I SA/Wa 1588/07
PostanowienieWSA w Warszawie2008-02-01
Skład orzekający: Sędzia WSA Monika Nowicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która otrzymała odszkodowanie, można odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata), mimo że deklaruje zamiar przeznaczenia tych środków na zakup samochodu?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, uznając, że skarżący, mimo deklaracji przeznaczenia otrzymanego odszkodowania na zakup samochodu, nadal dysponuje znacznymi środkami, które pozwalają mu na pokrycie kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Posiadanie tych środków wyklucza zaliczenie go do osób ubogich, których sytuacja życiowa zmusza do korzystania z pomocy prawnej.Stan faktyczny
Skarżący J. P. złożył skargę na decyzję Ministra Budownictwa i wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, co skarżący zaskarżył sprzeciwem. Sąd rozpatrywał sytuację majątkową skarżącego, który mieszka w Niemczech, otrzymuje trzy świadczenia rentowe i ponosi stałe wydatki. Kluczową kwestią było posiadanie przez skarżącego kwoty odszkodowania wypłaconej we wrześniu 2007 r. oraz posiadanie samochodu.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania J. P. prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia WSA Monika Nowicka po rozpoznaniu w dniu 1 lutego 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J. P. na decyzję Ministra Budownictwa z dnia [...] lipca 2007 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego postanawia odmówić przyznania J. P. prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
J. P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Budownictwa z dnia [...] lipca 2007 r., nr [...] wydaną w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego w której zamieścił wniosek o przyznanie prawa pomocy.
Postanowieniem z dnia 12 grudnia 2007 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Od powyższego postanowienia J. P. wniósł sprzeciw.
Badając ponownie sytuację majątkową J. P. stwierdzić należy, iż jak wynika z nadesłanego do Sądu urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy jak również innych nadesłanych przez stronę dokumentów, skarżący zamieszkuje na stałe w Niemczech (M.). J. P. pozostaje sam w gospodarstwie domowym i co miesiąc wypłacane mu są trzy świadczenia rentowe, renta [...] w wysokości [...] euro, renta [...] w wysokości [...] euro oraz renta [...] w wysokości [...] euro. W załączniku do punktu 10 wniosku skarżący wyliczył wydatki o charakterze stałym do których zaliczył koszty obowiązkowego ubezpieczenia przeciwchorobowego miesięcznie w kwocie [...] euro, opłaty za mieszkanie w wysokości [...] euro, za pomoc domową w wysokości [...] euro, za ogrzewanie, prąd i wodę ok. [...] euro, opłaty z tytułu ubezpieczenia samochodu rocznie [...] euro, miesięcznie [...] euro, wydatki na opłacenie podatku samochodowego w wysokości [...] euro rocznie i [...] euro miesięcznie. Wskazane wydatki stałe zamykają się w kwocie miesięcznej [...] euro. Do wydatków niestałych związanych z wiekiem, chorobami i niepełnosprawnością fizyczną strona zaliczyła głównie wydatki na leki i wizyty lekarskie. W załączniku nr 11 do wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący nadmienił, że ma 88 lat, jest fizycznie niepełnosprawny, stopień inwalidzki wynosi 70%, jego dowód inwalidzki jest zaopatrzony w oznakę "[...]", co jest równoznaczne z posiadaniem ograniczonych zdolności chodzenia i stania. Dlatego, aby łatwiej było mu się poruszać korzysta z samochodu. J. P. poinformował również, że przed rokiem był operowany i niedawno zakończył leczenie.
W postępowaniu zakończonym postanowieniem referendarza sądowego z dnia 12 grudnia 2007 r. J. P. wzywany był do złożenia dodatkowych wyjaśnień z uwagi na rozbieżności w przedłożonej dokumentacji. Ustalono bowiem, że w nadesłanym formularzu nie ujawnił żadnego majątku (samochodu, mieszkania), a z nadesłanych przez niego dokumentów wynikało, że posiada samochód jak również ponosi opłaty za mieszkanie, prąd, wodę, jak również nie poinformował ile wyniosła kwota odszkodowania zasądzonego na jego rzecz wyrokiem częściowym Sądu Okręgowego w K. z dnia [...] kwietnia 2007 r., sygn. akt II [...] i kiedy kwota ta została mu wypłacona. W odpowiedzi na wezwanie skarżący wyjaśnił, że nie wykazał samochodu, gdyż uważa, że posiadany samochód nie jest luksusem, ale konieczną potrzebą życiową, jest to model z 1987 r. Dodał, że zasądzoną wyrokiem z dnia [...] kwietnia 2007 r. kwotę w wysokości [...] zł wypłacono mu [...] września 2007 r. Podkreślił jednak, że uzyskane w ten sposób środki nie są majątkiem, bowiem chce je przeznaczyć na zakup sprawnego samochodu. Jeżeli chodzi o mieszkanie J. P. wyjaśnił, że jego córka po zgonie matki, a żony skarżącego otrzymała na własność domek jednorodzinny i zezwoliła mu w nim zamieszkać w zamian za utrzymanie domu w stanie użyteczności, zadbanie o ogródek i otoczenie oraz opłacenie bieżących kosztów związanych z posiadaniem domku, ogrzewaniem itd.
Dodać również należy, że w sprzeciwie J. P. wyjaśnił, że referendarz sądowy błędnie przyjął, iż po odliczeniu wydatków na życie pozostaje mu kwota [...] euro, gdy tymczasem jej wysokość wynosi [...] euro. Skarżący przyznał, że w roku 2006 poniósł szczególnie wysokie wydatki dla celów zdrowotnych jednakże zaznaczył, że nie przewiduje, aby w roku bieżącym były one również tak wysokie. J. P. oświadczył ponadto, że jego niepełnosprawność fizyczna, szczególnie ograniczona zdolność chodzenia, zmusza go do korzystania z samochodu, taką konieczność potwierdza oznaka [...] w dowodzie inwalidzkim, zaś posiadany dwudziestoletni samochód jest stary i wymaga wymiany. Jednocześnie wnioskodawca zmodyfikował pierwotny wniosek o przyznanie prawa pomocy wnioskując o przyznanie prawa pomocy choćby w zakresie ustanowienia adwokata.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane osobie fizycznej na jej wniosek. Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym – wówczas obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, lub częściowym – wówczas obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych i wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 1, § 2 i § 3 powołanej ustawy).
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 ustawy).
W ocenie Sądu uwzględniając wykazaną przez skarżącego sytuację majątkową przyjąć należało, że nie daje ona podstaw do uwzględnienia zgłoszonego przez niego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Niezależnie bowiem od uzyskiwanych co miesiąc dochodów i wysokości wydatków, które z kwoty tej J. P. zobowiązany jest pokryć, na dzień wydania niniejszego postanowienia skarżący nadal dysponuje wypłaconą mu tytułem odszkodowania w dniu [...] września 2007 r. kwotą w wysokości [...] zł. Zatem nie ulega wątpliwości, że posiada znaczne środki z których może opłacić nie tylko koszty sądowe, ale również koszty powołania do sprawy profesjonalnego pełnomocnika. Uzasadnieniem dla przyznania mu prawa pomocy nie może być deklaracja skarżącego, że kwotę tą ma zamiar przeznaczyć na zakup nowego samochodu. Podkreślić bowiem należy, że J. P. sam zainicjował postępowanie sądowe i dlatego powinien liczyć się z koniecznością udziału w kosztach z tym związanych. Na marginesie wspomnieć trzeba, że z uwagi na posiadane znaczne środki pieniężne oraz stały dochód wnioskodawca nie może być zaliczony do osób ubogich, których sytuacja życiowa zmusza do korzystania z pomocy prawnej.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 260 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło