I SA/Wa 1587/07
WyrokWSA w Warszawie2008-02-13
Skład orzekający: Emilia Lewandowska, Elżbieta Lenart, Agnieszka Miernik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy orzeczenie o całkowitej niezdolności do pracy, wydane przez lekarza orzecznika ZUS, może być traktowane na równi z orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności w kontekście przyznania zwiększonego dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka?Ratio decidendi
Sąd uznał, że orzeczenie o całkowitej niezdolności do pracy wydane przez lekarza orzecznika ZUS, bez jednoczesnego orzeczenia o niezdolności do samodzielnej egzystencji, jest traktowane na równi z orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, a nie o znacznym. W związku z tym, dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka nie może zostać zwiększony o kwotę 80 zł, a przysługuje w podstawowej wysokości 170 zł.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) w W., która stwierdziła nieważność własnej, wcześniejszej decyzji przyznającej zwiększony dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka. Zwiększenie to było oparte na założeniu, że córka strony, P. W., posiadała umiarkowany stopień niepełnosprawności, a jej orzeczenie o całkowitej niezdolności do pracy miało być traktowane na równi ze znacznym stopniem niepełnosprawności. SKO uznało, że takie traktowanie jest błędne, ponieważ do zwiększenia dodatku wymagane jest orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności, a nie tylko o umiarkowanym. Strona skarżąca kwestionowała to stanowisko.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędziowie WSA Elżbieta Lenart Asesor WSA Agnieszka Miernik (spr.) Protokolant Anna Jurak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lutego 2008 r. sprawy ze skargi P. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] października 2006 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej 1. oddala skargę; 2. zasądza ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata P. M. prowadzącego Kancelarię Adwokacką w W. przy ulicy [...], tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa 80/100) złotych, w tym: tytułem opłaty kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych, tytułem 22% podatku od towarów i usług kwotę 52,80 (pięćdziesiąt dwa 80/100) złotych.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] października 2006 r. nr [...], po rozpatrzeniu wniosku E. W.
o ponowne rozpoznanie sprawy, utrzymało w mocy decyzję własną z dnia [...] lipca
2006 r. nr [...] stwierdzającą nieważność decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr
[...] w sprawie uchylenia w części decyzji Prezydenta W.
z dnia [...] lutego 2006 r. nr [...] i przyznania E. W. dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowania dziecka w kwocie
250 zł miesięcznie.
Powyższe rozstrzygnięcie oparto na następujących ustaleniach faktycznych
i ocenach prawnych:
Prezydent W. decyzją z dnia [...] lutego 2006 r. nr [...], przyznał E. W. zasiłek rodzinny na dziecko P.
W. na okres od 1 października 2005 r. do 31 sierpnia 2006 r. wraz z dodatkami do zasiłku rodzinnego, w tym dodatkiem z tytułu samotnego
wychowywania dziecka w kwocie 170 zł miesięcznie, gdyż P. W. legitymowała się umiarkowanym stopniem niepełnosprawności.
Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., w wyniku
rozpatrzenia odwołania E. W. od powyższej decyzji, decyzją z dnia
[...] kwietnia 2006 r. nr [...] uchyliło decyzję Prezydenta
W. w części przyznającej dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu
samotnego wychowywania dziecka w kwocie 170 zł i w tym zakresie orzekło o przyznaniu E. W. dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowania dziecka w kwocie 250 zł miesięcznie.
W dniu [...] czerwca 2006 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wszczęło z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji własnej z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...]. W toku postępowania organ ustalił, że Kolegium błędnie orzekło o przyznaniu zwiększonego dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka, gdyż P. W. jest osobą pełnoletnią legitymującą się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, co oznacza wobec brzmienia art. 11 a ust. 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych, że dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka przysługuje w kwocie 170 zł miesięcznie, a nie w kwocie zwiększonej o 80 zł. Mając to na uwadze Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., stwierdziło nieważność decyzji z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...].
Z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej powyższą decyzją z dnia [...] lipca 2006 r. wystąpiła E. W.
Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., w wyniku rozpatrzenia wniosku E. W., decyzją z dnia [...] października 2006 r. nr [...], podtrzymało swoje stanowisko w sprawie.
Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] października 2006 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w
Warszawie wniosła E. W. działająca w imieniu swojej córki P. W. W skardze nie zgodziła się ze stanowiskiem Kolegium, iż nie
przysługuje jej kwota zwiększonego dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.
Oceniając we wskazanym wyżej zakresie zaskarżone decyzje Sąd uznał, że nie naruszają one przepisów, na podstawie których zostały wydane.
Zgodzić się należy z Samorządowym Kolegium Odwoławczym w W., że decyzja tego organu z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...] rażąco narusza przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.). Zgodnie z art. 11a ust. 3 i ust. 4 dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka przysługuje w wysokości 170,00 zł miesięcznie na dziecko, nie więcej jednak niż 340,00 zł na wszystkie dzieci. W przypadku dziecka legitymującego się orzeczeniem o niepełnosprawności lub orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności kwotę dodatku zwiększa się o 80,00 zł na dziecko, nie więcej jednak niż o 160,00 zł na wszystkie dzieci. Zgodnie z art. 4 a ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, poz. 776 ze zm.) osoby, które nie ukończyły 16 roku życia zaliczane są do osób niepełnosprawnych. W takim przypadku zespoły orzekające o niepełnosprawności wydają orzeczenie bez określenia stopnia niepełnosprawności. Pełnoletnia osoba niepełnosprawna zaś, w rozumieniu ustawy oświadczeniach rodzinnych, oznacza osobę pełnoletnią, legitymującą się orzeczeniem o umiarkowanym lub znacznym stopniu niepełnosprawności, wydawanym przez zespoły orzekające o niepełnosprawności. Z akt sprawy wynika, że P. W. od 2002 r. jest osobą pełnoletnią i zgodnie z orzeczeniami o stopniu niepełnosprawności z dnia [...] października 2005 r. posiada umiarkowany stopień niepełnosprawności. Skoro więc P. W. legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, to w świetle przepisu art. 11a ust. 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych wymagającym legitymowania się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka nie może zostać zwiększony o kwotę 80 zł i przysługuje w kwocie 170 zł.
Nie można uznać za zasadny podnoszony przez skarżącą zarzut, iż córce w orzeczeniu lekarza orzecznika ZUS z dnia [...] września 2005 r. ustalono całkowitą niezdolność do pracy, co należy traktować na równi z orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Zgodnie bowiem z ustawą z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych wyłącznie orzeczenie lekarza orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o całkowitej niezdolności do pracy, ustalone na podstawie art. 12 ust. 2, i niezdolności do samodzielnej egzystencji, ustalone na podstawie art. 13 ust. 5 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. Nr 162, poz. 1118) traktowane jest na równi z orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Natomiast orzeczenie lekarza orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o całkowitej niezdolności do pracy, ustalone na podstawie art. 12 ust. 2 wymienionej wcześniej ustawy jest traktowane na równi z orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. Z akta sprawy zaś wynika, że P. W. mając orzeczona całkowitą niezdolność do pracy nie jest równocześnie osobą całkowicie niezdolną do samodzielnej egzystencji.
Mając powyższe na uwadze uznać należy, że przyznanie E. W.j przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka w kwocie 250 zł, nastąpiło z naruszeniem prawa. O tym, czy miało miejsce rażące naruszenie prawa, decyduje przede wszystkim oczywistość tego naruszenia i zakres wpływu tego naruszenia na sposób załatwienia sprawy. Cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść decyzji pozostaje w sprzeczności z przepisami prawa poprzez proste ich zestawienie ze sobą (Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz – J. Borkowski, J. Jendrośka, R. Orzechowski, A. Zieliński, Wydawnictwo Prawnicze – Warszawa 1985, s. 237, por. także Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz – B. Adamiak, J. Borkowski, Wydawnictwo C.H. Beck – Warszawa 1996, s. 716-721). Nie chodzi w tego typu przypadkach o błędy w wykładni prawa, ale o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny, gdy charakter tego naruszenia powoduje, że decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa.
Z podniesionych względów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzeczono jak w sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 250 powołanej wcześniej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło