I SA/Wa 162/04

WyrokWSA w Warszawie2005-04-28

Skład orzekający: Emilia Lewandowska, Elżbieta Sobielarska, Anna Tarnowska-Mieliwodzka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spadkobierca osoby, której nieruchomość została wywłaszczona, a następnie przyznano jej odszkodowanie na podstawie układu międzynarodowego, posiada interes prawny do żądania wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji wywłaszczeniowej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że spadkobierca osoby wywłaszczonej, mimo przyznania odszkodowania, posiada interes prawny do żądania wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji wywłaszczeniowej. Organ błędnie przyjął, że brak jest legitymacji strony w sytuacji, gdy decyzja wywłaszczeniowa dotyczyła bezpośrednio poprzednika prawnego spadkobiercy.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi B. T., spadkobierczyni Z. K., na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast odmawiającą wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z 1989 r. o wywłaszczeniu nieruchomości. Organy administracji odmówiły wszczęcia postępowania, uznając, że Z. K. otrzymała odszkodowanie na podstawie układu międzynarodowego, co wyklucza interes prawny spadkobierczyni. Skarżąca zarzuciła naruszenie prawa, w tym art. 28 kpa, przez uznanie, że nie jest stroną postępowania.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody, a także stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędziowie WSA Elżbieta Sobielarska asesor WSA Anna Tarnowska-Mieliwodzka (spr.) Protokolant Iwona Kosińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi B. T. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] października 2003 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2003 r. nr [...]; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. I SA /WA 162/04 Uzasadnienie Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia [...] października 2003 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2003 r., odmawiającą wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu [...] z dnia [...] października 1989 r., nr [...] o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości położonej przy ul. [...], w K. W uzasadnieniu organ podał następujący przebieg sprawy: Kierownik Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu [...] decyzją z dnia [...] października 1989 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 1 ust.2, art.50, 51,52, 53, 54, 56, 67 ust.1, 69, 70 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości ( Dz. U. z 1989 r., Nr 14, poz. 74) orzekł o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości położonej przy ul. [...], w K., dz. Nr [...] o pow. [...] m², obr. [...], gm. kat. [...], obj. [...] od [...] – stanowiąca własność w całości Z. K. – nieznanego z miejsca pobytu. Z wnioskiem o stwierdzenie nieważności ww decyzji z dnia [...] października 1989 r. wystąpiła B. T. – spadkobierczyni Z. K. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] maja 2003 r., nr [...] odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji. W uzasadnieniu organ podał, że w przedmiotowej sprawie ustalono, że Komisja [...] ds. Uregulowania Roszczeń Zagranicznych decyzją z dnia [...] grudnia 1964 r., nr [...] – na podstawie Układu między Rządem Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej i rządem Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej podpisanego w dniu 16 lipca 1960 r., dotyczącego roszczeń finansowych obywateli Stanów Zjednoczonych, przyznała odszkodowanie Z. K. za zabudowaną nieruchomość położoną przy ul. [...] w K. B. T. wniosła odwołanie zarzucając nieustosunkowanie się do rażącego naruszenia prawa przy wydawaniu decyzji wywłaszczeniowej oraz, iż niezbędnym warunkiem do przejścia nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa jest oświadczenie właściciela o zrzeczeniu się praw do nieruchomości. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia [...] października 2003 r. utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2003 r. B. T. wniosła do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] października 2003 r.. Zarzuciła w niej naruszenie prawa, m. in. przez utrzymywanie w obrocie prawnym wadliwego rozstrzygnięcia, które może mieć dla niej duże skutki prawne. Naruszenie art. 28 kpa, przez uznanie, iż nie jest stroną postępowania i nie ma interesu prawnego występowania z wnioskiem o stwierdzenie nieważności orzeczenia. Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu [...] z dnia [...] października 1989 r Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do art. 3 § 1 i 2 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zgodnie z dyspozycją art. 157 § 2 kpa postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Natomiast w myśl art. 28 kpa stroną postępowania administracyjnego jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Interes prawny, którego istnienie warunkuje przyznanie osobie przymiotu strony w określonej sprawie, musi bezpośrednio dotyczyć sfery prawnej podmiotu. Brak bezpośredniego wpływu sprawy na sferę prawną osoby, nie pozwala na uznanie jej za stronę. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast mylnie przyjął, że sprawa dotycząca stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu [...] z dnia [...] października 1989 r. orzekająca o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości o powierzchni [...] m² , położonej przy ul. [...] w K., stanowiącej własność Z. K. nie może dotyczyć interesu prawnego B. T., spadkobierczyni Z. K. gdyż wywłaszczona nieruchomość była przedmiotem decyzji nr – [...] Komisji [...] ds. Uregulowania Roszczeń Zagranicznych wydanej na podstawie układu o roszczeniach wobec Polski z 1960 r. i ustawy o uregulowaniu roszczeń międzynarodowych z 1949 r. ze zm. Skoro zatem decyzją [...] przyznano odszkodowanie Z. K. za ww. nieruchomość, to wszystkie roszczenia w stosunku do przedmiotowej nieruchomości zostały uregulowane i zaspokojone. Tym samym B. T., jako spadkobierczyni Z. K., nie ma w ocenie organu nadzorczego interesu prawnego w żądaniu stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu [...] z dnia [...] października 1989 r., a zatem nie jest stroną postępowania w rozumieniu art. 28 kpa. Z akt administracyjnych wynika, że decyzja Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu [...] z dnia [...] października 1989 r. orzekająca o wywłaszczeniu nieruchomości przy ul. [...], w K. została skierowana do Z. K. - byłego właściciela nieruchomości, a zatem należy uznać, iż spadkobierczyni Z. K. jest stroną postępowania w rozumieniu art. 28 kpa w niniejszej sprawie, a zatem może wnioskować o wszczęcie postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji. Reasumując powyższe rozważania, należy stwierdzić, że organy błędnie przyjęły, iż B. T. w przedmiotowej sprawie nie legitymuje się przymiotem strony w domaganiu się wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji wywłaszczeniowej z dnia [...] października 1989 r. Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło