I SA/Wa 1601/09
PostanowienieWSA w Warszawie2009-12-11
Skład orzekający: Referendarz Sądowy Dariusz Pirogowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, który nie przedstawił pełnej informacji o swojej sytuacji materialnej i rodzinnej, mimo wezwania sądu, może zostać uznany za osobę spełniającą przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych)?Ratio decidendi
Wnioskodawca, który nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, nie może uzyskać prawa pomocy w zakresie częściowym. Ciężar udowodnienia tej okoliczności spoczywa na wnioskodawcy, który musi przedstawić pełną informację o swojej sytuacji materialnej i rodzinnej, a w przypadku wezwania przez sąd – odpowiedzieć na wezwanie.Stan faktyczny
Wnioskodawcy N.S. i W.S. złożyli wnioski o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na postanowienie Ministra Infrastruktury o zawieszeniu postępowania. Wnioskodawcy podali częściowe informacje o swojej sytuacji materialnej i rodzinnej. Referendarz sądowy wezwał ich do uzupełnienia wniosków poprzez złożenie dokumentów potwierdzających dochody, wyciągów z rachunków bankowych, wykazu wydatków oraz wyjaśnienia dotyczące prowadzenia gospodarstwa domowego. Wnioskodawcy nie udzielili odpowiedzi na wezwanie.Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić N.S. i W.S. przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy Dariusz Pirogowicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku N.S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi N.S. i W.S. na postanowienie Ministra Infrastruktury z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania postanawia odmówić N.S. przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. P O S T A N O W I E N I E Dnia 11 grudnia 2009 r. Referendarz Sądowy Dariusz Pirogowicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi N. S. i W. S. na postanowienie Ministra Infrastruktury z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania postanawia odmówić W. S. przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
P O S T A N O W I E N I E
Dnia 11 grudnia 2009 r.
Referendarz Sądowy Dariusz Pirogowicz
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie
po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2009 r.
na posiedzeniu niejawnym wniosku N. S.
o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych
w sprawie ze skargi N. S. i W. S.
na postanowienie Ministra Infrastruktury
z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...]
w przedmiocie zawieszenia postępowania
postanawia
odmówić N. S. przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
U Z A S A D N I E N I E
N. S. wnioskiem z dnia 17 października 2009 r., uzupełnionym wnioskiem z dnia 4 listopada 2009 r. zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi W. S. oraz własnej na postanowienie Ministra Infrastruktury z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania.
W formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca podała, że jest współwłaścicielką (w ½) domu o pow. [...] m2, zaś źródłem jej dochodu jest emerytura w kwocie [...] złotych z tytułu przekazania gospodarstwa rolnego. Jako uzasadnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy wskazała stan zdrowia oraz wiek ([...] lat).
Celem oceny rzeczywistego stanu majątkowego i rodzinnego skarżącej oraz jej możliwości płatniczych, pismem z dnia 16 listopada 2009 r. referendarz sądowy wezwał w trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) N. S. do złożenia: dokumentów potwierdzających uzyskiwany dochód, wykazu i wyciągu z posiadanych rachunków bankowych, dokumentów lub oświadczeń potwierdzających wysokość ponoszonych niezbędnych miesięcznych wydatków. Ponadto, wobec niewskazania w rubryce 6 (dot. stanu rodziny) jakichkolwiek osób, z którymi skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe, referendarz sądowy wezwał stronę do wyjaśnienia czy prowadzi ona to gospodarstwo samodzielnie czy też wspólnie z siostrą (na co może wskazywać ten sam adres zamieszkania W. S.) bądź z innymi osobami.
Powyższe wezwanie zostało doręczone skarżącej w dniu 23 listopada 2009 r. i do chwili wydania niniejszego rozstrzygnięcia pozostało bez odpowiedzi.
Mając powyższe na uwadze stwierdzono co następuje.
W myśl art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej p.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym (o taki zakres prawa pomocy wnioskuje skarżąca), stosownie do art. 245 § 3 p.p.s.a. obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Zgodnie zaś z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje – gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z przepisu tego wynika, że ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania sądowego spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. Wskazuje na to posłużenie się przez ustawodawcę w powyższym przepisie zwrotem "wykaże". To wnioskodawca jako osoba zainteresowana winien wykazać zasadność złożonego wniosku oraz spełnienie ustawowych przesłanek.
W badanej sprawie N. S. nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania w pełnej wysokości bez ryzyka wystąpienia uszczerbku swojego utrzymania. Przede wszystkim nie przedstawiła ona pełnej informacji pozwalającej na ocenę jej sytuacji materialnej. Nie przedstawiła ona bowiem ani dokumentów potwierdzających uzyskiwany przez nią dochód, ani wyciągów z rachunków bankowych. Nie podała również jakiego rodzaju i w jakiej wysokości ponosi wydatki w związku z prowadzonym gospodarstwem domowym. Wezwana zaś w trybie art. 255 p.p.s.a. przez referendarza sądowego do przedłożenia dokumentów, które umożliwiłyby taką ocenę, pozostawiła to wezwanie bez odpowiedzi. Skarżąca nie wyjaśniła również (mimo stosownego wezwania) czy gospodarstwo domowe prowadzi samodzielnie, czy też wspólnie z innymi osobami.
Wskazać przy tym należy, że należny w sprawie wpis w kwocie 100 złotych skarżąca uiściła. Na obecnym zaś etapie postępowania, nie ma ona obowiązku ponoszenia żadnych innych kosztów sądowych.
Skoro zaś skarżąca opłaciła należny wpis, posiada stałe i regularne źródło dochodu w postaci emerytury i nie wskazuje jakichkolwiek wydatków, które uniemożliwiłyby jej poniesienie hipotetycznych kosztów sądowych należnych w przyszłości (opłaty kancelaryjne, ewentualny wpis od skargi kasacyjnej), to nie ma usprawiedliwionych podstaw do przyznania jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Ocena ta jest tym bardziej uzasadniona, że w oparciu o fragmentaryczne dane dotyczące jej sytuacji materialnej nie sposób wywieść, że poniesienie przez skarżącą ww. kosztów procesu może stwarzać zagrożenie dla jej ekonomicznej egzystencji.
W tej sytuacji, na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.
P O S T A N O W I E N I E
Dnia 11 grudnia 2009 r.
Referendarz Sądowy Dariusz Pirogowicz
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie
po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2009 r.
na posiedzeniu niejawnym wniosku W. S.
o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych
w sprawie ze skargi N. S. i W. S.
na postanowienie Ministra Infrastruktury
z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...]
w przedmiocie zawieszenia postępowania
postanawia
odmówić W. S. przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
U Z A S A D N I E N I E
W. S. wnioskiem z dnia 17 października 2009 r., uzupełnionym wnioskiem z dnia 4 listopada 2009 r. zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi N. S. oraz własnej na postanowienie Ministra Infrastruktury z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania.
W formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca podała, że jest właścicielką [...] ha gruntów rolnych, współwłaścicielką (w ½) domu o pow. [...] m2. Nie posiada renty ani innych dochodów. Ponadto wskazała na swój podeszły wiek ([...] lat) i stan zdrowia.
Celem oceny rzeczywistego stanu majątkowego i rodzinnego skarżącej oraz jej możliwości płatniczych, pismem z dnia 16 listopada 2009 r. referendarz sądowy wezwał w trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) W. S. do złożenia: zaświadczenia z właściwego urzedu gminy określającego wielkość posiadanych nieruchomości (w tym nieruchomości rolnych oraz uzyskiwany z nich dochód, wykazu i wyciągu z posiadanych rachunków bankowych (w tym należącego do niej rachunku, którego numer znajduje się w aktach sprawy), dokumentów lub oświadczeń potwierdzających wysokość ponoszonych niezbędnych miesięcznych wydatków. Ponadto, wobec niewskazania w rubryce 6 (dot. stanu rodziny) jakichkolwiek osób, z którymi skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe, referendarz sądowy wezwał stronę do wyjaśnienia czy prowadzi ona to gospodarstwo samodzielnie czy też wspólnie z siostrą (na co może wskazywać ten sam adres zamieszkania N. S.) bądź z innymi osobami.
Powyższe wezwanie zostało doręczone skarżącej w dniu 23 listopada 2009 r. i do chwili wydania niniejszego rozstrzygnięcia pozostało bez odpowiedzi.
Mając powyższe na uwadze stwierdzono co następuje.
W myśl art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym (o taki zakres prawa pomocy wnioskuje skarżąca), stosownie do art. 245 § 3 p.p.s.a. obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Zgodnie zaś z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje – gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z przepisu tego wynika, że ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania sądowego spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. Wskazuje na to posłużenie się przez ustawodawcę w powyższym przepisie zwrotem "wykaże". To wnioskodawca jako osoba zainteresowana winien wykazać zasadność złożonego wniosku oraz spełnienie ustawowych przesłanek.
W badanej sprawie W. S. nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania w pełnej wysokości bez ryzyka wystąpienia uszczerbku swojego utrzymania. Przede wszystkim nie przedstawiła ona pełnej informacji pozwalającej na ocenę jej sytuacji materialnej. Nie przedstawiła ona bowiem ani dokumentów potwierdzających wielkości posiadanych nieruchomości rolnych oraz uzyskiwanego z nich dochodu, ani wyciągu z posiadanego rachunku bankowego. Nie podała również jakiego rodzaju i w jakiej wysokości ponosi wydatki w związku z prowadzonym gospodarstwem domowym. Wezwana zaś w trybie art. 255 p.p.s.a. przez referendarza sądowego do przedłożenia dokumentów, które umożliwiłyby taką ocenę, pozostawiła to wezwanie bez odpowiedzi. Skarżąca nie wyjaśniła również (mimo stosownego wezwania) czy gospodarstwo domowe prowadzi samodzielnie, czy też wspólnie z innymi osobami.
Wskazać przy tym należy, że należny w sprawie wpis w kwocie 100 złotych, do którego opłacenia zobowiązany były solidarnie obydwie skarżące, został uiszczony przez N. S. Na obecnym zaś etapie postępowania, skarżące (w tym W. S.) nie mają obowiązku ponoszenia żadnych innych kosztów sądowych.
Skoro zaś należny w sprawie wpis został opłacony, a skarżąca nie przedstawiła żadnych danych dotyczących wysokości uzyskiwanego dochodu, które to dane w powiązaniu ich z ponoszonymi przez nią wydatkami (obecnie nie przedstawionymi) uzasadniałyby ocenę, że nie ma ona możliwości poniesienia hipotetycznych kosztów sądowych należnych w przyszłości (opłaty kancelaryjne, ewentualny wpis od skargi kasacyjnej), bez ryzyka zagrożenia dla jej niezbędnych kosztów utrzymania to nie ma usprawiedliwionych podstaw do przyznania jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
W tej sytuacji, na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło