły podważyć legalności decyzji Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] czerwca 2010 r., w której utrzymano w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2010 r .
Podsumowując Sąd stwierdza, iż zarzuty skarżących były nieadekwatne do przedmiotu sprawy, gdyż postępowanie zainicjowane podaniem wniesionym w dniu
30 grudnia 2008 r. zostało zakończone decyzją Wojewody [...] z dnia
[...] stycznia 2010 r., a więc decyzją wydaną w innym postępowaniu administracyjnym. Skarżący jednocześnie nie twierdzili, aby podania, których dotyczy zaskarżona decyzja, zostały wniesione z zachowaniem terminu określonego w art. 5 ust. 1 ustawy. Postępowanie odwoławcze prowadzone przez Ministra Skarbu Państwa odnosiło się,
z uwagi na przedmiot zaskarżenia, wyłącznie do decyzji Wojewody [...]
z dnia [...] lutego 2010 r. Decyzje wydane przez organy obu instancji w jakikolwiek sposób nie uchybiają obowiązującym przepisom.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak
w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło