I SA/Wa 1616/08

Referendarz Sądowy Lucyna Picho Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 12 stycznia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku U. i Z. Ś. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi U. i Z. Ś. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] września 2008 r., nr [...] w przedmiocie wywłaszczenia nieruchomości i odszkodowania postanawia odmówić przyznania U. i Z. Ś. prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W związku ze złożoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargą na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] września 2008 r., nr [...] i wezwaniem do uiszczenia wpisu w wysokości [...] złotych U. i Z. małżonkowie Ś. wystąpili z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu wniosku małżonkowie Ś. podali, że pozostają we wspólnym gospodarstwie domowym z trójką dzieci. Utrzymują się wyłącznie z pracy w gospodarstwie rolnym. Jak wynika z załączonego do wniosku zaświadczenia Wójta Gminy w K. z dnia [...] stycznia 2009 r., nr [...] dochód z posiadanego przez nich gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] ha przeliczeniowych w roku 2007 wyniósł w przeliczeniu na jeden hektar [...] zł. W rubryce dotyczącej majątku skarżący ujawnili, że posiadają dom o powierzchni [...] m2, nieruchomość rolną o powierzchni [...] ha oraz budynki gospodarcze oborę, stodołę i garaże. Nadmienić należy, że w niniejszej sprawie kontroli Sądu w zakresie legalności podlega decyzja Ministra Infrastruktury z dnia [...] września 2008 r., nr [...] o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa prawa własności nieruchomości położonej w obrębie [...], gmina K., powiat [...], stanowiącej działkę nr [...] o powierzchni [...] ha zapisanej w księdze wieczystej KW nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w K., stanowiącej własność wnioskodawców oraz o ustaleniu odszkodowania za prawo własności przedmiotowej nieruchomości w wysokości [...] zł na rzecz właścicieli. Wykonanie przedmiotowej decyzji zostało wstrzymane postanowieniem Ministra Infrastruktury z dnia [...] listopada 2008 r., nr [...]. Na wstępie stwierdzić należy, że prawo pomocy zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) może być przyznane osobie fizycznej na jej wniosek. Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym – wówczas obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, lub częściowym – wówczas obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych i wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 1, § 2 i § 3 powołanej ustawy). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 ustawy). Skoro jak wynika z ww. zaświadczenia Wójta Gminy w K. uzyskiwany przez skarżących dochód z jednego hektara przeliczeniowego wyniósł [...] zł, to uwzględniając fakt, iż U. i Z. Ś. są właścicielami nieruchomości rolnej o powierzchni około [...] ha przeliczeniowych ich roczny dochód z tytułu prowadzonego gospodarstwa wyniósł około [...] zł, co daje miesięcznie kwotę około [...] zł. Uwzględniając powyższe uznać należało, że wykazana przez U. Ś. i Z. Ś. sytuacja majątkowa nie daje podstaw do przyjęcia, iż nie są oni w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego (w tym kosztów wpisu od skargi, który w niniejszej sprawie wynosi 200 zł) bez uszczerbku koniecznego dla utrzymania siebie i rodziny. Zaznaczyć należy, że instytucja prawa pomocy stanowi pomoc państwa dla osób, które z uwagi na wyjątkowo ciężką i trudną sytuację materialną, w jakiej - w sposób niezależny - od siebie się znalazły np. pozostają bez pracy, nie uzyskują żadnego dochodu nie są w stanie kosztów sądowych opłacić. Tymczasem sytuacja majątkowa skarżących nie jest wyjątkowa, nie pozostają oni w ubóstwie, uzyskują dochód miesięczny z prowadzonego gospodarstwa rolnego w wysokości około [...] zł. Należy więc uznać, że nawet przy uwzględnieniu wydatków związanych z utrzymaniem pięcioosobowej rodziny są oni w stanie wygospodarować środki na uiszczenie wpisu w wysokości 200 zł jak również środki na opłacenie pozostałych kosztów sądowych. Podkreślić należy, że przy ocenie sytuacji majątkowej wnioskodawców wzięto pod uwagę to, że sprawa dotyczy oceny legalności decyzji, którą w związku z dokonanym wywłaszczeniem ustalono odszkodowanie na kwotę [...] zł, jednakże jak wspomniano już wcześniej postanowieniem Ministra Infrastruktury z dnia [...] listopada 2008 r. wykonanie decyzji wywłaszczeniowo – odszkodowawczej zostało wstrzymane z urzędu. Wobec powyższego na podstawie 258 § 1 i 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji