I SA/Wa 1607/21
WyrokWSA w Warszawie2022-02-02
Skład orzekający: Magdalena Durzyńska, Jolanta Dargas, Anna Falkiewicz-Kluj
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił wydania zaświadczenia o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, uznając nieruchomość za niezabudowaną, mimo istnienia na niej części budynku mieszkalnego (schodów)?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji, uznając, że organy naruszyły przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez zaniechanie przeprowadzenia wnioskowanego dowodu z zaświadczenia geodezyjnego oraz pobieżną ocenę przesłanki zabudowy gruntu na cele mieszkaniowe. Sąd wskazał, że schody stanowią część składową budynku mieszkalnego, a organy nie odniosły się do tej kwestii, mimo że mogła ona mieć wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o wydanie zaświadczenia o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, która według niego była zabudowana. Organ pierwszej instancji odmówił wydania zaświadczenia, uznając nieruchomość za niezabudowaną. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie organu pierwszej instancji, podtrzymując stanowisko o braku zabudowy. Skarżący wniósł skargę do sądu administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Prezydenta [...] z [...] marca 2021 r. Zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz S. H. kwotę 580 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Magdalena Durzyńska Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Dargas Sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj (spr.) po rozpoznaniu 2 lutego 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi S. H. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] maja 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Prezydenta [...] z [...] marca 2021 r. nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz S. H. kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Postanowieniem z [...] maja 2021 r., znak [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], dalej "SKO" na podstawie art. 219 i 144 ustawy z 14 czerwca 1960r Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. D.Z, 2020, poz. 256), dalej "kpa", utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta [...] z [...] marca 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia.
Stan sprawy w przedstawiał się w sposób następujący.
S. H., dalej "Skarżący", [...] stycznia 2021 r. wniósł o wydanie zaświadczenia o przekształceniu w prawo własności z dniem 1 stycznia 2019 r. prawa użytkowania wieczystego nieruchomości położonej w W. przy ulicy [...] – działka ew. [...] obręb [...],[...].
Prezydent [...] postanowieniem z [...] marca 2021 r. nr [...] wydał rozstrzygnięcie odmowne wobec ustalenia, że nieruchomość nie jest zabudowana. Zażalenie wniósł Skarżący.
SKO, nie znajdując podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia, wskazało, że wg danych w ewidencji gruntów i budynków przedmiotowa nieruchomość nie jest zabudowana budynkiem. Poza tym stanowi odrębną nieruchomość wobec nieruchomości składającej się z działek [...] i [...]. Nie ma zatem podstaw do zastosowania art. 1 ust. 1a ustawy z 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów (t.j. D.U. 2019, poz. 916), dalej "ustawa".
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wywiódł Skarżący.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzuci naruszenie:
1. Art. 1 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 ustawy w w. z art. 3 pkt 1 w zw. z art. 3 pkt 2a, 3, 3a ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane oraz art. 12 ust. 2 dyrektywy Rady [...] w sprawie wspólnego systemu podatku do wartości dodanej poprzez wadliwą wykładnię,
2. Art. 4 ust. 1 pkt 3 oraz art. 4 ust. 4 ustawy w zw. z art. 217§ 1 kpa poprzez bezzasadną odmowę wydania zaświadczenia o przekształceniu;
3. Art. 10 § 1 kpa w zw. z art. 140 kpa poprzez brak zapewnienia możliwości wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji;
4. Art. 7 w zw. z art. 77 ust. 1, art. 7a. 8 § 1, 80, 81 a § 1 w zw. z art. 140 kpa i art. 218 §1 i 2 kpa poprzez naruszenie podstawowych zasad postępowania oraz brak analizy dokumentów wynikających z prawa budowlanego i geodezyjnego dotyczących przedmiotowej nieruchomości i rozstrzygnięcie wszelkich wątpliwości na niekorzyść Skarżącego a także brak odniesienia się do złożonego wniosku dowodowego i jakichkolwiek ustaleń co do zabudowy działki nr 8;
5. Art. 107 § 3 w zw. z art. 126 kpa poprzez stwierdzenie w uzasadnieniu "okoliczności podniesione w zażaleniu pozostają bez wpływu na rozstrzygnięcie" bez żadnej logicznej argumentacji faktycznej i prawnej jak również brak wykazania na jakiej podstawie SKO ustaliło, że działka pozostaje niezabudowana podczas gdy na działce znajduje się część budynku który posadowiony jest na działkach [...] i [...] tj. schody. Poza tym przez działkę przebiega linia ciepłownicza.
W uzasadnieniu skargi rozwinął argumentację przede wszystkim prawniczą.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Tryb wydawania zaświadczeń określony jest w art. 217-220 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 218 § 1 kpa zaświadczenie ma na celu potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Stosowanie zaś do art. 218 § 2 kpa, organ administracji publicznej, przed wydaniem zaświadczenia, może przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające.
Podstawą prawną do wydania zaświadczenia jest przepis art. 1 ust. 1 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego.
Zgodnie z nim z dniem [...] stycznia 2019 r. prawo użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe przekształca się w prawo własności.
Przez grunty zabudowane, zgodnie z definicją zawartą w art. 1 ust. 2 ustawy rozumie się m. in nieruchomości zabudowane wyłącznie budynkami mieszkalnymi lub jednorodzinnymi wraz z budynkami gospodarczymi, garażami, innymi obiektami budowlanymi umożliwiającymi prawidłowe i racjonalne korzystanie z budynków mieszkalnych.
W ocenie Sądu organ naruszył art. 7, 77 § 1, 80, 81, 78 § 1 i 107 § 3 kpa poprzez zaniechanie przeprowadzenia wnioskowanego dowodu z zaświadczenia Państwowego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego z [...] lipca 2016 r., a w konsekwencji pobieżną ocenę przesłanki zabudowy gruntu na cele mieszkaniowe, co miało wpływ na wynik sprawy.
Ze wskazanego zaświadczenia wynika, że na działkach o nr ew. 7, 8, 113 zakończono budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej na podstawie decyzji Prezydenta [...] nr [...] z [...] listopada 2014 r.
Zaświadczenie to, jako wydane przez uprawniony organ, stanowi na podstawie art. 76 § 1 kpa, dowód na to co zostało w nich urzędowo poświadczone.
Treść tego zaświadczenia pokrywa się zresztą z twierdzeniami skarżącego, że na działce nr 8 znajduje się część składowa budynku tj. schody.
Jak trafnie wskazuje Skarżący schody są elementem trwale związanym z budynkiem w związku z tym należy uznać, że na działce nr [...] znajduje się część składowa budynku mieszkalnego. o ile oczywiście zostały pobudowane zgodnie z decyzją o pozwoleniu na budowę. Prawdą też jest, że co do zasady schody umożliwiają prawidłowe i racjonalne korzystanie z budynku.
Organ nie odniósł się do tej kwestii mimo, że okoliczność ta była podnoszona w środku odwoławczym.
Decyzja organu II instancji poza przywołaniem treści uzasadnienia organu I instancji jest lakoniczna, nie wskazuje (poza ewidencją gruntów) innych dowodów na których organ się oparł przy wydawaniu rozstrzygnięciach mimo, że w aktach znajdują się informacje z księgi wieczystej prowadzonej dla tej nieruchomości [...] z których wynika że działka stanowi teren mieszkaniowy a organ z urzędu miał wiedzę ze sprawy dotyczącej działek [...] i [...] na których posadowiony jest budynek, o sposobie jego posadowienia na konkretnych działkach. Dowody te jako istotne w tej sprawie powinny być rozpatrzone przez organ rozpoznający sprawę niniejszą. Sąd to dowody z procesu budowlanego i na ich podstawie organ mógłby w sposób nie budzący wątpliwości ustalić czy działka o nr ew. [...] jest zabudowana zgodnie z prawem częścią budynku mieszkalnego w większości położonego na działkach [...] i [...]. Nie może także umknąć uwadze organu, że umowa o oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste wskazywała przeznaczenie zgodne z planem zagospodarowania przestrzennego dzielnicy [...] (uchwała Rady [...] nr [...] r z [...] grudnia 2016 r. – jednostka terenowa [...] – przeznaczenie mieszkaniowe. Na k. 80 akt administracyjnych dotyczących działki [...] i [...] znajduje się na k. 80 mapa z której wynika, że na działce nr [...] znajduje się część budynku. Jak wskazuje skarżący w skardze pozwolenie na zabudowę wskazywało na zabudowę na trzech działkach ewidencyjnych, w tym działce nr [...].
Obie sprawy były rozpoznawane przez te same osoby a więc musiały mieć wiedzę co do sposobu posadowienia budynku. Sąd nie przesądza czy rzeczywiście schody znajdują się na działce nr [...] ponieważ organ w ogóle się do tej kwestii nie odniósł.
Nie mają znaczenia dla oceny spełniania przesłanki zabudowy na cele mieszkaniowe: istnienie ogrodzenia i linii ciepłowniczej przebiegającej przez działkę. Nie są to elementy wyczerpujące dyspozycję art. 1 ust. 2 ustawy. Ustawodawca sprecyzował, że pod pojęciem gruntów zabudowanych rozumie się budynki a nie ich ogrodzenia czy linie przesyłowe.
Organ w ogóle nie dokonał oceny spełnienia przesłanek do przekształcenia w wyżej wymienionym aspekcie przyjmując, że nieruchomość jest niezabudowana, czym naruszył art. 7, 80, 77 § 1 1 i 107 § 3 kpa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Co do naruszenia art. 10 kpa zarzut ten może być uwzględniony gdy strona wykaże, że na skutek tego naruszenia została pozbawiona możliwości działania, co miało wpływ na wynik rozstrzygnięcia. Skarżący nie wskazał jakich czynności nie mógł podjąć na skutek nie zawiadomienia go w trybie art. 10 kpa.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ, zapoznana się z dokumentacją znajdującą się w sprawie zakończonej postanowieniem nr [...] i dowodami przedłożonymi przez stronę oraz będącymi już w posiadaniu organu ustali czy schody znajdują się na działce nr [...] i stanowią część budynku mieszkalnego. Dopiero tak zebrany i następnie oceniony materiał dowodowy może stanowić podstawę do wydania prawidłowego rozstrzygnięcia.
Braki w ustaleniach faktycznych uniemożliwiają sądowi ocenę naruszenia przepisów prawa materialnego wskazanego w skardze. Zadba aby uzasadnienie postanowienia spełniało warunki o jakich mowa w art. 107 § 3 kpa.
Z tych względów i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c i 135 ppsa orzeczono jak w sentencji. Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 3 ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło