I SA/Wa 1599/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Magdalena Durzyńska, sędzia WSA Bożena Marciniak, asesor WSA Mateusz Rogala (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 18 października 2023 r. sprawy ze skargi M. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 7 czerwca 2023 r. nr KO A/5653/Sr/22 w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie dodatku osłonowego uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Prezydenta Miasta [...] z dnia 10 listopada 2022 r. nr 44/2022. Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postanowieniem z dnia 7 czerwca 2023 r. nr KO A/5653/Sr/22 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie, działając m.in. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 61a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., powoływanej dalej jako k.p.a.), utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta Pruszkowa z dnia 10 listopada 2022 r. nr 44/2022 w sprawie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia prawa do wypłaty dodatku osłonowego na podstawie wniosku z dnia 31 października 2022 r. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ podał, że informacją z dnia 11 marca 2022 r. nr 1042/DO/2022 Prezydent Miasta Pruszkowa przyznał M. W. dodatek osłonowy na podstawie wniosku z dnia 31 stycznia 2022 r. Przyznane świadczenie zostało wypłacone. Dlatego, zdaniem Kolegium, zasadnie Prezydent Miasta Pruszkowa uznał, że wniosek złożony dnia 31 października 2022 r. jest kolejnym wnioskiem w tej samej sprawie i dotyczy sprawy już rozstrzygniętej, co winno skutkować wydaniem postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Organ, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, stwierdził, że uzasadnieniem dla postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego jest uprzednie rozstrzygnięcie tożsamej sprawy skarżącego. Warunkiem sine qua non wydania w tej sytuacji postanowienia, na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., jest stwierdzenie tożsamości stosunku administracyjnoprawnego występującego pomiędzy sprawą zakończoną lub będącą w toku oraz powtórnym podaniem o wszczęcie postępowania administracyjnego. M. W. wniósł na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o jego uchylenie w całości. Podniósł, że złożony wniosek o przyznanie dodatku osłonowego nie został rozpatrzony przez gminę rzetelnie i zgodnie z obowiązującym prawem, wskutek czego został pozbawiony prawa otrzymania dodatku osłonowego w wysokości uwzględniającej źródło ogrzewania na paliwo stałe. Zwrócił uwagę, że nie otrzymał żadnego pouczenia o możliwości odwołania się od informacji organu, który nie wskazał przyczyn odmowy przyznania wyższego dodatku osłonowego uwzględniającego źródło ciepła na paliwo stałe. Wyjaśnił, że składa skargę ponieważ fakt, iż organ rozpatrzył już złożony wniosek o dodatek osłonowy, nie może być uzasadnieniem czy usprawiedliwieniem rozpatrzenia wcześniej złożonego wniosku nierzetelnie i nie może stanowić podstawy prawnej do odrzucenia wniosku o ponowne rozpatrzenie wniosku o dodatek osłonowy zgodnie z obowiązującym prawem czyli uwzględniając nie tylko liczbę osób w gospodarstwie domowym i ich dochody ale także źródło ogrzewania, ponieważ pozbawia tym samym skarżącego nabytego prawa zapisanego w ustawie do dodatku uwzględniającego źródło ogrzewania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że w rozpoznawanej sprawie przedmiotem kontroli Sądu było postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie utrzymujące w mocy, wydane na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., postanowienie Prezydenta Miasta Pruszkowa odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia prawa do wypłaty dodatku osłonowego. Z tej przyczyny na tym etapie postępowania Sąd nie badał kwestii zasadności wniosku skarżącego o przyznanie dodatku osłonowego w określonej wysokości, a w konsekwencji nie oceniał podnoszonych w tym zakresie przez skarżącego zarzutów. Sąd uznał natomiast, że organ nieprawidłowo zastosował art. 61a § 1 k.p.a. i w związku z tym niezasadnie odmówił wszczęcia postępowania z wniosku skarżącego z dnia 31 października 2022 r. Zgodnie z powołanym przepisem, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Organ wywiódł, że wniosek złożony dnia 31 października 2022 r. jest kolejnym wnioskiem w tej samej sprawie i dotyczy sprawy już rozstrzygniętej, co oznacza, że postępowanie administracyjne w tej sprawie nie może być wszczęte. Sąd ocenił, że to stanowisko organu jest nieprawidłowe, ponieważ pierwszy wniosek skarżącego o przyznanie dodatku osłonowego (z dnia 31 stycznia 2022 r.) nie został rozpoznany w całości, co oznacza, że sprawa w przedmiocie przyznania dodatku osłonowego nie została w całości rozstrzygnięta przez organ. Otóż, zgodnie z art. 2 ust. 5 pkt 3 ustawy z dnia 17 grudnia 2021 r. o dodatku osłonowym (Dz. U. z 2023 r., poz. 759), dodatek osłonowy dla gospodarstwa domowego o wielkości jak w rozpoznawanej sprawie, tj. składającego się z 4 do 5 osób, wynosi rocznie 850 zł. Z kolei zgodnie z art. 2 ust. 6 pkt 3 tej ustawy, dodatek osłonowy, w przypadku gdy głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa domowego jest kocioł na paliwo stałe, kominek, koza, ogrzewacz powietrza, trzon kuchenny, piecokuchnia, kuchnia węglowa lub piec kaflowy na paliwo stałe, zasilane węglem lub paliwami węglopochodnymi, zgłoszone do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków, wynosi rocznie 1062,50 zł dla gospodarstwa domowego składającego się z 4 do 5 osób. Jak wynika z przytoczonych przepisów, ustawodawca uzależnił wysokość przysługującego dodatku osłonowego od rodzaju głównego źródła ogrzewania gospodarstwa domowego. Istotny dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy jest fakt, że w myśl art. 2 ust. 11 ustawy o dodatku osłonowym, przyznanie przez wójta, burmistrza lub prezydenta miasta dodatku osłonowego nie wymaga wydania decyzji. Odmowa przyznania dodatku osłonowego, uchylenie lub zmiana prawa do tego dodatku oraz rozstrzygnięcie w sprawie nienależnie pobranego dodatku osłonowego wymagają wydania decyzji. Oznacza to, że w przypadku gdy rozstrzygnięcie organu nie uwzględnia w całości złożonego wniosku o przyznanie dodatku (w tym również w zakresie jego wysokości), konieczne jest wydanie decyzji w tej części, w której wniosek nie został uwzględniony. Jak wyjaśnił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z dnia 6 grudnia 2022 r., sygn. akt II SA/Po 690/22 (dostępnym w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych), choć nie mająca charakteru decyzji administracyjnej informacja, ograniczać się może jedynie do przyznania dodatku osłonowego, to odmowa przyznania dodatku osłonowego w pozostałej objętej wnioskiem strony części winna przybrać formę decyzji administracyjnej, o jakiej mowa w art. 2 ust. 11 zdanie drugie ustawy o dodatku osłonowym, do której w pełnym zakresie znajdą zastosowanie mające walor gwarancyjny dla strony przepisy k.p.a. To stanowisko Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w całości podziela. Jak wynika z akt administracyjnych, we wniosku o przyznanie dodatku osłonowego skarżący wskazał jako główne źródło ogrzewania gospodarstwa domowego kocioł na paliwo stałe (k. 8 akt administracyjnych). Oznacza to, że domagał się on przyznania dodatku osłonowego w wysokości określonej w art. 2 ust. 6 pkt 3 ustawy o dodatku osłonowym, tj. w wysokości 1062 zł. Tymczasem organ przyznał mu dodatek w kwocie 850 zł, tj. w wysokości określonej w art. 2 ust. 5 pkt 3 ustawy. Nie wydał natomiast decyzji odmownej co do pozostałej części żądania. Skoro zatem wniosek skarżącego z dnia 31 stycznia 2022 r. w części wykraczającej ponad przyznaną kwotę nie został w istocie rozpatrzony, to organ nieprawidłowo uznał, że kolejny złożony w tej sprawie wniosek (z dnia 31 października 2022 r.) dotyczy sprawy już w całości rozstrzygniętej i wskutek tego niezasadnie odmówił wszczęcia postępowania w tej sprawie, czym naruszył art. 61a § 1 k.p.a. Ponownie rozpatrując sprawę, organ będzie zobowiązany do merytorycznego rozpoznania złożonego przez skarżącego wniosku w części wykraczającej poza kwotę dotychczas przyznanego dodatku osłonowego. Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.) orzekł jak w sentencji. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 3 w związku z art. 120 tej ustawy.