I SA/Wa 1598/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Skiba Sędziowie WSA Jolanta Dargas WSA Monika Sawa (spr.) po rozpoznaniu w dniu 29 października 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie przyznania i wypłaty zasiłku stałego oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. postanowieniem z [...] maja 2019 r. nr [...] utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta W. z [...] marca 2019 r. nr [...] o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie przyznania i wypłaty zasiłku stałego za okres od lutego 2003 r. Postanowienie wydane zostało w następującym stanie faktycznym i prawnym: M. S. (dalej jako "skarżący") wnioskiem z 6 lutego 2019 r. wystąpił o przyznanie i wypłatę zasiłku stałego od lutego 2003 r. Prezydent W. decyzją z [...] marca 2019 r. odmówił wszczęcia postępowania zainicjowanego powyższym wnioskiem. W uzasadnieniu postanowienia wskazał, że skarżącemu do 31 stycznia 2003 r. przysługiwało prawo do zasiłku stałego wyrównawczego. Decyzją z [...] marca 2003 r. nr [...] Prezydent W. uchylił jednak uprzednio wydaną decyzję z [...] sierpnia 2002 r. przyznającą to świadczenie, z powodu przyznania skarżącemu przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych prawa do renty. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją organu odwoławczego, zaś skarga na tę decyzję oddalona została wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 stycznia 2004 r. I SA 1295/03, od którego skarga kasacyjna została również oddalona (wyrokiem z 22 września 2004 r. sygn. akt OSK 997/04). W aktualnym stanie prawnym powyższe świadczenie zastąpione zostało świadczeniem o nazwie zasiłek stały. Skoro zatem prawo do zasiłku stałego zostało już rozstrzygnięte powołanymi decyzjami i wyrokami, jak również z uwagi na fakt, że zgodnie z uzyskaną w dniu 19 marca 2018 r. i 27 sierpnia 2018 r. informacją z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w P., skarżący posiada od 1 stycznia 1998 r. prawo do własnego świadczenia z ZUS, które od daty przyznania jest zawieszone z powodu odmowy jego przyjęcia, w ocenie organu konieczna stała się odmowa wszczęcia niniejszego postępowania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. postanowieniem z [...] maja 2019 r., po rozpatrzeniu zażalenia skarżącego, utrzymało powyższe postanowienie w mocy i wskazało, że w sytuacji, gdy kierowane do organu administracji publicznej żądanie dotyczy sprawy już wcześniej rozstrzygniętej, postępowanie nie może zostać wszczęte. Taka sytuacja istnieje natomiast w przedmiotowej sprawie, gdyż sprawa dotycząca przyznania skarżącemu zasiłku stałego od lutego 2003 r. była już przedmiotem postępowania administracyjnego przed organami obu instancji, a także przed sądem administracyjnym. W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skardze na powyższe postanowienie skarżący podniósł, że nie zmieniły się warunki, na podstawie których przyznano mu zasiłek w roku 2003, a zatem żąda jego przyznania od lutego 2003 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Rozpoznając wniesioną skargę Sąd uznał, że nie zasługuje ona na uwzględnienie, bowiem wniosek z 6 lutego 2019 r. inicjujący postępowanie zakończone kwestionowanym przez skarżącego postanowieniem, jest ponownym wnioskiem złożonym przez w tej samej sprawie. Jak wynika z akt sprawy i uzasadnień kontrolowanych postanowień, decyzją z [...] marca 2003 r. nr [...] Prezydent W. zmienił swoją wcześniejszą decyzję w przedmiocie prawa do zasiłku stałego wyrównawczego w części dotyczącej okresu jego przyznania i ustalił, że przysługuje on skarżącemu do 31 stycznia 2003 r. Rozstrzygnięcie podyktowane było przyznaniem skarżącemu przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych prawa do renty i przekroczeniem kryterium dochodowego. Decyzja ta utrzymana została w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z [...] maja 2003 r. nr [...], która następnie stała się przedmiotem oceny dokonanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjnego w Warszawie. Sąd ten wyrokiem z 15 stycznia 2004 r. sygn. akt I SA 1295/03 oddalił skargę M. S. na decyzję z [...] maja 2003 r., natomiast Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 22 września 2004 r. sygn. akt OSK 997/04 oddalił skargę kasacyjną od tego wyroku. Z kolei decyzją z [...] marca 2003 r. nr [...] Prezydent W. odmówił skarżącemu przyznania zasiłku stałego wyrównawczego z uwagi na przyznanie renty z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i przekroczenie kryterium dochodowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z [...] maja 2003 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjnego w Warszawie wyrokiem z 15 stycznia 2004 r. sygn. akt I SA 1294/03 oddalił skargę M. S. na decyzję Kolegium z [...] maja 2003 r., zaś Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 22 września 2004 r. sygn. akt I OSK 657/04 oddalił skargę kasacyjną od tego wyroku. W ocenie Sądu wniosek skarżącego z 6 lutego 2019 r. złożony w niniejszej sprawie jest tożsamy z wnioskiem, który zainicjował postępowanie zakończone ww. decyzją z [...] marca 2003 r. nr [...]. Dawny bowiem zasiłek stały wyrównawczy w aktualnym stanie prawnym został zastąpiony zasiłkiem stałym, jest więc tym samym świadczeniem. Przechodząc do oceny zaskarżonego postanowienia wskazać należy, że jego podstawę materialnoprawną stanowił art. 61a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm.), powoływanej dalej jako "K.p.a.", zgodnie z którym, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 K.p.a., zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Odmowa wszczęcia postępowania następuje z przyczyn o charakterze procesowym, które czynią stosowny wniosek niedopuszczalnym. Organ na tym etapie postępowania bada zatem, czy zachodzą podstawy do wszczęcia postępowania, dokonując oceny, czy istnieją przesłanki procesowe uniemożliwiające merytoryczne rozpoznanie wniosku. Oznacza to, że odmowa wszczęcia postępowania może mieć miejsce jedynie w sytuacjach oczywistych, nie wymagających analizy sprawy i przeprowadzenia dowodów. Na skutek odmowy wszczęcia postępowania organ nie prowadzi bowiem postępowania administracyjnego i nie rozstrzyga sprawy co do jej istoty. Podkreślenia wymaga, że z treści art. 61a § 1 K.p.a. wynikają dwie samodzielne i niezależne przesłanki wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Jedną z nich jest wniesienie podania przez osobę, która nie jest stroną, a drugą przesłanką jest zaistnienie innych uzasadnionych przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania, przy czym przyczyny te nie zostały w ustawie skonkretyzowane. Przez inne uzasadnione przyczyny, o których mowa w art. 61a § 1 K.p.a. należy natomiast rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania, np. gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie zapadło już rozstrzygniecie lub gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym (por. wyrok WSA w Szczecinie z 9 kwietnia 2014 r. sygn. akt II SA/Sz 1285/13; wyrok WSA w Kielcach z 10 października 2013 r. sygn. akt II SA/Ke 709/13; wyroki WSA w Warszawie z 14 kwietnia 2014 r. sygn. akt VII SA/Wa 65/14 i z 10 września 2014 r. sygn. akt VII SA/Wa 141/14; http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W przedmiotowej sprawie organy obu instancji za inną przyczynę uzasadniającą odmowę wszczęcia postępowanie w sprawie z wniosku skarżącego uznały fakt, że w tej samej sprawie toczyło się już postępowanie i zapadło rozstrzygnięcie o odmowie przyznania M. S. zasiłku stałego wyrównawczego, a nie uległy zmianie okoliczności, które uzasadniałyby ewentualne ponowne przeprowadzenie postępowania w sprawie o tożsamym przedmiocie. Sąd podziela poczynione przez Prezydenta W., jak i przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. ustalenia faktyczne, które były wystarczające do uznania, że żądanie wszczęcia postępowania jest bezzasadne, gdyż kwestia przyznania prawa do zasiłku stałego od lutego 2003 r. była już przedmiotem rozpoznania w ostatecznej decyzji Prezydenta W. z [...] marca 2003 r. o odmowie przyznania skarżącemu zasiłku stałego wyrównawczego z uwagi na przyznanie wnioskodawcy przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych renty oraz przekroczenie ustawowego kryterium dochodowego do przyznania tego zasiłku. Niewątpliwie ostateczność ww. decyzji wywołała taki skutek, że zamknęła organowi możliwość wszczęcia kolejnego postępowania w tej samej sprawie. Skoro zatem wniosek z 6 lutego 2019 r. był w istocie tym samym żądaniem, w przedmiocie którego zapadły już rozstrzygnięcia, to słusznie organy obu instancji stwierdziły, że ponowne prowadzenie postępowania w sprawie przyznania zasiłku stałego za okres od lutego 2003 r. jest niedopuszczalne. Nie można więc zarzucić organom orzekającym naruszenia przepisów procesowych, jak i przepisów prawa materialnego. Mając na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), orzekł jak w sentencji. Rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 3 w związku z art. 120 powołanej ustawy, który to przepis dopuszcza stosowanie ww. trybu jeśli przedmiotem skargi jest m.in. postanowienie kończące postępowanie.