I SA/Wa 160/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Łukaszewska-Macioch Sędziowie NSA Ewa Dzbeńska WSA Emilia Lewandowska (spr.) Protokolant Iwona Kosińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 marca 2005 r. sprawy ze skargi B.G. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2003 r. nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia odszkodowania za działkę zajętą pod drogę 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta Miasta R. z dnia [...] września 2003 r. nr [...]; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu 3) zasądza od Wojewody [...] na rzecz B. G. kwotę 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. I SA/Wa 160/04 UZASADNIENIE Wojewoda [...], decyzją z dnia [...] listopada 2003 r., nr [...], utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta R. z dnia [...] września 2003 r., nr [...], którą odmówiono ustalenie odszkodowania za działkę nr [...], położonej w R. przy ul. [...]. Z ustaleń organu odwoławczego wynika, że działka nr [...] w R. stanowi własność B. G. i jego siostry A. M. Warunkiem ustalenia odszkodowania na podstawie art. 73 ust 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną ( Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.) jest, oprócz złożenia wniosku, wydanie decyzji o przejściu własności działki na rzecz Skarbu Państwa, albo jednostki samorządu terytorialnego. Ponieważ Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2003 r. odmówił stwierdzenia nabycia przez właściwą jednostkę samorządu terytorialnego, z mocy prawa, własności nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], zajętej pod ul. [...], nie ma podstaw do ustalenia odszkodowania z art. 73 ust 4 powołanej ustawy. Skargę na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2003 r. wniósł B. G. domagając się: - odszkodowania za ponad pięćdziesięcioletnie użytkowanie jego gruntu przez miasto R. straty moralne, co zostało określone w piśmie do Wojewody [...] z dnia [...] października 2003 r., - uzgodnienia warunków dalszego wykorzystywania przedmiotowej nieruchomości przez miasto R., - ukarania urzędników dopuszczających się łamania prawa w tym mieście, - ukarania geodety i sędziego za "matactwa gruntowe i wywłaszczenie prawowitych właścicieli na ulicę". W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalność administracji publicznej (§ 1), zaś kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2). Z tego względu sąd nie jest władny rozstrzygnąć wniosków zgłoszonych w skardze na decyzję Wojewody [...]. Jednakże skarga jest uzasadniona chociaż z innych powodów niż w niej powołano. Przepis art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z treści wniosku B. G. z dnia [...] lipca 2003 r., skierowanego do Wojewody [...], wynika jednoznacznie, że wnioskujący domaga się odszkodowania z tytułu wieloletniego korzystania przez miasto R. z działki nr [...], stanowiącej jego własność oraz własność jego siostry A. M. oraz odszkodowania za "straty moralne". Treść tego wniosku wskazuje w sposób nie budzący wątpliwości, że wnioskodawca domaga się odszkodowania w znaczeniu cywilnoprawnym, które regulują przepisy kodeksu cywilnego. Potwierdza to również treść odwołania od decyzji organu pierwszej instancji. Błędnie organy obu instancji przyjęły, że wniosek B. G. dotyczy odszkodowania z tytułu przyjęcia gruntów pod drogę, uregulowanego w art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. Ponieważ żądanie B. G., określone w jego wniosku, nie dotyczy żądania odszkodowania przewidzianego w art. 73 powołanej ustawy, to rozpoznanie sprawy z wniosku B. G. jako wniosku o odszkodowanie określone w powołanym art. 73 stanowi naruszenie art. 61 § 1 kpa, zgodnie z którym postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Organ wszczął postępowanie administracyjne na wniosek strony w sytuacji, gdy wniosek ten nie domagał się wszczęcia postępowania administracyjnego. Tak więc organ wszczął postępowanie administracyjne na wniosek strony, gdy faktycznie takiego wniosku nie było. Naruszenie to ma istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż została wydana decyzja orzekająca merytorycznie o żądaniu, którego strona nie zgłaszała. Organ odwoławczy utrzymując w mocy decyzję naruszającą prawo wydał również wadliwą decyzję. Z powyższych względów Sąd na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c , art. 152 i art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.