I SA/Wa 1601/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz (spr.) Sędziowie WSA Dariusz Chaciński WSA Iwona Kosińska Protokolant referent Marcin Sieradzki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 sierpnia 2018 r. sprawy ze skargi [...] w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31.08.2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 339/15. 1. wymierza Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 3000 (trzy tysiące) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta [...] solidarnie na rzecz [...] kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. M. P., A.O., K. G., W. G., A. G., E. U., J. J., T. U., I. U., W. U., J. U., M. U., T. U., D. C., H. P.i I. S.(dalej: "Skarżący") pismem z 26 kwietnia 2016 r. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 31 sierpnia 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 339/15. Powyższym wyrokiem Sąd zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku z 2 lipca 2013 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] , ozn. nr hip. [...], stanowiącej dawną własność poprzedniczki prawnej Skarżących (B. Z.) - w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Akta te wraz z odpisem prawomocnego wyroku doręczone zostały zaś organowi 7 stycznia 2016 r. Wobec braku podejmowania rozstrzygnięcia w sprawie Skarżący pismem z 2 lutego 2016 r. wezwali Prezydenta [...] do wykonania powyższego wyroku, a następnie wnieśli wskazaną na wstępie skargę, w której zażądali wymierzenia Prezydentowi [...] grzywny w maksymalnej jej wysokości, tj. dziesięciokrotnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego , a także zasądzenia na ich rzecz zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę, udzielonej 21 września 2017 r., Prezydent [...] wniósł o jej oddalenie, wskazując na wprowadzenie z dniem 15 grudnia 2016 r. nowej procedury postępowania w Biurze Spraw Dekretowych Urzędu [...] w zakresie rozpoznawania wniosków odszkodowawczych rozstrzyganych w trybie art. 215 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2016 r., poz. 2147 ze zm.); a także konieczność dokonania analizy dokumentacji dotychczas zgromadzonej. Wskazywał nadto na wagę i stopień skomplikowania tego rodzaju spraw, który nie pozwala dochować ustawowych terminów. Wyjaśniając powody zwłoki w przekazaniu do Sądu skargi i akt sprawy, Prezydent powoływał się na bardzo duża ilość korespondencji wpływającej do Biura w sprawach odszkodowawczych. Jednocześnie podnosił argument, że o kolejności rozpatrzenia spraw nie może decydować li tylko aktywność procesowa stron i ilość składanych skarg, tym bardziej, że wniosek skarżących jest relatywnie nowy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna, co skutkować musi wymierzeniem organowi określonej w sentencji grzywny, jak też oceny charakteru zaistniałej zwłoki. Wniesiona ona została w trybie art. 154 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) powoływanej dalej jako: "p.p.s.a." Przepis ten w § 1 stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Grzywnę, o której mowa w tym przepisie, stosownie do § 6 art. 154 p.p.s.a., wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, na podstawie odrębnych przepisów. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 2 art. 154). Uwzględniając skargę sąd, w myśl § 7 art. 154 p.p.s.a., może ponadto przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie poza sporem jest, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z 31 sierpnia 2015 r. sygn. akt I SAB/Wa 339/15 zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w Warszawie przy ul. [...] - w terminie dwóch miesięcy od zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem. Akta te wraz z prawomocnym wyrokiem wpłynęły zaś do organu 7 stycznia 2016 r. Od tej daty, zgodnie z art. 286 § 2 p.p.s.a., rozpoczął zatem swój bieg wyznaczony przez Sąd termin w jakim sprawa, w której organ pozostawał bezczyny, winna być rozpoznana. W konsekwencji upłynął on 7 marca 2016 r. Niekwestionowaną okolicznością jest przy tym, że do dnia podjęcia niniejszego orzeczenia, mimo uprzedniego wezwania przez strony do wykonania powyższego wyroku, organ ów zawisłej przed nim sprawy administracyjnej nie rozstrzygnął. Oznacza to, że od dwóch i pół roku pozostaje przy jego wykonywaniu w stanie bezczynności, która w tych okolicznościach przybiera postać kwalifikowaną, a więc rażąco narusza prawo, tj. art. 286 § 2 p.p.s.a. jak też art. 153 p.p.s.a. i art. 12 k.p.a. Taką jej ocenę uzasadnia fakt, że z przekazanych akt administracyjnych nie wynika by do dnia wniesienia skargi (28 kwietnia 2016 r.) podjął on choćby jedną czynność dowodową ukierunkowaną na merytoryczne załatwienie sprawy odszkodowawczej. Po jej wniesieniu zaś (a przed przekazaniem jej do Sądu – co nastąpiło po upływie półtora roku), aktywność organu ograniczyła się do wystąpienia 28 lutego 2017 r. do Sądu Okręgowego w [...] o odpis wyroku wydanego w sprawie [...] o zapłatę odszkodowania za szkodę wyrządzoną wydaną z naruszeniem prawa decyzją o odmowie przyznania prawa własności czasowej do przedmiotowej nieruchomości, oraz o kopie dokumentów potwierdzających następstwo prawne po dawnej właścicielce. Z tego względu trudno uznać z przekonujący podnoszony w odpowiedzi na skargę argument, iż na stan zwłoki wpłynęła konieczność analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, czy skomplikowana jej materia. Nie może także usprawiedliwiać owej opieszałości fakt dokonania z końcem 2016 r. zmian wewnętrznych procedur postepowania przy wnioskach odszkodowawczych. Z jednej strony bowiem procedury te zmieniono w warunkach, gdy ustalony przez Sąd termin już ekspirował. Z drugiej zaś, jako regulacje wewnętrzne, nie znoszą one, ani nie modyfikują powszechnie obowiązujących przepisów prawa. Powoływanie się z kolei na szczególną aktywność stron w zakresie wnoszenia skarg, jako przyczyny zaistnienia zwłoki w wykonaniu wyroku, jest o tyle niezrozumiałe, że obecna skarga jest pierwszą wniesioną w sprawie. Poza tym jest ona efektem tej zwłoki, a nie jej przyczyną. Miarkując wymiar grzywny, uwzględniono okres zwłoki w wykonaniu prawomocnego wyroku. Ten zaś na dzień wnoszenia skargi wynosił półtora miesiąca, a na dzień orzekania blisko dwa i pół roku. Z tego powodu za adekwatną do ww. okresów, Sąd uznał grzywnę w wymiarze 3000 złotych, a nie jak chcieli tego Skarżący w maksymalnej przewidzianej przepisami prawa wysokości. W ocenie składu orzekającego w sprawie ten jej wymiar, w powiązaniu z oceną charakteru zaistniałej bezczynności, w sposób wystarczający wypełnia także funkcję dyscyplinująco-represyjną. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 154 § 1 w zw. z art. 154 § 6 oraz art. 154 § 2 zd. drugie p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. W przedmiocie kosztów postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 w zw. art. 202 § 2 i art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.)