I SA/Wa 1587/11

Referendarz sądowy Lucyna Picho Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 4 listopada 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku J. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. W. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania wywłaszczeniowego postanawia odmówić przyznania J. W. prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W związku ze złożoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargą, J. W. skierował do Sądu złożony na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu skarżący wyjaśnił, że pozostaje sam w gospodarstwie domowym. Zaznaczył, że nie posiada żadnych źródeł dochodu, ciąży na nim obowiązek alimentacyjny. Ponadto wnioskodawca ujawnił, że posiada majątek w postaci mieszkania o powierzchni [...] m2, nieruchomość rolną o powierzchni [...] ha oraz działkę budowlaną w [...] [...]. Z uwagi na konieczność doprecyzowania informacji zamieszczonych w formularzu referendarz sądowy wezwaniem z 14 września 2011 r. zobowiązał wnioskodawcę do nadesłania, w terminie 7 dni od doręczenia wezwania, dodatkowych dokumentów w postaci zaświadczenia z właściwego urzędu skarbowego o wysokości dochodu uzyskanego w roku podatkowym 2010, oraz nadesłania dodatkowych dokumentów, które precyzją jaki jest charakter nieruchomości o powierzchni [...] ha, której jest właścicielem oraz do oświadczenia czy nieruchomość ta jest w jakikolwiek sposób wykorzystywana lub dofinansowywana. W wyznaczonym terminie J. W. nie nadesłał do Sądu wymaganych dokumentów. Rozpatrując złożony przez skarżącego wniosek na wstępie zaznaczyć należy, że instytucja prawa pomocy stanowi odstępstwo od wynikającej z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zasady odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Jej celem jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Konsekwencją powyższego faktu jest to, że przyznanie prawa pomocy może mieć miejsce w przypadkach wyjątkowych, kiedy to spełnione zostaną przesłanki określone w art. 246 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 Sąd przyznaje prawo pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Stosownie do art. 245 § 3 ustawy prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Jak podkreśla się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie z dnia 30 listopada 2005 r., sygn. akt II FZ 781/05) stwierdzenie wystąpienia przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy wymaga zestawienia wysokości środków, jakimi strona dysponuje z wysokością kosztów, do których poniesienia zobowiązana jest na danym etapie postępowania. Ciężar wykazania tych przesłanek spoczywa na stronie skarżącej. Ocena przytoczonych przez wnioskodawcę okoliczności należy natomiast do Sądu (por. postanowienie NSA z dnia 14 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 760/04). Jeszcze raz podkreślić należy, że zgodnie z art. 246 § 1 ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów sądowych oraz kosztów ustanowienia adwokata lub radcy prawnego spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. W związku z tym zgodnie z art. 252 § 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne (nie budzące wątpliwości) dane o jej stanie majątkowym i dochodach. Analiza danych zawartych w aktach sprawy prowadzi do wniosku, iż złożone przez J. W. oświadczenie nie pozwala na dostateczną ocenę jego sytuacji majątkowej i tym samym ustalenie czy wniosek o zwolnienie od kosztów należy uwzględnić. Wnioskodawca wezwany do uzupełnienia oświadczenia nie nadesłał dodatkowych dokumentów, które pozwoliłyby na dogłębną weryfikację jego sytuacji majątkowej. W tym stanie rzeczy nie można jednoznacznie i w sposób niebudzący wątpliwości uznać, że wniosek J. W. o zwolnienie od kosztów jest zasadny. Wobec zatem niewykonania nałożonego na skarżącego przez przepisy obowiązku, co utrudniało ocenę sytuacji majątkowej strony – a który to warunek jest niezbędny dla rozpoznania wniosku - na podstawie powołanych przepisów i art. 258 § 1 i 2 pkt 7 powołanej ustawy postanowiono jak w sentencji.