I SA/Wa 1618/04

WyrokWSA w Warszawie2005-10-26

Skład orzekający: Cezary Pryca, Jolanta Zdanowicz, Mirosław Gdesz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie, która do dnia wejścia w życie ustawy o świadczeniach rodzinnych pobierała zasiłek stały z tytułu opieki nad dzieckiem niepełnosprawnym, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne na podstawie art. 58 ustawy o świadczeniach rodzinnych, nawet jeśli orzeczenie o niepełnosprawności dziecka nie zawiera wszystkich wskazanych w ustawie przesłanek?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, stwierdzając, że organy administracji nie rozważyły prawidłowo zastosowania art. 58 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Przepis ten pozwala na nabycie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego do dnia 31 sierpnia 2005 r. przez osoby pobierające zasiłek stały na podstawie przepisów o pomocy społecznej, jeśli spełniają warunki określone w dotychczasowych przepisach, nawet jeśli orzeczenie o niepełnosprawności dziecka nie zawierało wszystkich wskazanych w nowej ustawie przesłanek.
Stan faktyczny
K. O. złożyła wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad synem A. O. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania świadczenia, wskazując, że orzeczenie o niepełnosprawności syna nie zawierało wszystkich wymaganych przez ustawę o świadczeniach rodzinnych wskazań. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. K. O. wniosła skargę do WSA, argumentując, że spełnia przesłanki do otrzymania świadczenia, ponieważ jej syn jest niepełnosprawny od urodzenia i wymaga stałej opieki.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej W. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Cezary Pryca Sędziowie WSA - Jolanta Zdanowicz asesor WSA - Mirosław Gdesz (spr.) Protokolant - Marta Ways po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 października 2005 r. sprawy ze skargi K. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2004 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej W. z dnia [...] czerwca 2004 r. nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze W. decyzją z dnia [...] września 2004 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania K. O., utrzymało w mocy decyzję Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej W. z dnia [...] czerwca 2004 r. nr [...] o odmowie przyznania K. O. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad synem A. O.. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że po rozpatrzeniu wniosku K. O. o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad synem A. O., Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej W. decyzją z dnia [...] czerwca 2004 r. odmówił przyznania jej tego świadczenia. Organ pierwszej instancji wskazał, że K. O. nie spełnia przesłanek określonych w art. 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.) uprawniających do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, ponieważ w orzeczeniu Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w Województwie [...] z dnia [...] lipca 2002 r. wskazano wyłącznie na konieczność stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie leczenia, rehabilitacji i edukacji, nie wskazano natomiast konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Natomiast stosownie do treści art. 17 ust. 1 powołanej ustawy o świadczeniach rodzinnych świadczenie pielęgnacyjne przysługuje tylko wtedy, jeżeli dziecko legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami o których mowa w art. 6b ust. 3 pkt 7 i 8 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, poz. 776, ze zm.) albo stwierdzony jest znaczny stopień niepełnosprawności. K. O. wniosła odwołanie od tej decyzji, podnosząc w nim, że w związku z niepełnosprawnością syna była zmuszona do rezygnacji z pracy i jej zdaniem spełnia przesłanki uprawniające do pobierania świadczenia pielęgnacyjnego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. odwołania nie uwzględniło i decyzją z dnia [...] września 2004 r. utrzymało w mocy decyzję Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej W. o odmowie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Organ drugiej instancji wskazał, że zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad dzieckiem przysługuje matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka, jeżeli nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami, o których mowa w art. 6b ust. 3 pkt 7 i 8 powołanej ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, albo o znacznym stopniu niepełnosprawności. Natomiast orzeczenie o niepełnosprawności A. O. z dnia [...] lipca 2002 r. nie zawiera wskazania określonego w pkt 7 art. 6b ust. 3 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi K. O. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze podniesiono, że odmowa przyznania świadczenia pielęgnacyjnego była niesłuszna. Zdaniem skarżącej niepełnosprawność jej syna datuje się od urodzenia i w związku z tym skarżąca jest zmuszona stale współuczestniczyć w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, powtarzając argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo wskazał, że stanowiąca podstawę przyznania zasiłku stałego decyzja Kierownika Filii nr [...] Ośrodka Pomocy Społecznej w Gminie W. z dnia [...] października 2002 r. nr [...] wygasła na mocy art. 149 ustawy z dnia marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona, ponieważ zaskarżona decyzja narusza prawo. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1296) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest do zbadania, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, Warunki nabywania prawa do świadczeń rodzinnych oraz zasady ich ustalania, przyznawania i wypłacania określa ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255, ze zm.). Zgodnie z art. 2 tej ustawy świadczeniami rodzinnymi są zasiłek rodzinny oraz dodatki do zasiłku rodzinnego, a także świadczenia opiekuńcze: zasiłek pielęgnacyjny i świadczenie pielęgnacyjne. W myśl art. 17 ust. 1 powołanej ustawy o świadczeniach rodzinnych (w wersji obowiązującej w dniu wydania zaskarżonej decyzji) świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad dzieckiem przysługuje matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka, jeżeli nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami, o których mowa w art. 6b ust. 3 pkt 7 i 8 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Natomiast zgodnie z art. 58 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych osoba otrzymująca zasiłek stały na podstawie przepisów ustawy o pomocy społecznej do dnia wejścia w życie ustawy w związku z pielęgnacją dziecka legitymującego się orzeczeniem o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami, o których mowa w art. 6b ust. 3 pkt 7 i 8 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, poz. 776, ze zm.), nabywa prawo do świadczenia pielęgnacyjnego do dnia 31 sierpnia 2005 r., jeżeli spełnia warunki określone w dotychczasowych przepisach. Z akt sprawy wynika jednoznacznie, że K. O. do dnia wejścia w życie ustawy o świadczeniach rodzinnych tj. do dnia 1 maja 2004 r. posiadała prawo do zasiłku stałego ustalone decyzją Kierownika Filii nr [...] Ośrodka Pomocy Społecznej w Gminie W. z dnia [...] października 2002 r. nr [...]. W decyzji tej jako podstawę przyznania zasiłku wskazano art. 27 ust.1 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 1998 r. Nr 64, poz. 414 ze zm.) który stwierdzał, ze zasiłek stały przysługuje osobie zdolnej do pracy, lecz nie pozostającej w zatrudnieniu ze względu na konieczność sprawowania opieki nad dzieckiem wymagającym stałej pielęgnacji, polegającej na bezpośredniej, osobistej pielęgnacji i systematycznym współdziałaniu w postępowaniu leczniczym, rehabilitacyjnym oraz edukacyjnym, jeżeli dochód rodziny nie przekracza półtorakrotnego dochodu określonego zgodnie z art. 4, a dziecko ma orzeczoną niepełnosprawność wraz ze wskazaniami, o których mowa w art. 6b ust. 3 pkt 7 i 8 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych lub ma orzeczony znaczny stopień niepełnosprawności. W tym miejscu należy zaznaczyć, że zgodnie z art. 107 § 3 Kpa uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Uwzględniając powyższe uwagi należy stwierdzić, że zarówno organ pierwszej jak i drugiej instancji w uzasadnieniach swoich decyzji nie ustosunkowali się do treści art. 58 ustawy o świadczeniach rodzinnych i nie rozważyli wpływu treści tego przepisu oraz decyzji z dnia [...] października 2002 r. na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie. Brak uwzględnienia tej kwestii stanowi naruszenie art. 7, art. 77, art. 80 oraz art. 107 § 3 Kpa, które miało istotny wpływ na wynik postępowania. Z tego względu zaskarżoną decyzja i poprzedzająca ją decyzji organu pierwszej instancji podlegają uchyleniu. Z tych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 litera c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło