I SA/Wa 16/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Chaciński Sędziowie Sędzia WSA Daniela Kozłowska Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska (spr.) Protokolant Zbigniew Dzierzęcki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi B. H. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] października 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami RP oddala skargę. Minister Skarbu Państwa decyzją z dnia [...].10.2009 r., nr [...] po rozpatrzeniu odwołania B. H. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] orzekającej o odmowie potwierdzenia posiadania przez B. H. prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez J. H. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej położonej w miejscowości K. powiat C. utrzymał powyższą decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ przedstawił następująco stan faktyczny: Wnioskiem z dnia 1 marca 2007 r. B. H. wystąpił do Wojewody [...] o rekompensatę z tytułu pozostawienia przez jego matkę J. H. nieruchomości położonej w miejscowości K. powiat C., która znajduje się poza obecnymi granicami RP. Decyzją z dnia [...].07.2009 r. Wojewoda [...] działając na podstawie art. 7 ust. 2 w związku z art. 27 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. nr 169, poz. 1418) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), orzekł o odmowie potwierdzenia posiadania przez ww. stronę prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, położonej w miejscowości K., powiat C. stwierdzając, że w ocenie Wojewody [...] nie zostały spełnione wszystkie przesłanki wydania decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami państwa polskiego tj. nie zostało przez wnioskodawcę udowodnione, że J. H., pozostawiła na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nieruchomość, której była właścicielką". Zgodnie z art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. prawo do rekompensaty przysługuje właścicielowi nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli spełnia on łącznie następujące przesłanki : tj. był w dniu 1 września 1939 r. obywatelem polskim, ponadto obecnie posiada obywatelstwo polskie, zamieszkiwał w tym dniu na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz opuścił je z przyczyn, o których mowa w art. 1 przedmiotowej ustawy. Zgodnie z art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r., w przypadku śmierci właściciela nieruchomości pozostawionych, prawo do rekompensaty przysługuje spadkobiercom, jeżeli spełniają wymóg określony w art. 2 ust. 2 ww. ustawy, tj. posiadają obywatelstwo polskie (warunek ten przez wnioskodawcę został spełniony). Jednym z warunków sine qua non, a więc niezbędnym do potwierdzenia prawa do rekompensaty jest fakt zamieszkiwania w dniu 01.09.1939 r. na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Za bezsporny i udokumentowany w aktach sprawy (wydruki map), należy uznać fakt, że miejscowość K., położona w powiecie C. (na terenie której zamieszkiwała właścicielka nieruchomości J. H.), nie była położona w granicach Rzeczypospolitej Polskiej w określonej przez ustawodawcę dacie 01.09.1939r. W latach 1918-1940 miasto C. należało do Rumunii i nosiło nazwę C., a następnie w 1940 r. zostało wcielone do ZSRR pod nazwą C.. W latach 1941-1944 zostało ponownie przyłączone do Rumunii, a w 1944 r. zdobyte przez Armię Czerwoną i w konsekwencji powtórnie zmieniło nazwę na C.. W latach 1945-1991 stanowiło część Ukraińskiej SRR. Region ten, chociaż zamieszkiwała w nim ludność narodowości polskiej – w chwili wybuchu II Wojny Światowej , nie wchodził w skład obszaru terytorium państwa polskiego. Od powyższej decyzji B. H. złożył odwołanie do Ministra Skarbu Państwa nie zgadzając się z jej treścią. Organ odwoławczy ponownie rozpoznając przedmiotową sprawę podzielił w pełni pogląd wyrażony przez Wojewodę [...] w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji powołując się na ustawę z dnia 8 lipca 2005 r. z której wynika wprost, że nie dotyczy ona osób, które zamieszkiwały w dniu 1 września 1939 r. na terenach nie wchodzących w skład byłego obszaru II Rzeczypospolitej Polskiej. Na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...].10.2009 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył B. H.. W swojej skardze skarżący przyznał, że miejscowość K. woj. [...] przed II wojną światową należała do Rumunii, a obecnie w domu po jego rodzicach zamieszkuje rodzina ukraińska. Skarżący wyraża żal do państwa polskiego, że nie otrzymał nic z majątku po rodzicach, na który oni ciężko pracowali nigdy nie wyrzekając się swojego polskiego pochodzenia, przypomina też tragiczne losy swojej rodziny. W odpowiedzi na skargę Minister Skarbu Państwa podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie mogła być uwzględniona. Nie budzi wątpliwości, że zgodnie z art. 2 w związku z art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. Nr 169, poz. 1418 ze zm.) prawo do rekompensaty za nieruchomość pozostawioną poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej może zrealizować, będący obywatelem polskim, spadkobierca właściciela tychże nieruchomości, tylko wówczas, gdy właściciel pozostawionej nieruchomości był w dniu 1 września 1939 r. obywatelem polskim, zamieszkiwał w tym dniu na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz opuścił je w okolicznościach, o których mowa w art. 1 tej ustawy. W tej sytuacji Minister Skarbu Państwa prawidłowo odmówił B. H.przyznania prawa do rekompensaty za pozostawioną przez J. H. nieruchomość poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, skoro poprzedniczka prawna skarżącego nie spełniała przesłanki zamieszkiwania w dniu 1 września 1939 r. na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i opuszczenia terenu państwa polskiego. Faktem nie wymagającym przeprowadzenia dowodu (faktem historycznym) jest bowiem to, miejscowość K. w 1939 r. nie wchodziła w skład terytorium II Rzeczypospolitej, lecz stanowiła, w latach 1918-1940, obszar Rumunii, później Ukraińskiej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej (patrz: www.wspólnota-polska.org.pl/Przedmowa/Polacy w M.). Przyznaje to również sam skarżący w skardze do sądu . Wobec jasnej i jednoznacznej treści przepisów art. 2 pkt 1 i art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. nie mogły mieć wpływu na wynik sprawy podnoszone w skardze zarzuty skarżącego. Sąd zauważa, że kwestia nierównego – zdaniem skarżących - traktowania wszystkich obywateli polskich, którzy w czasie II wojny światowej lub po jej zakończeniu wrócili do Polski pozostawiając mienie dotyka problemu konstytucyjności tej ustawy (stanowienia prawa), a nie zasadności przyznania rekompensaty za utracone mienie w indywidualnej sprawie (stosowania prawa). Wskazywana zaś przez skarżących opieszałość organów administracji w załatwianiu sprawy przyznania rekompensaty mogła by mieć znaczenie w sprawie ze skargi na bezczynność organu, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 8 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, gdyby w dniu jej wniesienia i orzekania przez Sąd organ nie wydał decyzji w sprawie. Biorąc pod uwagę powyższe Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku.