I SA/Wa 1595/13
WyrokWSA w Warszawie2013-08-21
Skład orzekający: Joanna Skiba
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania pomocy finansowej z pomocy społecznej jest uzasadniona brakiem współdziałania wnioskodawcy z pracownikiem socjalnym, polegającym na uniemożliwieniu przeprowadzenia wywiadu środowiskowego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że odmowa przyznania pomocy finansowej z pomocy społecznej jest uzasadniona, jeśli wnioskodawca uniemożliwia przeprowadzenie wywiadu środowiskowego. Brak takiego wywiadu uniemożliwia organowi ocenę sytuacji majątkowej i bytowej wnioskodawcy, co jest niezbędne do prawidłowego rozpatrzenia wniosku. Odmowa współdziałania stanowi przesłankę do odmowy przyznania świadczenia, zgodnie z art. 11 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej.Stan faktyczny
L. S. złożył wnioski o pomoc finansową na studia doktoranckie, zakup żywności, opłaty mieszkaniowe i rachunki. Organ I instancji odmówił przyznania pomocy, wskazując na niemożność przeprowadzenia wywiadu środowiskowego z powodu braku współdziałania wnioskodawcy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. L. S. złożył skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych oraz niewłaściwą ocenę dowodów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Skiba po rozpoznaniu w dniu 21 sierpnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi L. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] maja 2013 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] maja 2013 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], po rozpatrzeniu odwołania L. S., utrzymało w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] lutego 2013 r., nr [...] orzekającą o odmowie udzielenia pomocy społecznej na dofinansowanie trzeciego roku studiów doktoranckich, zakup żywności, środków czystości, częściową opłatę czynszu, opłatę energii elektrycznej, gazu, spłatę zadłużenia czynszowego.
Zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i ocenę prawną sprawy.
Wnioskiem z dnia [...] stycznia 2013 r., przesłanym drogą elektroniczną, L. S. zwrócił się do Ośrodka Pomocy Społecznej Dzielnicy [...] (dalej: OPS) o udzielenie pomocy finansowej z przeznaczeniem na dofinansowanie trzeciego roku studiów doktoranckich w łącznej kwocie [...] zł. Z kolei wnioskiem z dnia [...] stycznia 2013 r. wystąpił o pomoc na zakup żywności, środków czystości i częściową opłatę czynszu, zaś podaniem z dnia [...] stycznia 2013 r. o pomoc finansową na opłatę energii elektrycznej, gazu i spłatę zadłużenia czynszowego.
Decyzją z dnia [...] lutego 2013 r., nr [...] Prezydent [...], działając na podstawie art. 4, art. 8, art. 11 ust. 2, art. 106 ust. 4, art. 107 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 182) oraz rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 8 czerwca 2012 r. w sprawie rodzinnego wywiadu środowiskowego (Dz.U. z 2012 r. poz. 712), orzekł o odmowie udzielenia L. S. pomocy finansowej na dofinansowanie trzeciego roku studiów doktoranckich, zakup żywności, środków czystości, częściową opłatę czynszu, opłatę energii elektrycznej, gazu, spłatę zadłużenia czynszowego. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że w świetle art. 106 ust. 4 oraz 107 ust. 1 i 4 ustawy o pomocy społecznej przyznanie świadczeń z pomocy społecznej następuje w formie decyzji administracyjnej, którą wydaje się po przeprowadzeniu rodzinnego wywiadu środowiskowego. Pracownik socjalny podjął próbę przeprowadzenia wywiadu w miejscu zamieszkania wnioskodawcy w celu ustalenia sytuacji L. S., która okazała się bezskuteczna.
Organ wyjaśnił, że osoby i rodziny korzystające z pomocy społecznej są obowiązane do współdziałania w rozwiązaniu sytuacji życiowej. Podstawowym celem pomocy społecznej nie jest wypłata świadczeń, ale podejmowanie działań, które pomogłyby osobie lub rodzinie przezwyciężyć ich trudną sytuację.
Od w/w decyzji L. S. wniósł odwołanie twierdząc, że cofnął zgodę na przetwarzanie danych osobowych jego samego oraz małoletniego syna. W piśmie z dnia [...] kwietnia 2013 r., stanowiącym uzupełnienie odwołania, podniósł, że OPS naruszył art. 35 § 1 k.p.a., gdyż nie rozpatrzył sprawy na podstawie posiadanych lub dostarczonych przez niego dowodów. OPS zna jego sytuację dochodową i rodzinną. OPS mógł i był zobowiązany podjąć decyzję o udzieleniu mu pomocy, jednak postanowił odmówić i dręczyć go podejrzeniami o posiadanie ukrytych dochodów.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] maja 2013 r., nr [...] utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Powołując się na art. 11 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej oraz § 2 ust. 3, 4 i 5 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej w sprawie rodzinnego wywiadu środowiskowego organ wyjaśnił, że wynikający z ustawy obowiązek współdziałania osoby wnioskującej o udzielenie jej pomocy z organem pomocowym dotyczy również sporządzenia wywiadu środowiskowego lub jego aktualizacji i powinien on polegać na udzieleniu organowi niezbędnych informacji, wskazywaniu i precyzowaniu zgłaszanych potrzeb. Na tej podstawie organ uznał, że jedną z postaci odmowy współdziałania z pracownikiem socjalnym jest odmowa lub uniemożliwianie pracownikom socjalnym przeprowadzenia wywiadu środowiskowego w miejscu zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie z pomocy społecznej.
Kolegium wyjaśniło również, iż podejmując decyzję na podstawie art. 11 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej, organ działa w ramach uznania administracyjnego i ocenia, czy brak współdziałania osoby ubiegającej się przyznanie pomocy może być podstawą odmowy jej udzielenia. Działanie w ramach uznania administracyjnego wymaga starannego uzasadnienia zajętego stanowiska
W rozpatrywanej sprawie organ oparł odmowę przyznania wnioskowanego świadczenia przede wszystkim na przesłance braku współdziałania L. S. z pracownikiem socjalnym przez uniemożliwienie przeprowadzenia wywiadu środowiskowego. Niemożność jego przeprowadzenia uniemożliwia z kolei organowi dokonania oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej, rodzinnej i bytowej wnioskodawcy oraz sformułowania wniosków stanowiących podstawę planowania pomocy.
Kolegium wyjaśniło, że organ I instancji kilkukrotnie wzywał L. S. do nawiązania kontaktu z pracownikiem socjalnym w celu uzgodnienia terminu przeprowadzenia wywiadu środowiskowego, pouczał o zasadach udzielania świadczeń z pomocy społecznej oraz o konsekwencjach związanych z odmową lub uniemożliwieniem przeprowadzenia wywiadu. W tych okolicznościach, podzielając stanowisko Prezydenta [...], Kolegium orzekło, iż uniemożliwienie przez wnioskodawcę przeprowadzenia z nim wywiadu wymaganego prawem świadczy o spełnieniu przesłanki braku współdziałania z pracownikiem socjalnym, która obwarowana jest sankcją w postaci możliwości odmowy przyznania świadczenia.
Skargę na decyzję z dnia [...] maja 2013 r. złożył L. S. wnosząc o uchylenie lub zmianę zaskarżonej decyzji oraz o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym. Zaskarżonej decyzji L. S. zarzucił m.in. niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych i błąd w ustaleniach stanu faktycznego sprawy; nieprzeprowadzenie określonych dowodów; wadliwą ocenę zebranych dowodów; niewłaściwe zastosowanie przez Kolegium przepisów określających przebieg postępowania przed organem administracji terenowej. W uzasadnieniu skargi L. S. stwierdził, że OPS wielokrotnie krzywdził jego oraz jego rodzinę poprzez: niewłaściwe stosowanie przepisów ustawy o pomocy społecznej, w szczególności nie stosował jego praw strony przewidzianych w k.p.a. i ustawie o ochronie danych osobowych oraz kodeksie karnym; pomawianie o popełnienie czynów zabronionych, przetwarzanie nieprawdziwych informacji o nim i jego rodzinie; odmawianie pomocy na podstawowe cele niezbędne do życia i zdrowia i zmuszanie do korzystania z pomocy, o którą nie wnioskował i której nie potrzebuje.
Kolegium w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko prezentowane w zaskarżonej decyzji. Organ również wniósł o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Stosownie do dyspozycji art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a.").
Powyższa regulacja prowadzi do wniosku, że zaskarżona decyzja może ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Dodatkowo, z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd dokonuje kontroli legalności rozstrzygnięcia także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W tak określonym zakresie kognicji Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji nie naruszają prawa.
Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] maja 2013 r., wydana na podstawie ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2013 r. poz. 182) o odmowie przyznania skarżącemu pomocy finansowej na dofinansowanie trzeciego roku studiów doktoranckich, zakup żywności, środków czystości, częściową opłatę czynszu, opłatę energii elektrycznej, gazu, spłatę zadłużenia czynszowego.
Zgodnie z art. 39 ust. 1 i ust. 2 ustawy o pomocy społecznej w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. Może być on przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Dodatkowo ustawodawca w art. 2, art. 3 i art. 4 ustawy wskazał, iż pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężenie trudnych sytuacji życiowych, których nie są oni w stanie pokonać przy wykorzystaniu własnych uprawnień, zasobów i możliwości. Pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka. Rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy, przy czym potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Osoby i rodziny korzystające z pomocy społecznej są obowiązane do współdziałania w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej.
W art. 2 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej zawarta jest jedna z konstytucyjnych zasad, na których opiera się ustrój Rzeczypospolitej Polskiej i zarazem fundamentalna zasada pomocy społecznej. Jest to zasada pomocniczości (subsydiarności). Treść tej zasady kształtowana przez prawne uregulowania, odwołuje się do samodzielności obywateli w realizacji zadań publicznych. Państwo powinno wspomagać osoby potrzebujące pomocy, ale nie powinno przejmować zadań, które mogą one samodzielnie wykonywać. Ingerencja państwa powinna zaś następować tylko w przypadku, gdyby zadania te przekraczały ich możliwości. Zgodnie z zasadą subsydiarności państwo nie może ograniczać inicjatywy obywateli, wyręczać ich, pozbawiać możliwości wyboru, ani przejmować za nich odpowiedzialności. Z zasady tej wynika nie tylko zachęta do działania, ale wręcz dezaprobata dla pasywności i nadopiekuńczości państwa (zob. I. Sierpowska, Komentarz do ustawy dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, Wydawnictwo ABC, 2009).
W doktrynie wskazuje się, iż zasada subsydiarności wyraża spoczywającą na jednostce powinność pełnego wykorzystania własnych zasobów, możliwości oraz uprawnień w celu pokonania trudnej sytuacji życiowej. Jeżeli jednostka nie uczyni zadość owej powinności, to brak po jej stronie podstawowej przesłanki do udzielenia wsparcia z pomocy społecznej. Pomoc społeczną jednostka może otrzymać dopiero wówczas, gdy wykorzysta, po pierwsze swoje uprawnienia, po drugie własne zasoby i możliwości, przez które należy rozumieć nie tylko sytuację materialną, ale również aktywność jednostki w rozwiązywaniu trudnej sytuacji materialnej oraz jej gotowość współdziałania w tym celu.
W art. 4 ustawy o pomocy społecznej określony jest kolejny cel pomocy społecznej aktywizacja świadczeniobiorców. Zgodnie z tą zasadą należy, przy współpracy beneficjenta, wykształcić u niego poczucie odpowiedzialności i wskazać mu możliwości samodzielnego radzenia sobie z problemami. Obowiązek współdziałania świadczeniobiorców z jednostkami i pracownikami pomocy społecznej został wielokrotnie podkreślany i rozumie się go, jako aktywne współdziałanie osoby ubiegającej się o pomoc, a więc gotowość do podjęcia współpracy z pracownikiem socjalnym, w tym udzielanie odpowiedzi mających na celu zobrazowanie sytuacji faktycznej takiej osoby.
