I SA/Wa 1603/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik (spr.) Sędziowie WSA Emilia Lewandowska WSA Bożena Marciniak Protokolant referent Joanna Kicińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi P. L., K. L. i M. L. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 lipca 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 288/15 1. wymierza Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 1000 (jeden tysiąc) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność Prezydenta [...] w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie; 4. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz P. L., K. L. i M. L. solidarnie kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. P. W., K. L. i M. L. - reprezentowani przez r.pr. L. B. - skargą z dnia 31 sierpnia 2016 r., wystąpili do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o wymierzenie Prezydentowi [...] grzywny w związku z niewykonaniem wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 lipca 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 288/15. Wyrokiem tym Sąd zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku P. W. i K. L. z dnia 4 marca 2013 r. o odszkodowanie za nieruchomość położoną w [...] przy [...], oznaczoną hip. [...] (obecnie ul. [...]), w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Jednocześnie Sąd stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W uzasadnieniu skargi skarżący podnieśli, że Prezydent nie wykonał wyroku, z dnia 30 lipca 2015 r., pomimo upływu terminu wyznaczonego przez Sąd. Wyrok także nie został wykonany po dwukrotnym wezwaniu organu do wykonania wyroku. Wobec powyższego, skarżący wnieśli dodatkowo o przyznanie od Prezydenta [...] na ich rzecz - na podstawie art. 154 § 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. - dalej: p.p.s.a.), kwoty 2000 zł. W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o jej oddalenie oraz wskazał, że w celu zakończenia postępowania i wydania decyzji merytorycznie rozstrzygającej sprawę konieczne jest wykonanie operatu szacunkowego, który stanowić będzie podstawę do określenia wysokości należnego odszkodowania. Przed wydaniem decyzji konieczne jest także zabezpieczenie środków pieniężnych na jej realizację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest uzasadniona, co skutkuje wymierzeniem Prezydentowi [...] grzywny. Przedmiotowa skarga została wniesiona w trybie art. 154 § 1 wyżej powołanej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przepis ten stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. W rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 30 lipca 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 288/15, zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku o odszkodowanie za nieruchomość położoną w [...] przy Al. [...], oznaczoną hip. [...] (obecnie ul. [...]), w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Bezsporne jest, że akta sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem Sądu wpłynęły do organu w dniu 4 listopada 2015 r. Termin wykonania wyroku upłynął więc z dniem 4 stycznia 2016 r. Niekwestionowaną okolicznością jest również to, że do dnia wydania niniejszego orzeczenia, mimo uprzedniego dwukrotnego wezwania organu przez skarżących do wykonania prawomocnego wyroku, Prezydent [...] nie rozstrzygnął sprawy objętej wnioskiem z dnia 4 marca 2013 r. o przyznanie odszkodowania za ww. nieruchomość. Skoro więc Prezydent [...] w terminie wyznaczonym wyrokiem Sądu z dnia 30 lipca 2015 r., sprawy nie załatwił, a wyrok ten zobowiązywał organ nie tylko do rozstrzygnięcia sprawy, ale i do dokonania tego w określonym w nim terminie, to w tym stanie rzeczy wniosek o wymierzenie Prezydentowi [...] grzywny, jest niewątpliwie uzasadniony. Zważyć bowiem należy, że niewykonywanie wyroków sądów - niezależnie od tego czy są to wyroki sądów administracyjnych (jak w niniejszej sprawie), czy sądów powszechnych - w demokratycznym państwie prawnym nie może być tolerowane. Taka sytuacja prowadzi do podważania zaufania jednostek do organów władzy publicznej. Świadczy przy tym o braku poszanowania prawa przez organy, które same zobowiązane są do jego stosowania. W realiach niniejszej sprawy, Sąd ocenił, iż wystarczająco represyjną jak też i dyscyplinującą funkcję spełni grzywna w wysokości 1000 złotych, która to kwota mieści się w wymiarze grzywny określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. i jest adekwatna z punktu widzenia wielkości przekroczenia terminu załatwienia sprawy, wyznaczonego przez Sąd w wyroku z dnia 30 lipca 2015 r. Jednocześnie rozpoznając sprawę, stosownie do treści art. 154 § 2 p.p.s.a., Sąd ocenia, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy Sąd stwierdził, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W niniejszej sprawie zastrzeżenia Sądu budzi bowiem sytuacja, gdy organ nie podejmuje w sprawie przez około rok (11 miesięcy) od daty zwrotu akt jakichkolwiek czynności zmierzających do zakończenia postępowania w sprawie wniosku z dnia 4 marca 2013 r., całkowicie ignorując stanowisko Sądu. Przy czym, sam w odpowiedzi na skargę stwierdził, iż konieczne jest, przed wydaniem decyzji merytorycznej, sporządzenie operatu szacunkowego. O ile więc organ przewidział zakończenie postępowania pierwotnie na dzień 30 czerwca 2016 r. (pismo z dnia 17 lutego 2016 r.) a następnie na dzień 31 stycznia 2017 r. (pismo z dnia 18 października 2016 r.) - to niewątpliwie powinien podjąć działania zmierzające do sporządzenia przez uprawnionego biegłego operatu szacunkowego. Czynności żadnych, w tym zakresie, organ świadomie jednak nie podjął. Jednocześnie, w ocenie Sądu, brak jest przesłanek do uwzględnienia wniosku skarżących o przyznanie od organu na ich rzecz sumy pieniężnej w wysokości 2000 zł. Przyznanie sumy pieniężnej na podstawie art. 154 § 7 p.p.s.a. jest bowiem dodatkowym środkiem o charakterze dyscyplinująco-represyjnym, który powinien być stosowany w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy, a więc w tego rodzaju sytuacjach, gdzie oceniając całokształt działań organu można dojść do przekonania, że noszą one znamiona celowego unikania podjęcia decyzji w sprawie, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez tej dodatkowej sankcji organ nadal nie będzie respektować obowiązków wynikających z kodeksu postępowania administracyjnego. Zdaniem Sądu, taka sytuacja w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi. Z zachowania organu wnioskować bowiem można, że jego zaniechanie wynika przede wszystkim z braku środków finansowych na realizację przyszłej decyzji, która to okoliczność znana jest Sądowi z urzędu. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 154 § 1 i 2 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 i 2 wyroku. Na podstawie art. 151 powołanej ustawy orzeczono jak w punkcie 3 wyroku. Natomiast w przedmiocie kosztów postępowania (pkt 4 wyroku) orzeczono na podstawie art. 200, 200 § 2 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 1804).