I SA/Wa 1592/09
PostanowienieWSA w Warszawie2009-11-23
Skład orzekający: Joanna Skiba
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sytuacja materialna strony, uwzględniająca dochody, wydatki na utrzymanie, leczenie oraz spłatę zobowiązań, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego?Ratio decidendi
Sąd przyznał prawo pomocy w zakresie całkowitym, uznając, że sytuacja materialna wnioskodawczyni, która pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z synem-inwalidą, przy łącznych dochodach niewystarczających na pokrycie podstawowych kosztów utrzymania, leczenia i spłaty zobowiązań, kwalifikuje ją do zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Poniesienie kosztów postępowania mogłoby spowodować niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych.Stan faktyczny
Strona I. G. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, w sprawie dotyczącej odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza granicami RP. Wnioskodawczyni wykazała trudną sytuację materialną, wynikającą z niskich dochodów (emerytura i renta syna), wysokich kosztów utrzymania (czynsz, opał, media, leki, żywność) oraz spłaty kredytu i pożyczki. Sąd rozpoznał wniosek po tym, jak sprzeciw strony spowodował utratę mocy wcześniejszego postanowienia referendarza sądowego.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Skiba (spr.) po rozpoznaniu w dniu 23 listopada 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku I. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi I. G. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] lipca 2009 r., nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych w Warszawie. .
I. G., zawartym w skardze, wnioskiem z dnia 23 sierpnia 2009 r. (uzupełnionym w dniu 12 października 2009 r. oraz w dniu 26 października 2009 r.) wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie z jej skargi na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] lipca 2009 r., nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej.
Powyższy wniosek rozpoznany został - wydanym przez referendarza sądowego - postanowieniem Sądu z dnia 29 października 2009 r. W dniu 13 listopada 2009 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął sprzeciw I. G. na w/w postanowienie, wobec czego straciło ono moc, a sprawa z wniosku o przyznanie prawa pomocy podlega rozpoznaniu na nowo.
Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątkowym i uzyskiwanych dochodach zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz z nadesłanych do Sądu dokumentów wynika, że skarżąca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z synem. Źródłem dochodu wnioskodawczyni jest emerytura w wysokości [...] zł netto, natomiast jej synowi jako inwalidzie [...] grupy wypłacana jest renta w wysokości [...] zł, z której płaci alimenty w wysokości [...] zł. Skarżąca zamieszkuje wraz z synem w mieszkaniu o powierzchni [...] m-. Z względu na zły stan zdrowia zarówno skarżącej, jak i jej syna regularnie zażywają lekarstwa. I. G. dodała również, że ciąży na niej zobowiązanie z tytułu kredytu udzielonego [...] grudnia 2008 r. przez [...] w wysokości [...] zł (kwota raty to [...] zł) - ostatnia rata z tego tytułu jest płatna [...] grudnia 2011 r. Również jej syn jest zobowiązany do spłaty pożyczki gotówkowej w wysokości [...] zł udzielonej mu przez [...]. Termin spłaty pożyczki przypada na dzień [...] lipca 2011 r. przy czym miesięczna rata wynosi [...] zł. Jako załącznik do wniosku I. G. przesłała do Sądu kopię faktury za energię elektryczną na kwotę [...] zł, opłatę z tytułu czynszu dla Wspólnoty Mieszkaniowej na kwotę [...] zł, opłatę za gaz w okresie od [...] sierpnia 2009 r. do [...] października 2009 r. na kwotę [...] zł. W uzasadnieniu złożonego wniosku skarżąca podała, że mając tak niską emeryturę po opłaceniu podstawowych opłat w gospodarstwie domowym i po opłaceniu kredytu, na życie i lekarstwa pozostaje jej niewielka kwota. Wnosząc sprzeciw wnioskodawczyni podkreśliła również, że opłata za czynsz, tj. kwota [...] zł nie obejmuje ogrzewania mieszkania, stąd opał kupuje sama, na co rocznie wydaje [...] zł.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej "P.p.s.a.") prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku.
Zgodnie zaś z art. 245 § 1-3 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2).
Mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy uznać należy, że I. G. znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej ją do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika.
Podkreślić trzeba, że wnioskodawczyni pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z synem - inwalidą [...] grupy, całkowicie niezdolnym do pracy. Ich łączny dochód wynosi [...] zł, z czego muszą opłacić czynsz za mieszkanie, zakup opału, rachunki za gaz, energię elektryczną, telefon, alimenty syna, jak również zakup lekarstw, żywności, czy ubrań. Poza mieszkaniem o powierzchni [...] m- skarżąca nie posiada żadnego majątku. W ocenie Sądu sytuacja materialna wnioskodawczyni jest trudna i poniesienie kosztów postępowania mogłoby spowodować, że strona z posiadanych środków nie byłaby w stanie uiścić opłat za usługi konieczne do prawidłowej egzystencji, czy też zakupić żywności. Zdaniem Sądu w sprawie zachodzą przesłanki przemawiające za uwzględnieniem wniosku.
Mając powyższe na uwadze i działając na zasadzie art. 260 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło