I SA/Wa 1595/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska Sędziowie: Sędzia WSA Daniela Kozłowska asesor WSA Agnieszka Miernik (spr.) Protokolant Agnieszka Dauter po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi Zarządu Powiatu P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...] w przedmiocie odszkodowania za nieruchomość wydzieloną pod poszerzenie drogi 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...] maja 2006 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...] Wojewoda [...], po rozpatrzeniu odwołania Powiatu P., utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...] maja 2006 r. nr [...] o ustaleniu na rzecz byłych współwłaścicieli - małżonków H. i E. M., małżonków R. i T. M., małżonków R. i J. J. oraz małżonków M. i T. W. odszkodowania w kwocie [...] zł (słownie: [...] 00/100) za grunt o powierzchni [...] ha położony w obrębie ewidencyjnym [...]., gmina S., opisany w rejestrze ewidencji gruntów i budynków jako działka nr [...], wydzielony pod projektowane poszerzenie drogi powiatowej. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym: Wójt Gminy S. decyzją z dnia [...] lipca 2001 r. nr [...] zatwierdził projekt podziału działki nr [...]. W wyniku zatwierdzenia podziału własność działki nr [...], jako wydzielonej pod poszerzenie drogi powiatowej, przeszła z mocy prawa na rzecz Powiatu P. W związku z brakiem porozumienia co do wysokości odszkodowania, poprzedni właściciele działki nr [...], w dniu 29 marca 2006 r., złożyli wniosek o wszczęcie postępowania w sprawie ustalenia odszkodowania. Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] marca 2006 r. nr [...] wyznaczył Prezydenta Miasta P. wykonującego zadania starosty z zakresu administracji rządowej jak organ właściwy do załatwienia sprawy. Prezydent Miasta P. decyzją z dnia [...] maja 2006 r. ustalił na rzecz byłych współwłaścicieli działki nr [...] odszkodowanie za działkę gruntu nr [...] o pow. [...] ha położoną w obrębie ewidencyjnym G., gmina S., w kwocie [...] zł. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że zgodnie z art. 130 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.) wysokość odszkodowania ustala się według stanu nieruchomości w dniu wydania decyzji o podziale i według wartości nieruchomości w dniu wydania decyzji ustalającej odszkodowanie. Organ wskazał, że stosownie do treści powołanego przepisu, odszkodowanie zostało ustalone na podstawie operatu szacunkowego sporządzonego przez rzeczoznawcę majątkowego S. S. w maju 2006 r. Od decyzji tej odwołał się Powiat P., kwestionując prawidłowość sporządzenia operatu szacunkowego i wysokość odszkodowania. Skarżący wskazał, że nie odpowiada ona wartości rynkowej nieruchomości. Odwołujący wniósł o uchylenie w całości decyzji Prezydenta Miasta P. orzekającej o wysokości i płatności odszkodowania z uwagi na brak środków finansowych w budżecie Powiatu przeznaczonych na ten cel. Wojewoda [...], po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] lipca 2006 r. utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...] maja 2006 r. W uzasadnieniu decyzji stwierdził, że organ pierwszej instancji prawidłowo ustalił odszkodowanie. Operat szacunkowy został sporządzony prawidłowo, gdyż w związku z brakiem transakcji sprzedaży nieruchomości przeznaczonych pod drogi na terenie, gdzie położona jest działka nr [...], do wyceny przedmiotowej nieruchomości przyjęte zostały notowania cen gruntów przeznaczonych pod budownictwo mieszkaniowe jednorodzinne - jako przeważającą funkcję dla terenów przyległych. Kwestię tę wyjaśnił dodatkowo rzeczoznawca w trakcie rozprawy administracyjnej, która odbyła się w dniu 31 maja 2006 r. Powyższa decyzja Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2006 r. stała się przedmiotem skargi Powiatu P. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze zarzucono naruszenie art. 130 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez przyjęcie zawyżonej wysokości odszkodowania. Zdaniem skarżącego wartość tej nieruchomości powinna być niższa i powinna odpowiadać faktycznej wartości tego gruntu, przeznaczonego jedynie pod drogę. Tymczasem bazowanie na cenach nieruchomości budowlanych powoduje ustalenie zupełnie innej wartości odszkodowania. Ponadto, skarżący Powiat wskazał, że faktyczną intencją decyzji podziałowej była realizacja wniosku byłych współwłaścicieli nieruchomości. Ubocznym jej efektem jest obowiązek przejęcia części wydzielonej nieruchomości przez Powiat P., który nie ma możliwości faktycznego zagospodarowania tej działki, ani też nie ma środków finansowych niezbędnych dla realizacji inwestycji polegającej na poszerzeniu czy modernizacji drogi. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.). Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skargę należało uwzględnić, chociaż z innych przyczyn, niż w niej podniesione. Zaskarżona decyzja jak i poprzedzającą ją decyzja z dnia [...] maja 2006 r. zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego. W pierwszej kolejności wskazać należy, że operat szacunkowy sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego S. S. nie ustala w sposób wymagany przez prawo materialne wartości nieruchomości dla potrzeb ustalenia odszkodowania, a zatem celu w jakim ten operat został wykonany. Zgodnie z treścią art. 130 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami obowiązkiem organów administracji publicznej jest ustalenie wysokości odszkodowania po uzyskaniu opinii rzeczoznawcy majątkowego, w której zostaje określona wartość nieruchomości. Oznacza to, że opinia rzeczoznawcy majątkowego jest podstawą do ustalenia przez właściwy organ administracji publicznej wysokości odszkodowania przysługującego podmiotowi, który utracił prawo własności nieruchomości na skutek wywłaszczenia. Ustalenie wartości nieruchomości w ramach operatu szacunkowego przesądza, zatem w istocie o wysokości odszkodowania. Dlatego też ustalenie odszkodowania przez organ na podstawie powołanej opinii doprowadziło do naruszenia prawa materialnego tj. ustawy o gospodarce nieruchomościami. Stosownie bowiem do treści przepisu art. 130 ustawy o gospodarce nieruchomościami wysokość odszkodowania ustala się według stanu i wartości wywłaszczonej nieruchomości w dniu wydania decyzji o wywłaszczeniu. W przypadku, gdy starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, wydaje odrębną decyzję o odszkodowaniu, wysokość odszkodowania ustala się według stanu nieruchomości w dniu pozbawienia lub ograniczenia praw, a w przypadkach, o których mowa w art. 98 ust. 3 i art. 106 ust. 1, ustawy o gospodarce nieruchomościami według stanu odpowiednio w dniu wydania decyzji o podziale lub podjęcia uchwały o przystąpieniu do scalenia i podziału oraz jej wartości w dniu wydania decyzji o odszkodowaniu. Ponadto zgodnie z § 36 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i zasad określania wartości nieruchomości do ustalenia odszkodowania za działki gruntu, o których mowa w art. 98 ust. 1 i art. 105 ust. 4 ustawy, stan nieruchomości, z których wydzielono te działki, przyjmuje się na dzień wydania decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości, a ceny przyjmuje się na dzień wydania decyzji o ustaleniu odszkodowania. Tymczasem podstawą określenia wysokości odszkodowania była opinia określająca wartości nieruchomości według stanu na dzień [...] maja 2006 r. (pkt 7 na str. 4 operatu). Stan nieruchomości na ten dzień tj. [...] maja 2006 r. nie ma żadnego znaczenia dla ustalenia wysokości odszkodowania, skoro podział stał się ostateczny z dniem [...] sierpnia 2001 r. Tym samym poprzez wydanie decyzji w oparciu o powołaną opinię biegłego - rzeczoznawcy majątkowego doszło do naruszenia art. 130 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz § 36 ust. 3 powołanego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2001 r. mające wpływ na wysokość odszkodowania a tym samym na wynik postępowania i z tego powodu zaskarżona decyzja jak również poprzedzającą ją decyzja Prezydenta Miasta P. muszą być uchylone. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.