Egzekwowanie od świadczeniobiorcy obowiązku współdziałania jest niezwykle ważne, w przeciwnym bowiem wypadku pomoc ograniczać się będzie do prostego rozdawnictwa świadczeń i braku eliminacji źródeł problemów społecznych. Podkreślenia wymaga, że przepisy dotyczące pomocy społecznej, nie nakładają na organy administracji obowiązku zapewnienia osobom potrzebującym środków w celu ich utrzymania.
Decyzję administracyjną o przyznaniu lub odmowie przyznania świadczenia wydaje się po przeprowadzeniu rodzinnego wywiadu środowiskowego (art. 106 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej). Ma on na celu ustalenie sytuacji osobistej, rodzinnej, dochodowej i majątkowej osób i ich rodzin (art. 107 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej). Taki wywiad obejmuje czynności pracownika socjalnego zmierzające do ustalenia sytuacji bytowej wnioskodawcy, w szczególności przeprowadzenie rozmowy w miejscu zamieszkania lub pobytu osoby (rodziny), zebranie niezbędnej dokumentacji, a także ocenę warunków zamieszkania.
Z akt administracyjnych rozpatrywanej sprawy wynika, że w związku ze złożonym wnioskiem o udzielenie pomocy finansowej, pismem z dnia [...] stycznia 2013 r. OPS Dzielnicy [...] zwrócił się do wnioskodawcy z prośbą o kontakt z pracownikiem socjalnym celem ustalenia terminu wywiadu środowiskowego, z pouczeniem, że brak kontaktu i uniemożliwienie przeprowadzenia wywiadu będą skutkować negatywnym załatwieniem sprawy.
W dniu [...] stycznia 2013 r. L. S. zgłosił się do OPS, dostarczając dokumenty potwierdzające wysokość wydatków. Jednocześnie wnioskodawca odmówił wyrażenia zgody na wizytę pracownika socjalnego w miejscu zamieszkania.
Pismem z dnia [...] stycznia 2013 r. (doręczonym w dniu [...] stycznia 2013 r.) OPS zwrócił się do L. S. z prośbą o kontakt z pracownikiem socjalnym w związku z jego wnioskiem o przyznanie pomocy finansowej w terminie 7 dni, jak również o przedstawienie dokumentów dotyczących otrzymywanych dofinansowań z Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych w latach 2010-2013 celem ustalenia sytuacji dochodowej wnioskodawcy. W piśmie zawarte było pouczenie, że brak kontaktu, uniemożliwienie przeprowadzenia wywiadu środowiskowego oraz niedostarczenie dokumentacji dotyczącej jego sytuacji dochodowej będzie skutkować odmową udzielenia pomocy.
Kolejnym pismami z dnia [...] i z dnia [...] lutego 2013 r. OPS ponownie zwrócił się do wnioskodawcy o kontakt z pracownikiem socjalnym celem ustalenia terminu przeprowadzenia wywiadu środowiskowego. W pismach tych również znajdowało się pouczenie o skutkach braku współdziałania.
Pismem z dnia [...] lutego 2013 r., nadesłanym do OPS drogą elektroniczną, L. S. zwrócił się do Dyrektora OPS o wydanie decyzji o udzieleniu pomocy na bieżący miesiąc na podstawie dowodów, które już dostarczył, jego wniosku oraz oświadczenia, które zobowiązuje się wypełnić i złożyć w Ośrodku, oraz oświadczył, że odmawia wyrażenia zgody na przeprowadzenie wywiadu środowiskowego.
Pismem z dnia [...] lutego 2013 r. (doręczonym z dniu [...] lutego 2013 r.) OPS poinformował L. S. o zasadach udzielania pomocy wynikających z ustawy o pomocy społecznej i konieczności przeprowadzenia wywiadu środowiskowego. OPS po raz kolejny zwrócił się o kontakt wnioskodawcy z pracownikiem socjalnym celem ustalenia terminu przeprowadzenia wywiadu środowiskowego.
W dniu [...] lutego 2013 r. L. S. zgłosił się do OPS Dzielnicy [...] i oświadczył, że podtrzymuje swoje stanowisko dotyczące braku zgody na przeprowadzenie wywiadu środowiskowego.
Następnie w piśmie z dnia [...] lutego 2013 r. (nadesłanym do OPS drogą elektroniczną) wnioskodawca wyraził jednak zgodę na przeprowadzenie z nim wywiadu środowiskowego przez jednego pracownika socjalnego w dniu [...] lutego 2013 r. lub [...] lutego 2013 r. W związku z powyższym, w dniu [...] lutego 2013 r. pracownicy socjalni udali się do mieszkania L. S. celem przeprowadzenia wywiadu, jednak nie zostali wpuszczeni do mieszkania.
Z powyższego wynika, że organ kilkukrotnie wzywał L. S. do nawiązania kontaktu z pracownikiem socjalnym w celu uzgodnienia terminu przeprowadzenia wywiadu środowiskowego, pouczał o zasadach udzielania świadczeń z pomocy społecznej oraz o konsekwencjach związanych z odmową lub uniemożliwieniem przeprowadzenia wywiadu środowiskowego. Zaprezentowana przez skarżącego postawa słusznie została zatem potraktowana, jako brak współdziałania z organem pomocy społecznej w rozwiązywaniu trudności życiowych, który po myśli art. 11 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej, może stanowić podstawę do odmowy przyznania świadczenia.
Zdaniem Sądu skarżący, ubiegając się o wsparcie ze środków publicznych, powinien mieć świadomość, że pomoc społeczna nie jest bezwzględnym uprawnieniem przysługującym każdemu, kto o nią wystąpi. Środki publiczne przekazywane w ramach pomocy społecznej, muszą być skierowane wyłącznie do tych osób czy rodzin, które rzeczywiście nie są w stanie samodzielnie przezwyciężyć trudnej sytuacji życiowej. Z tych też względów ustawodawca uzależnił możliwość wydania decyzji administracyjnej o przyznaniu lub odmowie przyznania świadczenia od ustalenia sytuacji osobistej, rodzinnej, dochodowej i majątkowej, a pracownik socjalny przeprowadzający rodzinny wywiad środowiskowy może domagać się od osoby lub rodziny ubiegającej się o pomoc złożenia oświadczenia o dochodach i stanie majątkowym (por. art. 106 ust. 4 i art. 107 ustawy o pomocy społecznej w związku z rozporządzeniem Ministra Polityki Społecznej z dnia 8 czerwca 2012 r. w sprawie rodzinnego wywiadu środowiskowego (Dz.U. z 2012 r. poz. 712).
Pracownik socjalny musi osobiście zapoznać się z warunkami życia osoby wnioskodawcy i pozyskać wszystkie niezbędne informacje, aby w sposób wszechstronny zobrazować sytuację osoby starającej się o przyznanie świadczenia. Dopiero na jego podstawie pracownik socjalny dokonuje analizy i oceny sytuacji określonego podmiotu i formułuje wnioski, które są podstawą rozstrzygnięcia sprawy (§ 2 ust. 5 rozporządzenia w sprawie rodzinnego wywiadu środowiskowego). Wywiad ten ma na celu pełne i wszechstronne zapoznanie się z sytuacją osoby i rodziny, a jego aktualizacja służy monitorowaniu na bieżąco zmian zachodzących w sytuacji osoby lub rodziny objętej pomocą społeczną bądź o tę pomoc się ubiegającą. Zatem stanowi swoiste postępowanie dowodowe, prowadzone z udziałem strony, w którym osoba może zgłosić pracownikowi potrzeby i oczekiwania, a nadto, zgodnie z zasadą czynnego udziału ma ona prawo zaznajomić się z całym materiałem dowodowym, zebranym na podstawie wywiadu środowiskowego. Organ zaś, rozpoznając sprawę, zobowiązany jest umożliwić stronie wypowiedzenie się na temat całości dowodów zgromadzonych podczas wywiadu. Co więcej, wywiad środowiskowy jest szczególnym środkiem dowodowym, mającym zastosowanie w postępowaniu w sprawach z zakresu pomocy społecznej, na który składa się szereg czynności organu wykonywanych przez pracownika socjalnego, takich jak m.in. przesłuchanie strony i jej rodziny pod rygorem odpowiedzialności karnej za udzielenie nieprawdziwych informacji, wykorzystanie istotnych dla sprawy dokumentów oraz przeprowadzenie własnych obserwacji w celu zweryfikowania informacji uzyskanych z innych źródeł dowodowych (wyrok NSA z dnia 17 listopada 2009 r., I OSK 551/09, Legalis; M. Gąsiorek, Rodzinny wywiad środowiskowy w postępowaniu w sprawach pomocy społecznej, Wydawnictwo Gaskor, Wrocław 2011, s. 131). W doktrynie podkreśla się, że rodzinny wywiad środowiskowy jest konglomeratem dowodowym, polegającym na równoczesnym skonfrontowaniu oświadczeń strony, zeznań świadków, wyników oględzin w miejscu pobytu strony, treści dokumentów urzędowych i prywatnych (W. Maciejko w: W. Maciejko, P. Zaborniak, Ustawa o pomocy społecznej. Komentarz, LexisNexis 2010, s. 411 i 415).
W tej sytuacji, uwzględniając postawę skarżącego, nie ma podstaw do przyjęcia, że odmawiając przyznania pomocy finansowej, organy postąpiły w sposób dowolny. Pozostaje też nadmienić, iż pomoc w formie zasiłku jest pomocą fakultatywną, przyznawaną w ramach tzw. uznania administracyjnego. W przedmiotowej sprawie organy szczegółowo przeanalizowały sytuację skarżącego i odmówiły przyznania pomocy na wskazane cele, wyczerpująco i wiarygodnie uzasadniając swoje stanowisko.
Zdaniem Sądu, zaskarżona decyzja oraz decyzja pierwszoinstancyjna, wydane zostały zgodnie z obowiązującym prawem, w wyniku prawidłowo przeprowadzonego postępowania i ustalenia istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktycznych, jak również prawidłowej ich oceny. Ponadto Sąd nie stwierdził naruszenia przepisów prawa materialnego, które miały zastosowanie przy podejmowaniu decyzji, ani norm proceduralnych w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, ale zgromadził istotne dla sprawy dowody i prawidłowo je ocenił mając na uwadze całokształt zebranego w sprawie materiału, dlatego pomimo subiektywnych odczuć skarżącego, należy uznać, iż podjęte w sprawie rozstrzygnięcia są prawidłowe i nie przekroczyły granic uznania administracyjnego.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi, w tym naruszenia praw strony, Sąd uznał je za bezpodstawne. Za niezrozumiałe należy przyjąć zarzut pomawiania skarżącego przez OPS w Dzielnicy [...] o popełnienie czynów zabronionych, jak również o zmuszanie do korzystania z pomocy, której L. S. nie potrzebuje i o którą nie wnioskował. Ponadto, z uwagi na zarzut skargi, wyjaśnienia wymaga, że do niezbędnych potrzeb bytowych trudno jest zaliczyć koszty związane z opłatą za trzeci rok studiów doktoranckich, czy spłatą zadłużenia czynszowego.
W tym stanie rzeczy, wobec braku podstaw do kwestionowania zgodności zaskarżonej decyzji z prawem, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. oraz art. 119 pkt 2 i art. 120 p.p.s.a., skargę należało oddalić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło