I SA/Wa 1613/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędziowie WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska (spr.) Asesor WSA Mirosław Gdesz Protokolant Małgorzata Kulińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 marca 2009 r. sprawy ze skargi T. H. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] września 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie nieważności decyzji oddala skargę. Minister Infrastruktury zaskarżoną decyzją nr [...] z [...] września 2008 r. po rozpatrzeniu wniosku T. H. o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją Ministra Infrastruktury nr [...] z [...] maja 2008 r. odmawiającą wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] nr [...] z [...] sierpnia 2003 r. dotyczącej uwłaszczenia Kopalni Węgla Kamiennego "[...]" SA w W. działkami nr [...] z obrębu O. i nr [...] z obrębu K., utrzymał w mocy decyzję z [...] maja 2008 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że Wojewoda [...], działając na podstawie art. 200 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000 r. nr 46, poz. 543 ze zm.) i § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz. U. Nr 23, poz.120 ze zm. ), decyzją nr [...] z [...] sierpnia 2003 r. stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. przez Kopalnię Węgla Kamiennego "[...]" SA prawa użytkowania wieczystego gruntu położonego w S., oznaczonego jako działki nr [...] o pow. [...] ha i nr [...] o pow. [...] ha z obrębu O. i działki nr [...] o pow. [...] ha z obrębu K. Minister Infrastruktury, po rozpoznaniu wniosku T. H., decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2005 r. utrzymał w mocy swoją decyzję nr [...] z [...] listopada 2004 r. odmawiającą wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2003 r., wobec braku przymiotu strony. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem 7 lutego 2006 r. sygn. akt I SA/Wa 722/05 oddalił skargę T. H. na decyzję Ministra Infrastruktury z [...] lutego 2005 r. potwierdzając brak interesu prawnego skarżącego. Wnioskiem z dnia 30 października 2007 r. T. H. ponownie wystąpił o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z [...] sierpnia 2003 r. Minister Infrastruktury decyzją z [...] maja 2008 r. nr [...] odmówił wszczęcia postępowania w sprawie nieważności decyzji uwłaszczeniowej z [...] sierpnia 2003 r. T. H. wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy. Ponownie rozpoznając sprawę Minister Infrastruktury wskazał, że wniosek zainteresowanego o stwierdzenie nieważności decyzji uwłaszczeniowej z [...] sierpnia 2003 r. był już wcześniej rozpatrywany przez Ministra Infrastruktury, który decyzją z [...] listopada 2004 r., utrzymaną w mocy decyzją z dnia [...] lutego 2005 r., odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności tej decyzji, uznając, że T. H. nie posiada legitymacji prawnej do żądania stwierdzenia jej nieważności, a jego skarga na decyzję z dnia [...] lutego 20065 r. została oddalona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z 7 lutego 2006 r. sygn. akt I SA/Wa 722/05. Organ podniósł, że we wniosku z 30 października 2007 r. T. H. nie przedstawił nowych dowodów mogących wskazywać na jego prawa rzeczowe do działek ujętych w decyzji uwłaszczeniowej z dnia [...] sierpnia 2003 r. Działki ujęte w decyzji uwłaszczeniowej z [...] sierpnia 2003 r. stanowiły w dniu 5 grudnia 1990 r. własność Skarbu Państwa, natomiast sprawa o zwrot nieruchomości została rozstrzygnięta prawomocnym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Katowicach z dnia 27 lutego 2002 r. sygn. akt II SA/Ka 1179/00 oddalającym skargę T. H. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2000 r. odmawiającą zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Organ wskazał, że zainteresowany polemizuje z tym wyrokiem, jednakże, kwestia oceny prawidłowości tego wyroku nie należy do organu administracji. Minister podkreślił, że zgodnie z art. 157 § 2 kpa postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony (w rozumieniu art. 28 Kpa) lub z urzędu. Skoro więc wnioskodawca nie posiada żadnych praw rzeczowych do działek nr [...], ani jego interes prawny nie wynika z innych przepisów, a także w sprawie istnieje prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 lutego 2006 r. oznacza to, że zainteresowany nie posiada legitymacji prawnej do żądania stwierdzenia nieważności decyzji uwłaszczeniowej z dnia [...] sierpnia 2003 r. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył T. H. Przedstawił przebieg postępowań administracyjnych w sprawach dotyczących spornych działek, zapadłe w tych sprawach decyzje i orzeczenia sądów administracyjnych . Wskazał, że występował o zwrot wywłaszczonych nieruchomości. Zakwestionował legalność decyzji o oddanie nieruchomości w zarząd , a także decyzji uwłaszczeniowej z [...] sierpnia 2003 r. Powołując się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 25 września 2007 r. w sprawie I SA/Wa 727/07 zarzucił zaskarżonej decyzji, że Minister Infrastruktury nie wznowił postępowania zakończonego decyzją uwłaszczeniową. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego. Oznacza to, że kontrola sądowo-administracyjna sprowadza się do zbadania, czy organy wydając zaskarżony akt nie naruszyły przepisów prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Biorąc pod uwagę powyższe kryteria należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, co skutkuje oddaleniem skargi wobec jej niezasadności. Wniosek inicjujący postępowanie zakończone kwestionowaną przez skarżącego decyzją jest ponownym wnioskiem przez niego złożonym w tej samej sprawie. Pierwszy wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z [...] sierpnia 2003 r. w przedmiocie uwłaszczenia Kopalni Węgla Kamiennego "[...]" skarżący złożył 28 czerwca 2004 r. Minister Infrastruktury decyzją z [...] listopada 2004 r. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności tej decyzji. Decyzja powyższa została utrzymana w mocy decyzją Ministra Infrastruktury z [...] lutego 2005 r. Skarga T. H. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na tę ostatnią decyzję została oddalona wyrokiem z 7 lutego 2006 r. w sprawie I SA/Wa 722/05. W uzasadnieniu wyroku sąd stwierdził, że organ nadzoru prawidłowo ustalił, iż skarżący nie ma legitymacji prawnej do żądania wszczęcia postępowania w sprawie zakończonej decyzją uwłaszczeniową. Wyrok jest prawomocny. Z materiału dowodowego zebranego w sprawie nie wynika, aby po wydaniu wyroku z dnia 7 lutego 2006 r., nastąpiły takie zdarzenia, które skutkowałyby przyznaniem skarżącemu przymiotu strony postępowania w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji uwłaszczeniowej. Wskazać przy tym należy, że postępowanie administracyjne, w tym także postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji, wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu (art. 157 § 2 kpa). Dlatego w przypadku złożenia wniosku o wszczęcie postępowania obowiązkiem organu jest w pierwszej kolejności zbadanie, czy wniosek pochodzi od podmiotu mającego przymiot strony w rozumieniu art. 28 kpa. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntowane jest stanowisko, że wszczęcia postępowania nadzorczego może domagać się jedynie strona, która uczestniczyła w postępowaniu zakończonym weryfikowaną decyzją (tj. strona postępowania zwykłego) lub podmiot, który wykaże, że posiada interes prawny w domaganiu się weryfikacji decyzji (por. wyroki NSA z 12 stycznia 1994 r. II SA 2164/92, ONSA Nr 1, poz. 32, z 15 września 2000 r. IV S.A. 2328/99, nie publ. oraz z 27 czerwca 2001 r. I S.A. 136/01 Lex 78939). Zgodnie z art. 28 kpa stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Z kolei pojęcie interesu prawnego ma charakter materialnoprawny, tzn. musi wynikać z przepisu prawa materialnego, czyli z normy prawa stanowiącego podstawę ustalenia praw lub obowiązków. Musi więc istnieć norma prawa przewidująca w określonym stanie faktycznym i w odniesieniu do konkretnego podmiotu możliwość wydania decyzji. Wszczęcie, prowadzenie i wydanie decyzji w trybie nadzorczym na wniosek podmiotu nie będącego stroną stanowi bowiem rażące naruszenie zasady stabilności decyzji administracyjnej (vide: wyroki NSA z 13 marca 2001 r., I S.A. 2312/99 Lex 78956; z 27 września 2001r. IS.A.2326/00,Lex5452). Przenosząc te wywody na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że skarżący nie nabył po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 7 lutego 2006 r. przymiotu strony w rozumieniu art. 28 kpa. Wymaga zwrócenia uwagi, że wniosek o stwierdzenie nieważności dotyczył decyzji wydanej na podstawie art. 200 ustawy z 21 sierpnia 2003 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U z 2000 r. Nr 46, poz. 543 ze zm.). Z przepisu tego wynika, że stronami postępowania uwłaszczeniowego są: Skarb Państwa, państwowa osoba prawna twierdząca, iż w dniu wejście w życie przedmiotowej ustawy posiadała daną nieruchomość w zarządzie oraz podmioty twierdzące, że przysługuje im prawo rzeczowe do przedmiotowej nieruchomości. Skarżący nie odzyskał prawa własności do wywłaszczonych działek nr [...]. Zarzuty skargi wynikają z niezrozumienia przez skarżącego treści zaskarżonej decyzji. Otóż kwestionowana decyzja dotyczyła odmowy wszczęcia postępowania nadzorczego. Wobec tego kontrolując taką decyzję sąd nie jest uprawniony do merytorycznej oceny zarówno decyzji uwłaszczeniowej, jak i decyzji o oddaniu nieruchomości w zarząd, ani przesłanek zwrotu nieruchomości. Dla oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji nie ma znaczenia wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 25 września 2007 r. w sprawie I S.A./Wa 727/07. Wyrok ten dotyczył bowiem postanowień wydanych w związku z wnioskiem skarżącego o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem Wojewody [...] z [...] września 2002 r., podejmującym zawieszone postępowanie uwłaszczeniowe. Jednakże wyrok ten nie stanowi o przymiocie strony skarżącego w żądaniu stwierdzenia nieważności decyzji uwłaszczeniowej. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.