I SA/Wa 16/08

WyrokWSA w Warszawie2008-05-08

Skład orzekający: Jolanta Rudnicka, Emilia Lewandowska, Mirosław Gdesz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze, prowadząc postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o sprzedaży lokalu, naruszyło prawo strony do udziału w postępowaniu administracyjnym poprzez pominięcie właścicieli tego lokalu?
Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem zasady prawa strony do udziału w postępowaniu administracyjnym, ponieważ Samorządowe Kolegium Odwoławcze pominęło w postępowaniu odwoławczym właścicieli lokalu, co stanowi kwalifikowaną wadę określoną w art. 145 § 1 pkt 4 Kpa, obligującą do uchylenia decyzji.
Stan faktyczny
Skarżący domagali się stwierdzenia nieważności decyzji z 1981 r. o sprzedaży lokalu, argumentując, że decyzja o odmowie przyznania prawa własności czasowej do gruntu, która została później częściowo wyeliminowana z obrotu prawnego, uniemożliwiała Skarbowi Państwa dysponowanie lokalem. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło stwierdzenia nieważności, uznając, że decyzja o odmowie przyznania własności czasowej nadal pozostaje w obrocie prawnym w części dotyczącej sprzedanego lokalu. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów Kpa i uniemożliwienie prowadzenia dalszego postępowania odszkodowawczego. Sąd uchylił decyzję Kolegium z innych przyczyn niż wskazane przez skarżących.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] października 2007 r. oraz stwierdzono, że decyzja ta nie podlega wykonaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jolanta Rudnicka Sędziowie: sędzia WSA Emilia Lewandowska asesor WSA Mirosław Gdesz (spr.) Protokolant Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 maja 2008 r. sprawy ze skargi I. R., T. R., A. K., E. P., P. R. i K. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] października 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej sprzedaży lokalu 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2007 r. nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy własną decyzję z dnia [...] maja 2007 r. nr [...] o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji wydanej przez Zastępcę Kierownika Wydziału Architektury Gospodarki Komunalnej Urzędu Dzielnicowego [...] z dnia [...] października 1981 r. nr [...] o sprzedaży lokalu nr [...] w budynku mieszkalnym położonym w W. przy ul. [...] – Z. S. i B. G. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji został przedstawiony następujący stan prawny: Orzeczeniem z dnia [...] grudnia 1952 r. nr [...] Prezydium Rady Narodowej W. działając w oparciu o przepisy dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. 50, poz. 279 ze zm.) odmówiło J. i Z. R. oraz W. G. przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...], położonej przy ul. [...] Nr hip. [...]. Minister Gospodarki Komunalnej decyzją z dnia [...] grudnia 1953 r. nr [...] utrzymał w mocy orzeczenie o odmowie przyznania prawa własności czasowej. Następnie Zastępca Kierownika Wydziału Architektury Gospodarki Komunalnej Urzędu Dzielnicowego [...] decyzją z dnia [...] października 1981 r. orzekł o sprzedaży lokalu nr [...] w budynku mieszkalnym położonym w W. przy ul. [...] na rzecz Z. S. i B. G. Na podstawie tej decyzji, aktem notarialnym z dnia [...] listopada 1981 r. Z. S. i B. G. nabyli od Skarbu Państwa prawo własności lokalu nr [...] w budynku przy ul. [...] wraz z udziałem w nieruchomości wspólnej obejmującym udział w prawie użytkowania wieczystego gruntu. Po rozpatrzeniu wniosku następców prawnych poprzednich właścicieli przedmiotowej nieruchomości gruntowej, Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia [...] lutego 1999 r. nr [...] stwierdził, że powołana decyzja Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia [...] grudnia 1953 r. o odmowie przyznania prawa własności czasowej została wydana z naruszeniem prawa w części dotyczących lokali nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] w budynku przy ul. [...] oraz udziałów w nieruchomości wspólnej przypadających właścicielom lokali, zaś w pozostałej części stwierdził jej nieważność. W związku z powyższym I. R., T. R., A. K., E. P., P. R. i K. R. wystąpili o stwierdzenie nieważność decyzji o sprzedaży lokalu nr [...]. Wskazując, że wobec wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji o odmowie przyznania własności czasowej ze skutkiem ex tunc, decyzja o sprzedaży lokalu nr [...] została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] maja 2007 r. odmówiło stwierdzenia nieważności powołanej decyzji z dnia [...] października 1981 r. o sprzedaży lokalu, uznając że w zakresie lokalu nr [...] w budynku przy ul. [...] dalej pozostaje w obrocie prawnym decyzja z dnia [...] grudnia 1953 r. o odmowie przyznania prawa własności czasowej, dlatego w tej części właścicielem budynku był Skarb Państwa jej właścicielem w dacie wydania decyzji o sprzedaży przedmiotowego lokalu. Po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje stanowisko o braku podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji o sprzedaży lokalu, stwierdzając że pozostawienie w obrocie prawnym decyzji i brak skutku ex tunc w części dotyczącej sprzedanych lokali, w tym lokalu nr [...], nie pozwala przyjąć iż Skarb Państwa dysponował wadliwym tytułem prawnym. Nie można zatem wskazać na oczywistość naruszenia art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach (Dz. U. z 1969 r. Nr 22, poz, 159 ze zm.) Powyższe rozstrzygnięcie stało się przedmiotem skargi I. R., T. R., A. K., E. P., P. R. i K. R. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Kolegium z dnia [...] maja 2007 r. zarzucili naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 158 § 2 Kpa, a w szczególności uniemożliwienie prowadzenia dalszego postępowania administracyjnego na drodze odszkodowawczej z tytułu sprzedaży lokalu na rzecz ich najemców. Skarżący wskazali, że stwierdzenie nieważności decyzji o odmowie przyznania prawa własności czasowej powoduje, że Skarb Państwa nigdy nie był właścicielem budynku położonego przy ul. [...] i nie mógł dysponować lokalami znajdującymi się w tym budynku. Dlatego też rozporządzenie lokalem nr [...] nosi w sobie cechy bezprawia. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę należało uznać za uzasadnioną, lecz z całkiem innych przyczyn niż w niej wskazane. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Przy czym stosownie do przysługujących sądowi administracyjnemu kompetencji sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Kierując się powyższą regułą Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem zasady prawa strony do udziału w postępowaniu administracyjnym (art. 10 Kpa). Samorządowe Kolegium Odwoławcze pominęło bowiem w postępowaniu odwoławczym właścicieli lokalu nr [...] Z. S. i B. G., doręczając jednocześnie tę decyzję do A. G. – właścicielki lokalu nr [...] w tym budynku. Prowadzenie przez organ administracji II instancji postępowania administracyjnego, w którym nie uczestniczą wszystkie strony prowadzi w konsekwencji do wydania decyzji dotkniętej kwalifikowaną wadą określoną w art. 145 § 1 pkt 4 Kpa stanowiącą podstawę wznowienia postępowania, co obliguje organ do uchylenia zaskarżonej decyzji. Z tego też względu Sąd nie mógł odnieść się do merytorycznych zarzutów skargi, ponieważ pozbawiałoby to jedną ze stron prawa do udziału w dwuinstancyjnym postępowaniu administracyjnym. Z tych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b oraz art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło