I SA/Wa 1618/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska - Jaroszewicz Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 listopada 2011 r. sprawy ze skargi W.S. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty oddala skargę. Minister Skarbu Państwa, decyzją z [...] czerwca 2011 r. nr [...], utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] grudnia 2010 r. nr [...] odmawiającą W.S. prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez W.S. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej położonej w miejscowości T., obecnie Republika Białorusi. Z ustaleń organu odwoławczego wynika, że W.S., którego spadkobiercą jest skarżący W.S., zmarł w dniu 5 stycznia 1990 r. w T. i tam ostatnio stale mieszkał. Z tłumaczenia pisma [...] Obwodowego Komitetu Wykonawczego Działu Inwestycyjno – Analitycznego z [...] marca 2009 r. nr [...] wynika, że decyzją [...] Rady Rejonowej Nr [...] z [...] września 1948 r. gospodarstwo W.S. zaliczono do gospodarstw kułackich, w którym znajdowało się [...] ha ziemi oraz inwentarz żywy i martwy, szczegółowo wskazany w tym piśmie. Z powołanego pisma wynika również, że W.S. został skazany przez [...] Sąd Ludowy dnia [...] października 1951 r. na 10 lat pozbawienia wolności za niepłacenie podatków. W dniu 10 sierpnia 1956 r. W.S. został wraz z rodziną zwolniony z "zesłania specjalnego z wyjazdem do Polski". W aktach sprawy znajduje się Karta Ewidencyjna Repatrianta Nr [...] wystawiona na rzecz W.S.. Na podstawie dowodów takich jak tłumaczenia pisma z [...] marca 2009 r. oraz zeznania świadków Z.C. i M.C., organ uznał, że gospodarstwo W.S. zostało włączone do kołchozu. Zgodnie z wykładnią systemowa art. 2 ustawy z 8 lipca 2005 r. ustawy z 8 lipca 2005 r. prawo do rekompensaty przysługuje właścicielowi nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami RP, jeśli był właścicielem tej nieruchomości w chwili opuszczenia byłego terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z przyczyn, o których mowa w art. 1 ustawy. Organ stwierdził, że w momencie opuszczenia byłego terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w wyniku aresztowania, czyli w 1951 r. W.S. nie przysługiwało prawo własności nieruchomości położonych w miejscowości T., w związku z czym nie można wydać na rzecz jego spadkobiercy – W.S. decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami RP. W skardze na decyzję Ministra Skarbu Państwa W.S. zarzucił zaskarżonej decyzji: 1) naruszenie przepisu art. 80 kpa w zw. z art. 77 § 1 kpa poprzez przekroczenie granicy swobodnej oceny dowodów oraz nie dopełnienie obowiązku zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego; 2) naruszenie przepisu art. 1 ust. 2 ustawy z 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami RP poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie. Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Wojewody [...] i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Minister Skarbu Państwa wniósł o jej oddalenie i potrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga jest nieuzasadniona. Przesłanki podmiotowe i przedmiotowe jakie muszą być spełnione by nastąpiło potwierdzenie prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej określone są w art. 1 i art. 2 ustawy z 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 169, poz. 1418 ze zm.). Udowodnienie tych przesłanek spoczywa na osobie, która ubiega się o potwierdzenie prawa do rekompensaty. Obowiązek ten wynika z art. 6 powołanej ustawy, która określa co należy dołączyć do wniosku i jakimi dowodami te przesłanki należy wykazać. Tak więc na skarżącym W.S. jako wnioskodawcy spoczywał obowiązek udowodnienia, że jego ojciec W.S. opuszczając byłe terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, z przyczyn wskazanych w art. 1 powołanej ustawy, pozostawił tam nieruchomości, które w dacie opuszczenia tego terytorium stanowiły jego własność. Z zebranych dowodów jakie zostały dostarczone przez skarżącego organy wyprowadziły wniosek, że w dacie opuszczenia byłego terytorium RP ojciec skarżącego W.S. nie był właścicielem nieruchomości położonej w miejscowości T. powiat [...], woj. [...] gdyż nieruchomość ta stanowiąca wcześniej własność W.S., została znacjonalizowana i wcielona do kołchozu. Takie stanowisko organy wyprowadziły dokonując oceny dowodów w postaci zaświadczenia archiwalnego z dnia [...] marca 2009 r. Nr [...] Republiki Białoruś Wydział Spraw Wewnętrznych [...] Obwodowego Komitetu Wykonawczego w G. oraz zeznań świadków M.C. i Z.C.. Z zaświadczenia wynika, że decyzją [...] Rady Narodowej Nr [...] z dnia [...] września 1948 r. gospodarstwo W.S. zaliczono do gospodarstw kułackich zaś W.S. został skazany przez [...] Sąd Ludowy [...] października 1951 r. na 10 lat pozbawienia wolności za niepłacenie podatków. Natomiast jego rodzina: żona S.S. i dzieci zostali wywiezieni ze wsi T. 18 kwietnia 1952 r. na zesłanie specjalne do obwodu Południowy – Kazachstan. Świadek M.C. zeznała, że S. i W. małż. S. nie mogli gospodarzyć bo kołchoz zabrał cały majątek gdyż uważani byli za wrogów. Świadek Z.C. zeznała, że po "(...) pierwszym aresztowaniu W. rodzina jego była na tym gospodarstwie (...)". Potem ziemia została zabrana do kołchozu. Z materiału dowodowego wynika, że pierwszy raz W.S. był aresztowany od 8 października 1944 r. do końca 1946 r. Dowody te pozwoliły organom na ocenę, że w momencie opuszczenia byłego terytorium RP W.S. nie był właścicielem nieruchomości w T.. Dlatego zarzut skargi naruszenia przez organ przepisów art. 80 kpa w zw. z art. 77 § 1 kpa jest nieuzasadniony. Oczywistym jest, iż znacjonalizowanie gospodarstwa W.S. miało charakter przymusowy ale stanowiło to akt państwa, na terenie którego gospodarstwo to się znalazło, czyli ZSRR i panującego w tamtym państwie ustroju. Ustawa z 8 lipca 2005 r. nie przewiduje prawa do rekompensaty za takie działania obcego państwa. Przesłanki przedmiotowe i podmiotowe uzasadniające przyznanie prawa do rekompensaty muszą być spełnione kumulatywnie. Nie spełnienie którejkolwiek z tych przesłanek uzasadnia wydanie decyzji o odmowie prawa do rekompensaty. Niezasadny jest zarzut skargi naruszenia art. 1 ust. 2 ustawy z 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa (...) z tego powodu, że organ w ogóle tego przepisu nie stosował. Powodem odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty było ustalenie przez organ, że w sprawie nie zostało udowodnione, iż w chwili opuszczenia byłego terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W.S. pozostawił tam nieruchomości stanowiące jego własność. Natomiast wobec takiego ustalenia organ nie badał czy pozostałe przesłanki określone w tej ustawie zostały spełnione. Z powyższych względów Sąd na zasadzie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.