I SA/Wa 1619/21
WyrokWSA w Warszawie2022-01-26
Skład orzekający: Monika Sawa, Łukasz Trochym, Iwona Ścieszka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy administracji prawidłowo stwierdziły nabycie z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez gminę prawa własności nieruchomości zajętej pod drogę gminną, mimo istnienia wątpliwości co do faktycznego stanu zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną oraz władztwa publicznoprawnego w tej dacie?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji naruszyły przepisy postępowania, w tym zasady prawdy obiektywnej i wyczerpującego zebrania materiału dowodowego. Wątpliwości budzi stan zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną oraz władztwo publicznoprawne na dzień 31 grudnia 1998 r., a organy nie odniosły się do wszystkich dowodów, w tym tych przedłożonych przez stronę skarżącą. W związku z tym, zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zostały uchylone.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii utrzymującej w mocy decyzję Wojewody, stwierdzającą nabycie z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez gminę prawa własności nieruchomości zajętej pod drogę gminną. Skarżący zarzucił organom naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, wskazując na niewyjaśnienie istotnych okoliczności sprawy, w szczególności dotyczących faktycznego stanu zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną oraz władztwa publicznoprawnego w dacie 31 grudnia 1998 r. Skarżący podniósł, że na nieruchomości znajdowała się roślinność, a mapy geodezyjne przedstawiają niejednoznaczny stan.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody. Zasądzono od Ministra Rozwoju i Technologii na rzecz J. O. kwotę 697 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Monika Sawa (spr.), Sędziowie sędzia WSA Łukasz Trochym, asesor WSA Iwona Ścieszka, , po rozpoznaniu w dniu 26 stycznia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. O. na decyzję Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia [...] kwietnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...]; 2. zasądza od Ministra Rozwoju i Technologii na rzecz J. O. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Minister Rozwoju, Pracy i Technologii (dalej jako "Minister" lub "organ") decyzją z [...] kwietnia 2021 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania J. O. (dalej jako "skarżący"), utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] (dalej jako "Wojewoda") z [...] lutego 2021 r. nr [...], stwierdzającą nabycie z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Gminę [...] (dalej jako "gmina"), prawa własności nieruchomości, oznaczonej jako dz. nr [...] o pow. [...], położonej w jedn. ewid. [...], obr [...], zajętej pod drogę gminną nr [...] (nowy nr K [...]), ul. [...].
Decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Urząd Miasta [...] pismem z [...] marca 2020 r. wystąpił do Wojewody o wydanie, na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz.U. Nr 133, poz. 872 ze zm.), powoływanej dalej jako "ustawa", decyzji stwierdzającej nabycie z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez gminę, prawa własności przedmiotowej nieruchomości zajętej pod drogę gminną.
Wojewoda decyzją z [...] lutego 2021 r. stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez gminę, prawa własności ww. nieruchomości uznając, że w sprawie zaistniały wszystkie przesłanki z art. 73 ust. 1 ustawy. W toku postępowania ustalono bowiem, że nieruchomość w dniu 31 grudnia 1998 r. stanowiła własność E. O., E. O., J. O. i I. L. (obecnie jest własnością skarżącego), zajęta była pod drogę publiczną ulicę [...] w [...], zaliczoną do kategorii dróg lokalnych miejskich uchwałą nr [...] Rady Narodowej Miasta [...] z [...] maja 1986 r. w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg gminnych oraz lokalnych miejskich (Dz. Urz. Woj. Krak. Nr 10 poz. 84), która z dniem 1 stycznia 1999 r. stała się drogą gminną oraz pozostawała we władaniu publicznoprawnym.
Minister decyzją z [...] kwietnia 2021 r., po rozpatrzeniu odwołania skarżącego, utrzymał ww. decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że z akt sprawy wynika, że w dniu 31 grudnia 1998 r. przedmiotowa nieruchomość nie stanowiła własności Skarbu Państwa, ani jednostki samorządu terytorialnego, bowiem współwłaścicielami nieruchomości, oznaczonej jako dz. nr [...], wydzielonej z dz. nr [...], byli W. O., E. O., E. O. i I. L. z d. O. Obecnie jej właścicielem jest skarżący. Organ zauważył dalej, że w dniu [...] grudnia 1998 r. przedmiotowa działka była zajęta pod drogę publiczną – ul. [...] w [...], która na mocy art. 103 ust. 2 ustawy stała się drogą gminną. Okoliczność tę potwierdza uchwała nr [...] Rady Narodowej Miasta [...] z dnia [...] maja 1986 r. w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg gminnych oraz lokalnych miejskich (Dz. U. 1986 r. Nr 14, poz. 60); mapa z projektem podziału nieruchomości, przyjęta do zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu [...] lipca 2019 r. pod nr [...], sporządzona przez geodetę uprawnionego A. D., na której widnieje adnotacja geodety, że granicę podziału nieruchomości ustalono według jej zajęcia pod drogę publiczną na 31 grudnia 1998 r.; mapa do celów prawnych dla potrzeb postępowań administracyjnych przyjęta do zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu [...] lipca 2019 r. pod nr [...], sporządzona przez geodetę uprawnionego A. G., na której geodeta wskazał przebieg granic pasa drogowego drogi gminnej ul. [...] według stanu na [...] grudnia 1998 r.; oświadczenie Zarządu Dróg Miasta [...] z [...] sierpnia 2019 r., z którego wynika, że dz. nr [...] w dniu [...] grudnia 1998 r. była zajęta pod drogę publiczną - ul. [...]. Zdaniem Ministra, w sprawie udowodniono również, że w dniu [...] grudnia 1998 r. przedmiotowa nieruchomość pozostawała we władaniu publicznym, o czym świadczy: protokół z dokonanego w dniu [...] stycznia 1998 r. przeglądu dróg, obejmujący ul. Wyrwa; protokół uproszczony z [...] lipca 1997 r. dotyczący remontu nawierzchni, obejmujący ul. [...]; rachunek uproszczony z [...] czerwca 1997 r. oraz oświadczenie Zarządu Dróg Miasta [...] z [...] sierpnia 2019 r., z którego wynika, że dz. nr [...] w dniu [...] grudnia 1998 r. pozostawała w zarządzie Zakładu Gospodarki Komunalnej [...] II. Minister zauważył, że zgodnie z orzecznictwem sądowoadministracyjnym, do spełnienia omawianej przesłanki nie jest konieczne udowodnienie przez podmiot publicznoprawny posiadania nieruchomości (w rozumieniu przepisów Kodeksu cywilnego), a jedynie wykazanie faktycznego władania nią, nawet wbrew woli jej właściciela. Ustawodawca nie związał bowiem skutków nabycia własności nieruchomości z mocy prawa z jej posiadaniem, lecz odniósł się do każdego stanu władania cudzą nieruchomością, nawet wbrew woli jej właściciela, pod warunkiem, że nieruchomość nie stanowiła w dniu [...] grudnia 1998 r. własności publicznej. Organ wskazał dalej, że czynności związane z utrzymaniem danego ciągu komunikacyjnego zarządca drogi ma obowiązek wykonywać nie tylko w stosunku do samej jezdni lecz w stosunku do całej drogi (zgodnie z jej ustawową definicją), a więc wydzielonego pasa terenu, przeznaczonego do ruchu i postoju pojazdów oraz ruchu pieszych, w ramach którego umieszczone mogą być np. chodniki, drzewa i krzewy, pobocza, rowy, obiekty inżynierskie, urządzenia techniczne. Minister stanął również na stanowisku, że władztwo publicznoprawne dotyczy całego odcinka drogi, a nie poszczególnych działek gruntu. Inaczej mówiąc, skoro dz. nr [...] znajdowała się w pasie drogi publicznej ul. [...] - pozostaje ona we władaniu publicznym, nie sposób jest uznać, aby władztwo publicznoprawne nie rozciągało się również na tę działkę. W konsekwencji organ uznał, że przesłanki określone w art. 73 ustawy zostały spełnione, co skutkowało utrzymaniem w mocy decyzji Wojewody.
W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skardze na powyższą decyzję, skarżący wniósł o uchylenie decyzji obu instancji, zarzucając im naruszenie:
I. przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.
1) art. 7 i art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (wówczas Dz.U. z 2020 r. poz. 256), powoływanej dalej jako "K.p.a.", polegające na niewyjaśnieniu wszystkich istotnych okoliczności sprawy, których wykazanie było obowiązkiem organów oraz zaniechaniu wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego (w szczególności poprzez całkowite pominięcie w rozpatrywaniu sprawy materiału przedłożonego przez skarżącego), co doprowadziło do wydania decyzji niezgodnej z zasadą prawdy obiektywnej oraz wydania decyzji o charakterze wywłaszczeniowym, mimo istnienia w sprawie okoliczności, które poddają w wątpliwość prawidłowość dokonanych ustaleń faktycznych;
2) art. 80 K.p.a. poprzez ocenę spełnienia przesłanek wydania decyzji przez organy jedynie na podstawie twierdzeń wnioskodawcy, z zaniechaniem dokonania oceny całokształtu materiału dowodowego (również mapy do celów prawnych do potrzeb postępowania administracyjnego z [...] lipca 2019 r., gdzie projekt podziału dz. nr [...] na dz. nr [...] i nr [...] nie odpowiada zaznaczonej na mapie linii przebiegu pasa drogowego z 31 grudnia 1998 r.), co doprowadziło do nieprawidłowego uznania, że wymagane przez dyspozycję zastosowanego przepisu przesłanki zostały spełnione;
3) art. 8 K.p.a. poprzez wydanie decyzji z naruszeniem zasady bezstronności, równego traktowania stron oraz w sposób nie budzący zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej, tj. wydanie decyzji wyłącznie w oparciu o stanowisko wnioskodawcy i poprzez zaniechanie przez organ analizy dowodów przedłożonych przez skarżącego;
4) art. 75 § 1 i art. 78 § 1 K.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie w postępowaniu administracyjnym dowodów z wnioskowanych świadków, tj. B. A. i A. A., na okoliczność faktycznego historycznego zagospodarowania nieruchomości oznaczonej aktualnie jako dz. nr [...] o pow. [...] ha, podczas gdy przedmiotem tych dowodów były okoliczności mające znaczenie dla sprawy, które nie zostały wykazane przez wnioskodawcę;
5) art. 81a § 1 K.p.a. poprzez wydanie decyzji uwzględniającej wniosek, mimo że w sprawie pozostały wątpliwości co do stanu faktycznego, które powinny zostać rozstrzygnięte na korzyść skarżącego (uniemożliwiając wydanie decyzji o charakterze wywłaszczeniowym), a to w szczególności dotyczące: przebiegu ul. [...] w dniu [...] grudnia 1998 r., który jest odmienny niż jej aktualny przebieg i poprzedni przebieg w XXI wieku, co może wynikać również z mapy do celów prawnych sporządzonej na potrzeby postępowania administracyjnego z [...] lipca 2019 r.; wieloletniej obecności na nieruchomości rzekomo zajętej pod drogę publiczną roślinności (drzewo, żywopłot itp.) utrzymywanych przez skarżącego i jego rodzinę, przedstawionych przez wnioskodawcę protokołów rzekomo wykazujących władanie nieruchomością, podczas gdy wskazują one jedynie ogólnie ul. [...], bez jakiegokolwiek wskazania numeru nieruchomości (ul. [...] jest drogą rozległą, złożoną z kilku fragmentów rozdzielanych przez skrzyżowania, a jako kręta ulica zmienia bieg); braku wyjaśnienia wątpliwości przez gminę jako wnioskodawcę, który odniósł się do nich w zasadzie jedynie poprzez podtrzymanie wniosku;
6) art. 107 § 1 i § 3 K.p.a. polegające na niesporządzeniu uzasadnienia decyzji tak, aby zawierała wymagane prawem uzasadnienie faktyczne i prawne, tj. organ nie wskazał przyczyn, z powodu których odmówił innym dowodom wiarygodności i mocy dowodowej, oraz nie wyjaśnił należycie podstawy faktycznej;
7) art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji Wojewody, w sytuacji, gdy jest ona dotknięta szeregiem uchybień, przez co Minister winien ją uchylić i orzec co do istoty sprawy poprzez wydanie decyzji o odmowie stwierdzenia nabycia przez gminę własności nieruchomości, w związku z brakiem spełnienia przesłanek z art. 73 ust. 1 ustawy, ewentualnie przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Wojewodę;
II. przepisów prawa materialnego, tj.
1) art. 73 ust. 1, ust. 3 i ust. 3a ustawy, poprzez uznanie, że spełnione zostały przesłanki stwierdzenia nabycia nieruchomości (w szczególności w wyniku nieprawidłowo ustalonego stanu faktycznego), podczas gdy w dniu 31 grudnia 1998 r. nieruchomość nie była zajęta pod drogę publiczną, a także nie pozostawała we władaniu publicznym,
2) art. 4 ust. 2 i art. 34 ustawy o drogach publicznych (Dz.U. z 2020 r. poz. 470 ze zm.) poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, że nieruchomość była zajęta pod drogę publiczną w rozumieniu ww. przepisu, podczas gdy w toku postępowania w żaden sposób nie wyjaśniono, jaka infrastruktura związana z jezdnią była rzekomo na nieruchomości w dniu 31 grudnia 1998 r. (wówczas była ulokowana na niej roślinność: drzewa i żywopłot).
W uzasadnieniu skargi przytoczono argumentację na poparcie powyższych zarzutów i wskazano, że w sprawie nie wyjaśniono bezspornie, czy przedmiotowa działka była w dacie [...] grudnia 1998 r. zajęta pod drogę publiczną. Jednym z dowodów, które rzekomo w opinii organu wykazały takie zajęcie, jest mapa projektu podziału dz. nr [...] sporządzona w dniu [...] lipca 2019 r., bez uwzględnienia stanu z [...] grudnia 1998 r. - obecne w aktach mapy geodezyjne pokazują, że dz. nr [...] została wytyczona w oparciu o aktualny stan faktyczny (jej linię wyznacza posadowione w 2018 r. ogrodzenie) i podział ten nie jest w żaden sposób spójny ze stanem nieruchomości istniejącym pod koniec 1998 r. (teren ten nie był wówczas zajęty pod drogę). Ponadto drzewo ulokowane na nieruchomości również znalazło się na wydzielonej dz. nr [...], mimo że sam fakt jego posadowienia na tym terenie wyklucza możliwość przebiegania w tym miejscu drogi publicznej, nie może być ono również infrastrukturą z nią związaną.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Dokonując pod takim kątem oceny zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej Sąd uznał, że naruszają one przepisy prawa, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 73 ust. 1 ustawy, zgodnie z którym nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Powołany przepis określa zatem normatywne przesłanki, których łączne wystąpienie powoduje, że grunty do tej pory niestanowiące własności Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego stają się z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. ich własnością.
Inaczej mówiąc nabycie własności nieruchomości na podstawie powołanego przepisu uzależnione jest od łącznego spełnienia w dniu 31 grudnia 1998 r. następujących przesłanek:
1) zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną,
2) pozostawania nieruchomości we władaniu Skarbu Państwa, bądź jednostek samorządu terytorialnego oraz
3) brak przysługiwania prawa własności nieruchomości Skarbowi Państwa lub jednostkom samorządu terytorialnego.
W sprawie bezsporne jest, że dz. nr [...], z której wydzielono dz. nr [...], stanowiła w dniu 31 grudnia 1998 r. współwłasność W. O., E. O., e. O. i I. L. z d. O. (obecnie stanowi własność skarżącego), a zatem ani Skarbowi Państwa, ani jednostce samorządu terytorialnego nie przysługiwało prawo własności do przedmiotowej nieruchomości.
Wskazać ponadto należy, że droga publiczna - ul. [...] w [...], w której granicach (w granicach pasa drogowego) miała znajdować się w dniu [...] grudnia 1998 r. dz. nr [...]- zaliczona została do kategorii dróg publicznych, o czym świadczy uchwała nr [...] Rady Narodowej Miasta [...] z dnia [...] maja 1986 r. w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg gminnych oraz lokalnych miejskich, zaliczające ww. drogę do kategorii dróg lokalnych miejskich. Droga ta następnie, na podstawie art. 103 ust. 2 ustawy, z dniem 1 stycznia 1999 r. stała się drogą gminną.
O ile zatem zaliczenie ww. drogi do kategorii drogi publicznej jest niesporne, o tyle wątpliwości budzi przebieg granicy nieruchomości zajętej pod drogę w dniu 31 grudnia 1998 r. oraz fakt władztwa publicznoprawnego. Ze znajdujących się bowiem w aktach sprawy dokumentów nie wynika, jaki na dzień 31 grudnia 1998 r. był stan zajętości nieruchomości pod drogę publiczną oraz nie zostało należycie udokumentowane władanie publicznoprawne w tej dacie.
Wyjaśnić należy, że przestrzenne granice zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną, do których odnosi się art. 73 ust. 1 ustawy determinuje stan faktyczny istniejący na gruncie - a więc sposób jego zagospodarowania, pozwalający na zakwalifikowanie go do definicji pasa drogowego, w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. Nr 14, poz. 60 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym w dacie wejścia w życie ustawy z dnia 13 października 1998 r. Pasem drogi jest zaś, zgodnie z tym przepisem, wydzielony pas terenu, przeznaczony do ruchu lub postoju pojazdów oraz do ruchu pieszych, wraz z leżącymi w jego ciągu obiektami inżynierskimi, placami, zatokami postojowymi oraz znajdującymi się w wydzielonym pasie terenu chodnikami, ścieżkami rowerowymi, drogami zbiorczymi, drzewami i krzewami oraz urządzeniami technicznymi związanymi z prowadzeniem i zabezpieczeniem ruchu.
Jako dowód zajęcia przedmiotowej nieruchomości pod drogę publiczną Wojewoda i Minister wskazali mapę z projektem podziału nieruchomości sporządzoną przez geodetę uprawnionego A. D. przyjętą do zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu [...] lipca 2019 r., pod nr [...] oraz mapę do celów prawnych dla potrzeb postępowań administracyjnych przyjętą do zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu [...] lipca 2019 r., pod nr [...], sporządzoną przez geodetę uprawnionego A. G..
Choć mapy te stanowią jeden z podstawowych i najpewniejszych dowodów na okoliczność, czy dana nieruchomość w dniu 31 grudnia 1998 r. była zajęta pod drogę publiczną, to jednak zgodnie z art. 75 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (w dacie orzekania przez Ministra - Dz.U. z 2021 r. poz. 735), powoływanej dalej jako "K.p.a.", jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Zakres przestrzennego zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną nie musi zostać wykazany przy pomocy dokumentów geodezyjnych precyzujących jej granice. Można to uczynić korzystając także z innych źródeł dowodowych, aniżeli dokumenty geodezyjne (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 czerwca 2014 r. sygn. akt I OSK 2911/12, LEX nr 2005795).
W rozpoznawanej natomiast sprawie spełnienie przesłanki zajętości nieruchomości pod drogę organy oparły wyłącznie na mapach sytuacyjnych sporządzonych przez uprawnionych geodetów. Zdaniem Sądu, konfrontacja powołanych map z pozostałymi dowodami znajdującymi się w aktach sprawy nie pozwala na jednoznaczne stwierdzenie zajętości nieruchomości pod drogę publiczną w dniu 31 grudnia 1998 r. Organy na żadnym etapie postępowania nie odniosły się bowiem do zarzutów skarżącego, że w dacie 31 grudnia 1998 r. na przedmiotowej działce znajdował się żywopłot oraz drzewo, co uniemożliwiało jej wykorzystanie pod drogę. Powyższe stanowisko potwierdzają znajdujące się w aktach ortofotomapy z lat 1996-2018, z których wynika, że pas drogowy rozszerzał się w latach 1996-2019 r., przy czym największe zmiany zaszły od 2009 r. do 2018 r., kiedy to drogę stopniowo poszerzano. Jak wskazał skarżący, powyższe powiązane było z remontami drogi przeprowadzonymi w latach 2012 i 2015, w wyniku których skarżący dopiero w 2018 r. "cofnął się" od drogi i przyciął żywopłot (który do tego momentu był szerszy), a bezpośrednio przed nim postawił ogrodzenie (co wykazują zdjęcia z Portalu Google Maps i aktualne zdjęcia nieruchomości przedłożone w ślad za pismem z [...] września 2020 r. i oświadczenie B. A. z [...] września 2020 r.). W wydanych w sprawie decyzjach nie sposób doszukać się stanowiska, dlaczego organy odmówiły powyższym dowodom wiarygodności, mimo że mogą one wskazywać, że przedmiotowa działka lub jej część mogły zostać zajęte pod drogę publiczną w późniejszym okresie (na skutek przeprowadzanych remontów i poszerzania drogi), nie zaś przed 31 grudnia 1998 r.
Zdaniem Sądu, nieścisłości występują również na mapach geodezyjnych znajdujących się w aktach sprawy. I tak, na mapie uznanej przez organy orzekające jako jeden z głównych dowodów na okoliczność zajęcia przedmiotowej nieruchomości pod drogę publiczną w dniu 31 grudnia 1998 r., tj. mapie z [...] lipca 2019 r. do celów prawnych do potrzeb postępowania administracyjnego, przebieg granicy pasa drogowego w dniu 31 grudnia 1998 r. oznaczono linią przerywaną, zaś wydzieloną dz. nr [...] oznaczono kolorem żółtym. Tymczasem w aktach znajduje się również mapa z [...] marca 1999 r. sporządzona przez uprawnionego geodetę A. P. i przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 30 marca 1999 r. pod nr [...], stworzona na potrzeby postępowania podziałowego zakończonego decyzją Prezydenta Miasta [...] z [...] listopada 1999 r., na której widnieje zupełnie inny przebieg ulicy [...] (nie obejmujący zaznaczonej na pierwszej z ww. map oznaczonej kolorem żółtym dz. nr [...]).
W konsekwencji w sprawie istnieje uzasadniona wątpliwość, która nie została wyjaśniona przez organy, czy w ogóle, a jeśli tak - to jaka faktycznie część dz. nr [...], była zajęta pod drogę w dniu 31 grudnia 1998 r. W orzecznictwie sądów administracyjnych wyraźnie akcentuje się natomiast, że zajęcie nieruchomości pod drogę oraz jej urządzenie na tej właśnie nieruchomości w dacie 31 grudnia 1998 r. musi być udowodnione w sposób niebudzący wątpliwości.
W sprawie nie wykazano również władztwa publicznoprawnego nad przedmiotową nieruchomością na datę 31 grudnia 1998 r. Wprawdzie organy przedłożyły protokół z dokonanego w dniu [...] stycznia 1998 r. przeglądu dróg, obejmujący ul. [...], protokół uproszczony z [...] lipca 1997 r. dotyczący remontu nawierzchni obejmujący ul. [...], rachunek uproszczony z [...] czerwca 1997 r. oraz oświadczenie Zarządu Dróg Miasta [...] z [...] sierpnia 2019 r., z którego wynika, że przedmiotowa nieruchomość w dniu 31 grudnia 1998 r. pozostawała w zarządzie Zakładu Gospodarki Komunalnej [...], to jednak w żaden sposób nie odniosły się do dokumentów i wniosków dowodowych skarżącego, zmierzających do obalenia treści ww. dokumentów, a odnoszących się do zakresu ewentualnego zajęcia przedmiotowej nieruchomości pod drogę i pas drogowy, a w konsekwencji i sprawowanego nad nią władztwa publicznoprawnego.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd stanął na stanowisku, że kwestia zajętości przedmiotowej działki pod drogę publiczną w dniu 31 grudnia 1998 r. wymaga wyjaśnienia i uzupełnienia materiału dowodowego (m.in. o dokumenty wskazujące na terminy i zakres przeprowadzanych remontów drogi), jak również odniesienia się do wszystkich dowodów znajdujących się w sprawie, również tych przedłożonych przez skarżącego. Po wyjaśnieniu powyższego koniecznym będzie z kolei wykazanie faktu władania w tej dacie sporną nieruchomością przez podmiot publicznoprawny. Braki postępowania w tym zakresie oznaczają brak należytego przeprowadzenia postępowania dowodowego przez organy orzekające w sprawie. Dopiero zatem po prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu dowodowym, na podstawie dokonanych ustaleń, organ powinien wydać decyzję, a swoje rozstrzygnięcie wyczerpująco umotywować w uzasadnieniu zgodnie z art. 107 § 3 K.p.a. Pominięcie dowodów przedkładanych przez skarżącego, nie odniesienie się do nich w żaden sposób w uzasadnieniach wydanych w sprawie decyzji, a oparcie rozstrzygnięć wyłącznie na dokumentacji przedłożonej przez wnioskodawcę, prowadzi do uznania, że organy orzekające w sprawie naruszyły wskazany wyżej przepis art. 107 § 3 K.p.a.
W konsekwencji uznać należało, że wydając zaskarżoną decyzję, jak również poprzedzającą ją decyzję Wojewody organy naruszyły art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a., które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględni wskazaną w niniejszym uzasadnieniu ocenę prawną i ustali bezspornie, czy w sprawie spełnione zostały wszystkie przesłanki wynikające z art. 73 ust. 1 ustawy, jak również odniesie się do dowodów i okoliczności podnoszonych w toku postępowania przez skarżącego, skonfrontuje je z dokumentacją zgromadzoną w sprawie, a następnie wyda decyzję, zaś swoje rozstrzygnięcie wyczerpująco umotywuje w uzasadnieniu, zgodnie z art. 107 § 3 K.p.a.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 ww. ustawy w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265). Na powyższe koszty składają się wynagrodzenie pełnomocnika skarżącego w kwocie 480 zł, wpis sądowy od wniesionej skargi w wysokości 200 zł oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł.
Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym miało miejsce w związku z obowiązywaniem stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19. Zgodnie bowiem z art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2021 r. poz. 2095) przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a brak jest możliwości przeprowadzenia rozprawy na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. Taka zaś sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie, bowiem rozpoznanie sprawy stało się konieczne z uwagi na datę wpływu skargi do sądu i dotychczasowy okres oczekiwania stron na zakończenie postępowania sądowego, przy jednoczesnym braku możliwości przeprowadzenia jej na odległość z bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło