I SA/Wa 1603/06
WyrokWSA w Warszawie2006-11-30
Skład orzekający: Jolanta Rudnicka, Gabriela Nowak, Iwona Kosińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może umorzyć postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość, jeśli cena za tę nieruchomość została już ustalona i wypłacona w drodze umowy sprzedaży zawartej w formie aktu notarialnego?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej ma prawo umorzyć postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość, jeśli cena za tę nieruchomość została już ustalona i wypłacona w drodze umowy sprzedaży zawartej w formie aktu notarialnego. W takiej sytuacji postępowanie staje się bezprzedmiotowe, ponieważ kwestia odszkodowania została już merytorycznie rozstrzygnięta, a strona nie może żądać ponownego rozpoznania tej samej sprawy, dopóki akt notarialny funkcjonuje w obrocie prawnym.Stan faktyczny
Skarżąca A.S. wniosła o ustalenie odszkodowania za nieruchomość sprzedaną Skarbowi Państwa w 1973 r. w trybie ustawy o wywłaszczaniu nieruchomości, twierdząc, że ustalone wówczas odszkodowanie było rażąco niskie. Organ pierwszej instancji umorzył postępowanie, uznając je za bezprzedmiotowe, ponieważ nieruchomość została nabyta w drodze umowy sprzedaży. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając błędy w ustaleniach prawnych, faktycznych i proceduralnych oraz naruszenie zasady ekwiwalentności przy ustalaniu odszkodowania.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Rudnicka Sędziowie : sędzia WSA Gabriela Nowak (spr.) asesor WSA Iwona Kosińska Protokolant Agnieszka Kozik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 listopada 2006 r. sprawy ze skargi A.S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie ustalenia odszkodowania oddala skargę.
ISA/WA 1603/06
UZASADNIENIE
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...].08.2006r. nr [...] rozpatrzeniu odwołania A. S. od decyzji Prezydenta W. nr [...] z dnia [...] .11.2004r. orzekającej o umorzeniu postępowania w sprawie ustalenia odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, oznaczoną jako dawne działki nr ewid. [...] , [...],[...], pochodzącą z księgi wieczystej "[...]" o powierzchni [...] m2, położoną przy ul. [...] w W. - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W toku postępowania administracyjnego ustalono, iż aktem notarialnym z dnia [...] marca 1973r Rep. [...] A. S. sprzedała Skarbowi Państwa nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], w trybie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958r o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. Nr 18, poz. 94 z 1961 r), z przeznaczeniem pod budowę Centrum [...] w Dzielnicy [...], zgodnie z decyzją o lokalizacji szczegółowej z dnia [...] marca 1971 r. nr [...] wydaną przez Wydział Architektury Nadzoru Budowlanego i Geodezji Prezydium Rady Narodowej W. za cenę [...] zł.
A. S. wyraziła zgodę na dobrowolne odstąpienie powyższej nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa. Cena za sprzedaną nieruchomość została wypłacona sprzedajnej zgodnie z art. 6 ust. 2 pkt powołanej ustawy o zasadach i trybie wywłaszczanie nieruchomości.
Pismem z dnia [...].06.2004 r. A. S. wystąpiła z wnioskiem o przyznanie słusznego odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], gdyż ustalone i wypłacone odszkodowanie było rażąco niskie.
Organ pierwszej instancji wskazał, że roszczenia A. S. dotyczące odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], są bezprzedmiotowe, gdyż nieruchomość została nabyta w drodze umowy sprzedaży, a więc nie ma podstaw do ustalenia odszkodowania.
Organ odwoławczy podniósł, że skoro kwestia odszkodowania została merytorycznie rozstrzygnięta umową sprzedaży zawartą aktem notarialnym z dnia [...] marca 1973r., zgodnie z obowiązującymi wówczas przepisami ustawy z dnia 12
marca 1958r.o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, to żądanie przez wnioskodawcę ponownego ustalenia odszkodowania za omawianą nieruchomość nie może być uznane za zasadne, gdyż stanowi ono w istocie żądanie ponownego rozstrzygnięcia tej samej sprawy.
Tak, więc decyzja ponownie ustalająca odszkodowanie w tej samej sprawie dotknięta byłaby wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. Taki stan rzeczy powoduje oczywistą bezprzedmiotowość postępowania odszkodowawczego, które winno być umorzone na mocy art. 105 § 1 k.p.a.
Z uwagi na to, że organ odwoławczy oceniał jedynie zasadność umorzenia postępowania wskazał, że brak było podstaw do ustosunkowywania się do merytorycznych zarzutów zgłoszonych przez odwołującą się stronę.
Skargę na decyzję Wojewody [...] z dnia [...].08.2006r. nr [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła A. S.
Wskazała, że w zaskarżonej decyzji wystąpiły błędy w ustaleniach prawnych, faktycznych i proceduralnych. W jej przypadku nastąpiło rażące naruszenie zasady ekwiwalentności przy ustaleniu odszkodowania polegające na stosowaniu sztywnych cen urzędowych, które były drastycznie zaniżone.
Wojewoda [...] w odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie, podtrzymując w całości argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie należy stwierdzić, że stosownie do treści art.1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zmianami) ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje, w zakresie swojej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów lub czynności organów administracji publicznej. Przy czym kontrola Sądu sprowadza się do zbadania, czy organy administracji w toku
rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Powyższe oznacza, że sąd administracyjny nie jest kolejną instancją odwoławczą od ostatecznej decyzji administracyjnej a - jak wspomniano wyżej -ocenia ten akt pod względem legalności. Należy także podkreślić, że stosownie do treści art.134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami oraz wnioskami skargi, a także powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że oceniając zaskarżoną decyzję pod względem jej zgodności z prawem, Sąd obowiązany jest wziąć pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy.
Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia Sąd uznał, że skarga nie jest uzasadniona.
Należy stwierdzić, że istniejąca sytuacja uzasadniała zastosowanie przez organ administracji art. 105 § 1 k.p.a., zgodnie z którym gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stanie się bezprzedmiotowe, organ administracji państwowej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania.
Bezprzedmiotowość postępowania oznacza brak któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego skutkującego to, iż nie można załatwić sprawy przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Jest to orzeczenie formalne, kończące postępowanie bez jej merytorycznego rozstrzygnięcia.
W orzecznictwie utrwalony jest pogląd, że przesłanka bezprzedmiotowości występuje, gdy brak jest podstaw prawnych do merytorycznego rozstrzygnięcia danej sprawy w ogóle bądź nie było podstaw do jej rozpoznania w drodze postępowania administracyjnego.
Bezprzedmiotowość postępowania oznacza brak któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego, skutkującego tym, iż nie można załatwić sprawy przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Jest to orzeczenie formalne, kończące postępowanie bez jego merytorycznego rozstrzygnięcia.
W sprawie niniejszej zachodzi bezprzedmiotowość postępowania, albowiem skarżąca otrzymała ustaloną cenę za sprzedaną nieruchomość w trybie ustawy z dnia 12 marca 1958 roku tak więc, sprawa ustalenia odszkodowania została rozstrzygnięta aktem notarialnym.
Skoro sprawa ustalenia odszkodowania jest rozstrzygnięta to przyjąć należy, że w sprawie zachodzi sytuacja, gdy brak jest przedmiotu faktycznego ( którym w tym
wypadku jest odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość) oraz nie ma podstawy prawnej do wydania decyzji, gdyż strona nie może żądać ponownego rozpoznania tej samej sprawy.
We wniosku skarżąca domaga się odszkodowania za wywłaszczone działki uzasadniając to tym, że wypłacone odszkodowanie jest rażąco niskie.
Dopóki akt notarialny rozstrzygający w sposób ostateczny daną sprawę funkcjonuje w obrocie prawnym, to kolejne postępowanie dotyczące tej samej kwestii jest w oczywisty sposób bezprzedmiotowe, gdyż dopiero bowiem eliminacja z obrotu prawnego w trybie prawem przewidzianym takiej umowy, otworzyłaby możliwość ponownego rozstrzygnięcia tej samej sprawy.
Skarga jest nieuzasadniona. Sąd uznał, iż przy podejmowaniu zaskarżonej decyzji nie doszło do naruszenia prawa.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), Sąd orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło