I SA/Wa 1607/19
WyrokWSA w Warszawie2019-11-26
Skład orzekający: Bożena Marciniak, Anna Falkiewicz-Kluj, Gabriela Nowak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może zawiesić postępowanie administracyjne na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa z powodu trwającego postępowania cywilnego dotyczącego ustalenia nieistnienia uchwał spółki, gdy skarżąca spółka jest wpisana do Krajowego Rejestru Sądowego i korzysta z domniemania prawdziwości danych wpisu?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może zawiesić postępowania administracyjnego na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa, jeśli zagadnienie wstępne nie zostało uprzednio rozstrzygnięte, a skarżąca spółka korzysta z domniemania prawdziwości wpisu w Krajowym Rejestrze Sądowym, które nie zostało obalone. Zawieszenie postępowania jest dopuszczalne tylko wtedy, gdy istnieje bezpośrednia i konieczna zależność między rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego a możliwością kontynuowania postępowania administracyjnego.Stan faktyczny
Wojewoda zawiesił postępowanie administracyjne prowadzone w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość do czasu zakończenia postępowania cywilnego dotyczącego ustalenia nieistnienia uchwał Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia akcjonariuszy spółki. Skarżąca spółka, wpisana do Krajowego Rejestru Sądowego, zaskarżyła postanowienie o zawieszeniu, podnosząc naruszenia przepisów postępowania administracyjnego i błędną ocenę materiału dowodowego.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Wojewody oraz postanowienie Prezydenta o zawieszeniu postępowania administracyjnego; zasądził od Wojewody na rzecz skarżącej kwotę 580 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 26 listopada 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Marciniak Sędziowie Sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj (spr.) Sędzia WSA Gabriela Nowak po rozpoznaniu 26 listopada 2019 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi "[...]" [...] w W. S.A. z siedzibą w G. na postanowienie Wojewody [...] z [...] czerwca 2019 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Prezydenta [...] z [...] lipca 2018 r. nr [...]; 2. zasądza od Wojewody [...] na rzecz "[...]" [...] w W. S.A. z siedzibą w G. kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Postanowieniem z [...] czerwca 2019 r. nr [...] Wojewoda [...] (dalej jako organ/wojewoda) utrzymał w mocy postanowienie Prezydenta [...] o zawieszeniu z urzędu na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm., dalej jako kpa) postępowania administracyjnego, prowadzonego w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość położoną w [...], przy ul. [...], obecnie [...] hip. [...], aktualnie obejmującą działki ew. nr [...],[...] i [...] obrębu [...] do czasu zakończenia postępowania przed Sądem Okręgowym w [...] I Wydział Cywilny w zakresie nieistnienia uchwał Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia akcjonariuszy spółki Zakłady Ogrodnicze "[...]"w [...] S.A. z [...] maja 1994 r.
W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że przed Sądem Okręgowym w [...][...] Wydział Cywilny prowadzone jest postępowanie z pozwu Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej o ustalenie nieistnienia uchwał Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia akcjonariuszy spółki Zakłady Ogrodnicze "[...]" [...] S.A. z [...] maja 1994 r. Pomiędzy ww. postępowaniem a prowadzonym postępowaniem administracyjnym zachodzi zależność takiego rodzaju, że bez rozpoznania pozwu o ustalenie nie jest możliwe rozpoznanie złożonego wniosku o ustalenie odszkodowania w trybie art. 215 ust. 2 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2018 r., poz. 2204 ze zm., dalej jako ugn), albowiem od wyniku postępowania cywilnego zależy istnienie osobowości prawnej wnioskodawcy i kwestia jego legitymacji do występowania w sprawie odszkodowawczej.
Pismem z [...] lipca 2019 r. [...] S.A. z siedzibą w [...] (dalej jako skarżąca) złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na ww. postanowienie. W skardze podniesiono zarzuty naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1. art. 97 § 1 pkt 4 kpa poprzez uznanie, że postępowanie cywilne w sprawie ustalenia nieistnienia uchwał Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia akcjonariuszy spółki Zakłady Ogrodnicze "[...]"[...] S.A jest zagadnieniem wstępnym, którego rozstrzygnięcie jest konieczne do wydania decyzji w postępowaniu administracyjnym;
2. art. 7 kpa, art. 77 § 1 kpa i art. 80 kpa poprzez błędną ocenę całości zebranego materiału dowodowego, co doprowadziło do nieuzasadnionego zawieszenia postępowania;
3. art. 138 § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 144 kpa poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji, co nie znajduje podstawy w aktualnie obowiązującym sranie prawnym i w rezultacie doprowadziło do niesłusznego utrzymania w mocy postanowienia o zawieszeniu postępowania;
4. art. 107 § 3 kpa w zw. z art. 15 kpa poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji na podstawie tylko i wyłącznie argumentacji przytoczonej przez organ I instancji bez odniesienia się do stanowiska skarżącej, co doprowadziło do nieprzeprowadzenia wszystkich działań mających na celu wyjaśnienie sprawy.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i
wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.
Skarga jest zasadna.
Zgodnie z art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325, dalej jako ppsa), sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym ponieważ przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym.
Zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 kpa organ administracji publicznej zawiesza postępowania z urzędu gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Jak wskazuje się w doktrynie oraz orzecznictwie, zagadnieniem wstępnym w rozumieniu ww. przepisu ma się do czynienia wówczas, gdy ziszczą się cztery elementy: (1) zagadnienie to wyłania się w toku postępowania administracyjnego, (2) jego rozstrzygnięcie należy do innego organu lub sądu, (3) wymaga ono "uprzedniego" rozstrzygnięcia, tzn. musi poprzedzać rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji, (4) istnieje zależność między uprzednim rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego, a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 października 2016 r., sygn. akt II OSK 1067/15). Chodzi zatem o zależność tego rodzaju, że od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego zależy zarówno treść rozstrzygnięcia w postępowaniu administracyjnym jak i sama możliwość kontynuowania postępowania administracyjnego, zaś brak rozstrzygnięcia tego zagadnienia wyklucza zarówno pozytywne jak i negatywne dla strony merytoryczne rozstrzygnięcie postępowania, a ponadto zależność między rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej a zagadnieniem wstępnym musi być bezpośrednia. Uznanie określonego zagadnienia za przesłankę uzasadniającą zawieszenie postępowania z art. 97 § 1 pkt 1 kpa nie jest co do zasady możliwe ze względów celowościowych bądź zasad ekonomiki postępowania.
W ocenie Sądu okoliczność wskazana przez organy obu instancji jako przesłanka zawieszenia postępowania nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 kpa. Zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz.U. z 2019 r. poz. 1500, dalej jako ustawa o KRS) domniemywa się, że dane wpisane do rejestru są prawdziwe. Przepis powyższy konstytuuje zasadę domniemania prawdziwości danych wpisanych do rejestru. Zasada ta jest wiążąca zarówno w stosunkach pomiędzy podmiotem podlegającym wpisowi do rejestru a osobami trzecimi, jak i pomiędzy osobami trzecimi dokonującymi między sobą czynności na podstawie danych bez udziału podmiotu podlegającego wpisowi do rejestru (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 września 2016 r., sygn. akt II FSK 325/15). Domniemanie to może zostać wzruszone w drodze przeciwdowodu, jednak dopóki domniemanie prawdziwości wpisu w rejestrze nie zostało obalone organ nie może wywodzić, że dane w nim zawarte są nieprawidłowe (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 września 2009 r. sygn. akt II FSK 385/08).
Skarżąca spółka została zarejestrowana w Krajowym Rejestrze Sądowym [...] lipca 2002 r. pod nr [...] przez Sąd Rejonowy [...] w [...]. Wpis o takiej treści nadal widnieje w Rejestrze Przedsiębiorców, co oznacza że korzysta on z domniemania wynikającego z art. 17 ust. 1 ustawy o KRS, które wiąże zarówno organy administracji publicznej jak i sądy administracyjne. Z akt sprawy wynika, że 19 czerwca 2017 r. Prokuratoria Generalna Rzeczypospolitej Polskiej wystąpiła do Sądu Okręgowego w [...] z powództwem o ustalenie nieistnienia uchwał Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia akcjonariuszy spółki Zakłady Ogrodnicze "[...]"[...] S.A. z [...] maja 1994 r. - w trybie art. 189 ustawy z 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. z 2019 r., poz. 1460), brak natomiast informacji aby na dzień wydania postanowienia o zawieszeniu postępowania powództwo to zostało rozpoznane. Zagadnienia wstępnego nie może stanowić sama tylko hipotetyczna możliwość wydania przez inny organ lub sąd określonego rozstrzygnięcia w innym toczącym się postępowaniu. Zawieszając postępowanie na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa organ nie może bowiem kierować się przewidywaniami co do wyniku postępowania w przedmiocie zagadnienia wstępnego, lecz tylko tym czy na podstawie posiadanych materiałów sprawy i obowiązującego prawa w ogóle możliwe jest rozpoznanie sprawy. Na dzień wydania postanowienia o zawieszeniu postępowania skarżąca spółka jest wpisana do Rejestru Przedsiębiorców i w konsekwencji istnieje domniemanie, że posiada osobowość prawną i zarazem także zdolność do bycia stroną w postępowaniu administracyjnym. Jednocześnie z akt sprawy nie wynika, aby organ był w posiadaniu jakiegokolwiek przeciwdowodu wobec prawdziwości wpisu w rejestrze.
Mając na uwadze powyższe okoliczności organ nie może wywodzić, że kwestia ustalenia posiadania przez skarżącą spółkę osobowości prawnej i legitymacji do występowania w sprawie odszkodowawczej stanowi zagadnienie wstępne które musi być rozpoznane przez inny organ lub sąd. Okoliczność ta objęta jest domniemaniem wynikającym z art. 17 ust. 1 ustawy o KRS, które nie zostało dotychczas obalone, a zatem jest wiążące dla organów administracji publicznej. Prowadzi to do wniosku, że organ naruszył art. 97 § 1 pkt 4 kpa w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.
Dlatego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c ppsa w zw. z art. 135 ppsa orzeczono jak w pkt 1 sentencji. O kosztach w pkt 2 sentencji Sąd orzekł na podstawie art. 205 § 2 w zw. z art. 200 ppsa oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2016 poz. 265). Na koszty składa się wpis od skargi w kwocie 100 zł oraz 480 zł zasądzone tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.
Rozpoznając ponownie sprawę organ weźmie pod uwagę powyższe stanowisko Sądu i dokonaną wykładnię art. 97 § 1 pkt 4 kpa uwzględniając domniemanie wynikające z art. 17 ust. 1 ustawy o KRS.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło