I SA/Wa 162/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Monika Nowicka (spr.) Sędziowie sędzia WSA Elżbieta Lenart asesor WSA Iwona Kosińska Protokolant Marta Maciejkowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 kwietnia 2008 r. sprawy ze skargi H. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zaliczki alimentacyjnej 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta miasta W. z dnia [...] października 2007 r., nr [...]; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2007 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., po rozpatrzeniu odwołania H. W., na podstawie art. 127 § 2 kpa w związku z art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymało w mocy decyzję Prezydenta miasta W. z dnia [...] października 2007 r., nr [...] o odmowie przyznania świadczenia w formie zaliczki alimentacyjnej dla L. W. w okresie od 1 września 2007 r. do 31 sierpnia 2008 r. Powyższa decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. W dniu 31 sierpnia 2007 r. H. W. wystąpiła z wnioskiem o przyznanie jej zaliczki alimentacyjnej na córkę L. W. Do wniosku strona dołączyła zaświadczenie Sądu Okręgowego w W z dnia [...] września 2007 r., sygn. akt [...] z którego wynikało, że złożyła ona w Sądzie Rejonowym dla W. wniosek o egzekucję alimentów dla L. W. od I. T. zamieszkałego w S. Wniosek został przesłany do [...] Republiki [...] za pośrednictwem Ministerstwa Sprawiedliwości w dniu 20 stycznia 2006 r. W dniu 18 sierpnia 2006 r. Wydział Prawa Międzynarodowego Ministerstwa Sprawiedliwości zwrócił się do Ambasady Polskiej w D. o udzielenie informacji w powyższej sprawie. Do dnia wydania zaświadczenia, do Sądu nie wpłynęły żadne informacje dotyczące stanu egzekucji alimentów dla L. W. Prezydent miasta W. w swym rozstrzygnięciu powołał się na treść art. 2 pkt 1 i 5 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz. U. z 2005 r. nr 86, poz. 732) stanowiących, że zaliczka alimentacyjna oznacza kwotę wypłacaną przez organ właściwy wierzyciela osobie uprawnionej jeżeli egzekucja jest bezskuteczna (czyli taka co do której nie wyegzekwowano należności z tytułu świadczeń alimentacyjnych za okres ostatnich trzech miesięcy), jak również na treść art. 10 ust. 1a tej ustawy, który przewiduje, że w sytuacji, gdy świadczenia alimentacyjne dochodzone są od dłużnika zamieszkałego za granicą Rzeczypospolitej Polskiej, osoba mająca prawo do świadczeń alimentacyjnych składa do organu właściwego wierzyciela wniosek o ustalenie prawa do zaliczki alimentacyjnej łącznie z informacją sądu okręgowego o stanie egzekucji świadczeń alimentacyjnych za okres trzech ostatnich miesięcy oraz wymaganą dokumentacją. Organ pierwszej instancji podkreślił, że zaświadczenie Sądu Okręgowego w W. z dnia [...] września 2007 r. nie zawiera ww. informacji, przez co nie spełnia kryteriów określonych ustawą dla przyznania zaliczki alimentacyjnej. Mając na uwadze powyższe Prezydent miasta W. decyzją z dnia [...] października 2007 r., nr [...] odmówił przyznania L. W. prawa do zaliczki alimentacyjnej w okresie zasiłkowym od 1 września 2007 r. do 31 sierpnia 2008 r. Od decyzji Prezydenta miasta W. z dnia [...] października 2003 r., H. W. wniosła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. Strona nie zgodziła się ze stanowiskiem organu pierwszej instancji. Wskazała, że z zaświadczenia wystawionego przez Sąd Okręgowy w W. jednoznacznie wynika, że egzekucja w ogóle nie doszła do skutku nie tylko za okres trzech miesięcy, ale od momentu złożenia przez nią wniosku. Zaznaczyła, że ze swojej strony zrobiła co mogła, a mimo to obarcza się ją tym, że obce państwo odmawia jakiejkolwiek współpracy. Przedmiotowe zaświadczenie potwierdza, że zasądzonych alimentów uprawniona nie otrzymuje, spełniając kryterium dochodowe spotyka się z decyzją odmowną. H. W. stała na stanowisku, iż dokument z Sądu stanowi informację o stanie egzekucji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. powołując się na treść art. 1 ust. 7 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej stanowiący, że przez zaliczkę alimentacyjną należy rozumieć kwotę wypłaconą przez organ właściwy wierzyciela osobie uprawnionej na poczet należnego świadczenia alimentacyjnego ustalonego na podstawie tytułu wykonawczego jeżeli egzekucja jest bezskuteczna, jak również na treść art. 7 ust. 1 stwierdzający, że zaliczka alimentacyjna przysługuje osobie uprawnionej do ukończenia 18 roku życia albo w przypadku, gdy uczy się w szkole wyższej do ukończenia 24 roku życia, i ust. 2 zgodnie z którym zaliczka przysługuje jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty 583 zł, a także treść art. 10 ust. 1 określający warunki pod jakimi może zostać przyznane świadczenie w formie zaliczki alimentacyjnej w przypadku, gdy świadczenia te dochodzone są od dłużnika zamieszkałego za granicą RP stwierdziło, że warunki wynikające ze wskazanych przepisów nie zostały w tej sprawie spełnione. Organ drugiej instancji podkreślił, że zaświadczenie Sądu Okręgowego w W. z dnia [...] września 2007 r., bez względu na przyczyny takiego stanu rzeczy nie zawiera informacji o stanie egzekucji świadczeń alimentacyjnych za okres ostatnich trzech miesięcy. Nie przedłożono również dokumentu zamiennego, który wskazuje ten przepis, czyli zaświadczenia zagranicznej instytucji egzekucyjnej o stanie egzekucji świadczeń alimentacyjnych za wskazany okres ostatnich trzech miesięcy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. dodało, że organy administracji nie mogą dowolnie interpretować obowiązujących przepisów prawa zależnie od woli i żądania stron postępowania, ale mają obowiązek stosować je wprost. A skoro tak to brak zaświadczenia o treści określonej przepisem ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. skutkuje brakiem możliwości uwzględnienia wniosku H. W. o przyznanie jej zaliczki alimentacyjnej na córkę L. Mając na uwadze powyższe organ odwoławczy decyzją z dnia [...] listopada 2007 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję odmowną Prezydenta miasta W. z dnia [...] października 2007 r., nr [...]. Na decyzję Kolegium z dnia [...] listopada 2007 r. H. W. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W uzasadnieniu strona wskazała, że samotnie wychowuje córkę L., z jej ojcem nie zawierała związku małżeńskiego, nie pozostaje też w związku małżeńskim z innym mężczyzną. Ojciec L., który jest S. kilkanaście lat temu wyjechał do S. i nie ma z nim żadnego kontaktu. Skarżąca podkreśliła, że w zasadzie nigdy nie otrzymała od niego pieniędzy na dziecko, w czasie obowiązywania ustawy o funduszu alimentacyjnym otrzymywała alimenty z funduszu. W roku 2005 po zmianie przepisów, aby otrzymać zaliczkę alimentacyjną złożyła wniosek do Sądu Okręgowego o egzekucję alimentów, nadal nie otrzymywała jednak żadnych pieniędzy. Zgodnie z zaleceniem wystąpiła do Sądu Okręgowego o wydanie zaświadczenia o stanie egzekucji, w odpowiedzi otrzymała pismo informujące, że jej wniosek został przesłany do S., ale do chwili obecnej S. nie przekazała żadnych informacji o egzekucji. Skarżąca nie zgodziła się ze stanowiskiem przedstawionym w zaskarżonych decyzjach. Jej zdaniem całość dokumentacji wskazuje na to, że przesłanka bezskuteczności jest spełniona, bowiem z pisma Sądu Okręgowego w W. jednoznacznie wynika, że egzekucja w ogóle nie doszła do skutku, nie tylko za okres trzech miesięcy, ale od momentu złożenia przez nią wniosku. H. W. podkreśliła, że ze swojej strony zrobiła wszystko co mogła, aby uzyskać alimenty, jak również, aby mieć odpowiednie zaświadczenie o podjętych działaniach. Mimo to zarówno ona i jej córka obarczone są tym, że obce państwo odmawia im jakiejkolwiek współpracy. Zaznaczyła również, że zasądzonych alimentów nie otrzymuje, co potwierdza zaświadczenie z Sądu Okręgowego, samotnie wychowuje dziecko, spełnia kryterium dochodowe pomimo to spotyka się z decyzją odmowną. Reasumując skarżąca wniosła o uznanie, że egzekucja jest bezskuteczna, a dokument z Sądu jest informacją o stanie egzekucji (a w zasadzie o braku możliwości jej skutecznego prowadzenia) oraz o przyznanie jej zaliczki alimentacyjnej. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie stwierdzając, że argumentacja skargi jest powtórzeniem wniesionego pismem z dnia 25 października 2007 r. odwołania do Kolegium, którego wszystkie zarzuty merytoryczne zostały przeanalizowane przez organ odwoławczy i omówione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Kolegium ponownie podkreśliło, że z uwagi na nieprzedłożenie przez H. W. wymaganych dokumentów to jest informacji z Sądu Okręgowego w W. o stanie egzekucji świadczeń alimentacyjnych za okres ostatnich trzech miesięcy lub zaświadczenia zagranicznej instytucji egzekucyjnej o stanie egzekucji świadczeń alimentacyjnych za ten sam okres nie można było uwzględnić wniosku skarżącej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje, w zakresie swojej właściwości kontrolę – pod względem zgodności z prawem – zaskarżonych aktów lub czynności organów administracji publicznej, przy czym kontrola Sądu sprowadza się do zbadania, czy organy administracyjne w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ponieważ w rozpatrywanej sprawie Sąd uznał, że miało miejsce tego rodzaju naruszenie prawa, skutkowało to uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej. Z treści wspomnianych decyzji wynika, że organy orzekające w sprawie stanęły na stanowisku, iż brak było podstaw do przyznania H. W. zaliczki alimentacyjnej na córkę bowiem skarżąca nie przedłożyła dokumentu zawierającego informację o stanie egzekucji świadczeń alimentacyjnych za okres ostatnich trzech miesięcy. W szczególności informacji takiej nie zawierało zaświadczenie Sądu Okręgowego w W. z dnia [...] września 2007 r. Zarówno Prezydent miasta W., jak i Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. powołali się przy tym na treść art. 10 ust. 1a ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej, który stanowi, iż w przypadku, gdy świadczenia alimentacyjne dochodzone są od dłużnika alimentacyjnego zamieszkałego za granicą Rzeczypospolitej Polskiej, osoba mająca prawo do świadczeń alimentacyjnych składa do organu właściwego wierzyciela wniosek o ustalenie prawa do zaliczki alimentacyjnej łącznie z informacją sądu okręgowego o stanie egzekucji lub zaświadczeniem zagranicznej instytucji egzekucyjnej o stanie egzekucji świadczeń alimentacyjnych za okres trzech ostatnich miesięcy oraz wymaganą dokumentacją. Orzekający w niniejszej sprawie Sąd nie podziela jednak stanowiska obu organów, które przesądziło o odmownym załatwieniu wniosku skarżącej. Stwierdzić bowiem należy, że choć w zaświadczeniu Sądu Okręgowego w W. z dnia [...] września 2007 r., nie zostały wprost użyte słowa "bezskuteczność postępowania egzekucyjnego" z jego treści można wyprowadzić wniosek, iż postępowanie egzekucyjne zainicjowane przez skarżącą do tej pory jest bezskuteczne. Bezspornym jest, iż w zaświadczeniu zamieszczono informację, że zainteresowana złożyła w Sądzie Rejonowym dla W. wniosek o egzekucję alimentów dla L. W. od I. T. zamieszkałego w S. Wniosek ten został następnie przesłany w dniu 20 stycznia 2006 r. poprzez Ministerstwo Sprawiedliwości do [...] Republiki [...]. Dnia 18 sierpnia 2006 r. Wydział Prawa Międzynarodowego Ministerstwa Sprawiedliwości zwrócił się do Ambasady Polskiej w D. o udzielenie informacji o stanie sprawy. Jak zaznaczył Wiceprezes Sądu Okręgowego w W., na dzień wydania wspomnianego zaświadczenia, w aktach sprawy [...] brak było aktualnej informacji o przebiegu postępowania o uznanie i wykonanie wyroku w przedmiotowej sprawie na terenie S. Ponadto stwierdził, że Sąd Rejonowy dla W. w piśmie z dnia 10 września 2007 r. poinformował, że nie wpłynęły żadne nowe informacje dotyczące sprawy o egzekucję alimentów dla L. W. Powyższe wskazuje zatem, że H. W. ze swojej strony dokonała wszelkich czynności do których była umocowana, aby doprowadzić do wykonania wyroku zasądzającego alimenty od I. T., a w szczególności wystąpiła o wszczęcie postępowania egzekucyjnego, które do tej pory nie przyniosło pożądanych efektów. Zaznaczyć należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych został wyrażony pogląd, iż w sprawach zakresu pomocy społecznej należy kierować się przed wszystkim dobrem osób korzystających z pomocy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 kwietnia 2006 r., sygn. akt I OSK 743/05). Uznanie zaś za prawidłowe stanowiska Kolegium i Prezydenta miasta W., byłoby równoznaczne z "przerzuceniem" na zainteresowaną skutków bezczynności lub braku należytego działania odpowiednich władz państwa obcego, którego obywatelem jest ojciec dziecka. W świetle powyższych okoliczności twierdzenie przez organy, że H. W. nie przedłożyła dokumentu zawierającego informacji o stanie egzekucji świadczeń alimentacyjnych za okres ostatnich trzech miesięcy, nie było trafne. Biorąc zatem pod uwagę, że zaskarżona decyzja narusza przepisy art. 10 ust. 1 a ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej i art. 7, 8, 77 i 80 kpa, Sąd – z mocy przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w związku z art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) – orzekł jak w sentencji.