I SA/Wa 1601/13
PostanowienieWSA w Warszawie2013-09-03
Skład orzekający: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Żmich
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, której dochody z emerytur są niskie, a wydatki stałe wysokie, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata)?Ratio decidendi
Osoba fizyczna, której dochody z emerytur są niskie, a wydatki stałe (czynsz, media, leki) wysokie, nieposiadająca oszczędności ani majątku, nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W takiej sytuacji spełnione są przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu.Stan faktyczny
T.J. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmawiającą ustanowienia prawa użytkowania wieczystego. W związku z wezwaniem do uiszczenia wpisu sądowego, T.J. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Wnioskodawca wykazał niskie dochody z emerytur jego i żony oraz wysokie wydatki stałe. Referendarz sądowy postanowieniem z dnia 30 lipca 2013 r. przyznał prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, a odmówił w pozostałym zakresie. T.J. złożył sprzeciw od tego postanowienia, kwestionując odmowę zwolnienia od kosztów sądowych.Rozstrzygnięcie
Przyznano T.J. prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w osobie: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Żmich po rozpoznaniu w dniu 3 września 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T.J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi T.J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] maja 2013 r. nr KOC [...] w przedmiocie odmowy ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości postanawia: przyznać T.J. prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w [...]
W związku ze złożoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargą na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] maja 2013 r., nr [...] w przedmiocie odmowy ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działki o nr [...] – cz. z obrębu [...] i wezwaniem do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 200 zł, T.J. zwrócił się Sądu z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu wnioskodawca wyjaśnił, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną. Ujawnił, że nie posiada majątku w postaci mieszkania. Źródłem utrzymania małżonków jest emerytura wnioskodawcy w wysokości [...] zł netto oraz emerytura jego żony w wysokości [...] zł netto. Ponadto wnioskodawca wyjaśnił, że ponosi następujące wydatki: opłacenie czynszu za mieszkanie w wysokości [...] zł miesięcznie, opłaty za gaz i energię w wysokości około [...] zł miesięcznie, opłacenie wydatków na zakup leków w wysokości około [...] zł miesięcznie. Uzasadniając wniosek T.J. wyjaśnił, że on i żona uzyskują bardzo niskie świadczenia emerytalne i nie stać ich na opłacenie zarówno kosztów jak i samodzielne ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Do formularza wnioskodawca załączył kopię odcinka uzyskanego świadczenia emerytalnego oraz kopię decyzji ZUS z dnia [...] grudnia 2012 r. o przeliczeniu emerytury żony K.J.
Powyższy wniosek został rozpoznany, wydanym przez referendarza sądowego postanowieniem z dnia 30 lipca 2013 r., sygn. akt I SA/Wa 1601/13 w pkt 1 przyznającym T.J. prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w [...] i w pkt 2 odmawiającym w pozostałym zakresie T.J. przyznania prawa pomocy.
Rozstrzygniecie powyższe zostało doręczone wnioskodawcy w dniu 5 sierpnia 2013 r.
W dniu 12 sierpnia 2013 r. (data prezentaty) T.J. złożył sprzeciw od ww. postanowienia, wobec czego straciło ono moc, a sprawa z wniosku o przyznanie prawa pomocy podlega rozpoznaniu na nowo. W złożonym sprzeciwie skarżący podniósł, że nie jest w posiadaniu mieszkania. Dodał, że mieszka u syna razem z żoną w jednym pokoju, w związku z czym ponosi część wydatków związanych z pobytem w tym mieszkaniu. Wnioskodawca zaznaczył, że z powodu wieku ponosi dodatkowe nieprzewidziane wydatki związane ze zdrowiem (faktura z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...]). Skarżący oświadczył także, że mógłby się zgodzić z brakiem pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu, natomiast odmowa pomocy w zakresie opłaty kosztów sądowych może doprowadzić go do pozbawienia możliwości ochrony jego praw.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej P.p.s.a.), w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.
Oznacza to, że wniosek o przyznanie prawa pomocy w całości podlega ponownemu rozpoznaniu.
Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym – obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata (art. 245 § 2 P.p.s.a.) – następuje wówczas, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Środki uzyskiwane ze świadczeń T.J. i jego żony dają miesięczny dochód w wysokości [...] zł netto. Z kolei średnia, miesięczna wysokość wykazanych przez skarżącego niezbędnych wydatków w dwuosobowym gospodarstwie domowym wynosi około [...] zł. Po odliczeniu od miesięcznego dochodu w gospodarstwie domowym wnioskodawcy kwoty niezbędnych, regularnych wydatków, do dyspozycji dwuosobowej rodziny pozostaje więc około [...] zł miesięcznie, co daje niecałe [...] zł na osobę.
Biorąc przy tym pod uwagę aktualny poziom cen dóbr i usług niezbędnych do zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, jak wyżywienie i ubranie oraz fakt, że skarżący i jego żona nie dysponują ani oszczędnościami, ani majątkiem, który można by spieniężyć w celu pozyskania dodatkowych środków, należy stwierdzić, że T.J. nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
W tej sytuacji należy uznać, że zostały spełnione przesłanki obligujące do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Z tego względu, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 260 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd orzekł, jak w postanowieniu
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło