I SA/Wa 1597/11
WyrokWSA w Warszawie2011-11-04
Skład orzekający: Dariusz Chaciński, Jolanta Dargas, Emilia Lewandowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba niepełnosprawna w wieku powyżej 16 lat, legitymująca się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, ma prawo do zasiłku pielęgnacyjnego, jeśli niepełnosprawność powstała przed ukończeniem 21 roku życia?Ratio decidendi
Prawo do zasiłku pielęgnacyjnego przysługuje osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 lat z orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, pod warunkiem że niepełnosprawność powstała przed ukończeniem 21 roku życia. W sprawie nie wykazano, aby skarżący posiadał orzeczenie potwierdzające powstanie niepełnosprawności przed ukończeniem 21 roku życia, wobec czego odmowa przyznania zasiłku była zgodna z prawem.Stan faktyczny
Z. K. złożył wniosek o zasiłek pielęgnacyjny, do którego dołączył orzeczenia komisji lekarskich potwierdzające jego niepełnosprawność i zaliczenie do grup inwalidzkich. Organ I instancji oraz Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiły przyznania zasiłku, wskazując, że nie wykazano, aby niepełnosprawność powstała przed ukończeniem 21 roku życia. Skarżący podniósł, że jego inwalidztwo powstało w wyniku wypadku w młodym wieku i że otrzymywał rentę wypadkową.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Chaciński (spr.) Sędziowie: WSA Jolanta Dargas WSA Emilia Lewandowska Protokolant starszy sekretarz sądowy Artur Dobrowolski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 listopada 2011 r. sprawy ze skargi Z. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku pielęgnacyjnego oddala skargę.
Prezydent W. decyzją z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] odmówił Z. K. przyznania prawa do zasiłku pielęgnacyjnego z tytułu inwalidztwa. W uzasadnieniu organ podał, iż zgodnie z art. 16 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.) zasiłek pielęgnacyjny przysługuje:
1) niepełnosprawnemu dziecku;
2) osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 roku życia, jeżeli legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;
3) osobie, która ukończyła 75 lat.
Zasiłek pielęgnacyjny przysługuje także osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 roku życia, legitymującej się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, jeżeli niepełnosprawność powstała w wieku do ukończenia 21 roku życia.
Ilekroć w ustawie o świadczeniach rodzinnych jest mowa o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, oznacza to:
a) niepełnosprawność w umiarkowanym stopniu w rozumieniu przepisów o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych,
b) całkowitą niezdolność do pracy orzeczoną na podstawie przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych,
a) posiadanie orzeczenia o zaliczeniu do II grupy inwalidów.
Ilekroć w ustawie o świadczeniach rodzinnych jest mowa o znacznym stopniu niepełnosprawności, oznacza to:
a) niepełnosprawność w stopniu znacznym w rozumieniu przepisów o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych,
b) całkowitą niezdolność do pracy i samodzielnej egzystencji orzeczoną na podstawie przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych,
c) stalą albo długotrwała niezdolność do pracy w gospodarstwie rolnym i do samodzielnej egzystencji orzeczoną na podstawie przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników w celu uzyskania świadczeń określonych w tych przepisach,
d) posiadanie orzeczenia o zaliczeniu do I grupy inwalidów.
Do wniosku z dnia 28 marca 2011 r. o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego Z. K. załączył dwa dokumenty dotyczące ustalenia stopnia niepełnosprawności. Pierwszy z nich to wypis z treści orzeczenia Obwodowej Komisji Lekarskiej do Spraw Inwalidztwa i Zatrudnienia Nr [...] z dnia [...].08.1978 r. Nr akt [...], na podstawie którego został zaliczony na stałe do [...] grupy inwalidów, w wieku [...] lat. Drugim dokumentem był wypis z treści orzeczenia Obwodowej Komisji Lekarskiej do Spraw Inwalidztwa i Zatrudnienia Nr [...] z dnia [...].12.1995 r. Nr akt [...], na podstawie którego został zaliczony do [...] grupy inwalidów. Inwalidztwo [...] grupy powstało przed [...] 1995 r. Według ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123 poz. 776 ze zm.) [...] grupa inwalidzka jest odpowiednikiem umiarkowanego stopnia niepełnosprawności.
Biorąc pod uwagę cytowane przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych Prezydent W. uznał, iż Z. K. nie spełnia warunków do przyznania mu zasiłku pielęgnacyjnego, ponieważ zgodnie z przedstawionymi orzeczeniami o niepełnosprawności inwalidztwo [...] grupy powstało u niego przed ukończeniem [...] roku życia, a niepełnosprawność (inwalidztwo [...] grupy) nie powstało przed ukończeniem 21 roku życia, tylko w [...] roku, kiedy ukończył [...] rok życia.
W odwołaniu od tej decyzji Z. K. podniósł, że wniosek jego nie został należycie rozpatrzony. Organ I instancji nie wziął pod uwagę rzeczywistych zdarzeń. Mianowicie tego, kiedy pierwszy raz wnioskodawca uległ wypadkowi [...]. Pierwszy wypadek miał bowiem miejsce w [...] r. Z. K. miał wówczas [...] lat i od tego czasu – jak twierdzi – datuje się jego inwalidztwo. W wyniku wypadku doszło do [...], a leczenie powypadkowe trwało kilka lat. Drugi wypadek [...] miał miejsce [...] lipca 1980 r. Na kopii orzeczenia KIZ wydanej [...] kwietnia 1996 r. wymienione są obydwa wypadki. Po pierwszym wypadku, jako młody chłopak, nie otrzymał od razu grupy inwalidzkiej, ale otrzymywał rentę inwalidzką.
Po rozpatrzeniu tego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] marca 2011 r.
W uzasadnieniu decyzji SKO uznało ustalenia dokonane przez organ pierwszej instancji za prawidłowe. Potwierdziło, że w niniejszej sprawie Z. K. przedłożył wypis z orzeczenia Obwodowej Komisji Lekarskiej do Spraw Inwalidztwa i Zatrudnienia w W. Nr [...] z dnia [...] grudnia 1995 r., z którego wynika, że został zaliczony do drugiej grupy inwalidów z ogólnego stanu zdrowia i trzeciej grupy inwalidów w związku z wypadkiem w pracy. Ponadto Komisja wskazała, że inwalidztwo istniało już przed [...] 1995 r., czyli przed ukończeniem przez wnioskodawcę [...] roku życia. Jednakże nie wskazała konkretnej daty jego powstania.
Natomiast Obwodowa Komisja Lekarska do Spraw Inwalidztwa i Zatrudnienia w W. Nr [...] orzeczeniem z dnia [...] sierpnia 1978 r. zaliczyła wnioskodawcę do trzeciej grupy inwalidów z ogólnego stanu zdrowia.
Zatem zasadnie – zdaniem SKO – organ pierwszej instancji uznał, że wnioskodawca nie spełnia warunków do przyznania zasiłku pielęgnacyjnego, wynikających z ustawy.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] czerwca 2011 r. wniósł Z. K. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 7 i art. 77 K.p.a. poprzez nie wyjaśnienie w sposób wyczerpujący wszystkich okoliczności sprawy oraz naruszenie słusznego interesu strony, gdyż charakter obrażeń jakich doznał po wypadku z [...] r. wskazuje, że posiadał już wówczas umiarkowany stopień niepełnosprawności. Zaskarżonej decyzji zarzucił także naruszenie art. 16 ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez jego niezastosowanie.
W uzasadnieniu skarżący podał, że inwalidztwo jego istnieje od [...] r. W tym czasie miał lat [...]. Od [...] r. otrzymywał rentę wypadkową. Do skargi załączył trzy orzeczenia Obwodowej Komisji Lekarskiej do Spraw Inwalidztwa i Zatrudnienia z 1974r., z 1976 r. i z 1978 r., które jego zdaniem potwierdzają, że inwalidztwo jest trwałe i istnieje od [...] r. Do wystąpienia o zasiłek pielęgnacyjny zmusza go trudna sytuacja zdrowotna i bytowa.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga nie ma usprawiedliwionych podstaw. Jest poza sporem, że skarżący nie jest uprawniony do zasiłku pielęgnacyjnego w oparciu o przesłanki wynikające z ust. 2 art. 16 ustawy o świadczeniach rodzinnych (uśr). Nie jest bowiem niepełnosprawnym dzieckiem, nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności i nie ma ukończonych 75 lat. Do rozważenia pozostaje więc, czy uprawnień do zasiłku pielęgnacyjnego skarżący nie nabył w oparciu o ust. 3 art. 16 uśr. Zgodnie z tym przepisem "zasiłek pielęgnacyjny przysługuje także osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 roku życia, legitymującej się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, jeżeli niepełnosprawność powstała w wieku do ukończenia 21 roku życia".
To, że skarżący jest osobą niepełnosprawną o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności wynika z orzeczenia Obwodowej Komisji Lekarskiej do Spraw Inwalidztwa i Zatrudnienia z dnia [...] grudnia 1995 r. W orzeczeniu tym zaliczono skarżącego do [...] grupy inwalidów z ogólnego stanu zdrowia, co jest równoznaczne z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności (art. 3 pkt 20 lit. c) uśr). Orzeczenie to wskazuje również, że inwalidztwo istniało już przed [...] 1995 r., jednakże nie podaje konkretnej daty jego powstania.
Daty powstania inwalidztwa u skarżącego nie mógł ustalać we własnym zakresie ani organ rozstrzygający o zasiłku pielęgnacyjnym, ani też sąd w niniejszej sprawie, w oparciu o wskazywany przez skarżącego fakt, iż jego inwalidztwo należy wiązać z wypadkiem komunikacyjnym, jakiemu uległ on w [...] r. Jeśli się bowiem zważy, że przedstawione przez skarżącego przy skardze orzeczenia Obwodowej Komisji Lekarskiej do Spraw Inwalidztwa i Zatrudnienia z lat 1974, 1976 i z 1978 r. również nie wskazują daty powstania inwalidztwa, a w punkcie 4 wszystkich wymienionych orzeczeń zatytułowanym: "Uznać, że inwalidztwo istnieje od ... " – dalsza treść została wykreślona, to należy przyjąć, iż najwcześniejszą datą stwierdzenia inwalidztwa u skarżącego jest dzień [...] r. (orzeczenie KIZ z tej daty), przy czym było to inwalidztwo [...] grupy o charakterze czasowym. Inwalidztwo [...] grupy nie jest tożsame z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności, a poza tym zostało stwierdzone, kiedy skarżący miał [...] lata, nawet jeśli przyczyną inwalidztwa był wypadek z [...] r. Skarżący sam przyznaje (zarówno w odwołaniu, jak i w skardze), że z uwagi na młody wiek i trwającą rehabilitację otrzymywał po tym wypadku jedynie rentę wypadkową, natomiast w tym czasie nie został uznany za inwalidę.
Wprawdzie przepis ust. 3 art. 16 uśr może być różnie interpretowany w zakresie rodzaju niepełnosprawności, jeśli powstała ona przed 21 rokiem życia – czy już wtedy musiał to być umiarkowany stopień niepełnosprawności, czy też umiarkowanym stopniem niepełnosprawności należy legitymować się w dniu składania wniosku o zasiłek pielęgnacyjny, jeśli w ogóle niepełnosprawność (o jakimkolwiek stopniu) powstała przed 21 rokiem życia, to jednak w niniejszej sprawie tego rodzaju ewentualna rozbieżność w interpretacji nie ma wpływu na treść rozstrzygnięcia, gdyż dokumenty znajdujące się w aktach sprawy nie potwierdzają, aby skarżący został uznany za osobę niepełnosprawną (o jakimkolwiek stopniu niepełnosprawności) przed ukończeniem przez niego 21 roku życia. Wbrew twierdzeniu skarżącego ani orzeczenia Obwodowej Komisji Lekarskiej do Spraw Inwalidztwa i Zatrudnienia z 1974r., z 1976 r. i z 1978 r., ani też orzeczenie Komisji Lekarskiej z [...] kwietnia 1996 r., w którym jest mowa o wypadkach z [...] r. i z [...] r., nie potwierdzają ustalenia daty inwalidztwa skarżącego przed ukończeniem przez niego 21 roku życia. Jeśli do tego dodamy, że skarżący sam twierdzi, że z uwagi na długotrwały proces leczenia po wypadku z [...] r. i jego młody wiek o inwalidztwie wówczas nie orzekano (wypłacano jedynie rentę wypadkową), a najwcześniejsze orzeczenie o inwalidztwie pochodzi z [...] maja 1974 r., to odmowę przyznania zasiłku pielęgnacyjnego należy uznać za nie naruszającą prawa.
W tej sytuacji, na podstawie art. 151 P.p.s.a., sąd skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło