I SA/Wa 1620/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Emilia Lewandowska po rozpoznaniu w dniu 9 grudnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W.W., S.W. i R.W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi W.W., S.W. i R.W. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] czerwca 2010 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia odmówić W.W., S.W. i R.W. przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W.W., S.W. i R.W. wystąpili do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi W.W., S.W. i R.W. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] czerwca 2010 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Wniosek W.W. rozpoznany został odmownie postanowieniem referendarza sądowego z dnia 11 października 2010 r., sygn. akt I SA/Wa 1620/10. Z kolei wnioski S.W. i R.W. pozostawione zostały bez rozpoznania stosownymi zarządzeniami z dnia 8 listopada 2010 r. W dniu 29 października 2010 r. oraz w dniu 24 listopada 2010 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynęły sprzeciwy od powyższych rozstrzygnięć, wobec czego straciły one moc, a sprawa z wniosku o przyznanie prawa pomocy podlega rozpoznaniu na nowo. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątkowym i uzyskiwanych dochodach zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że we wspólnym gospodarstwie domowym poza wnioskodawcami pozostaje troje dzieci W. i S. W., przy czym dwójka z nich jest małoletnia. Źródłem utrzymania rodziny jest dochód uzyskiwany z posiadanego gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] ha ([...] ha przeliczeniowych), który w skali roku wynosi [...] zł oraz świadczenie emerytalne R.W. w wysokości [...] zł miesięcznie. Dorosły syn A. jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazali, że ponoszą wysokie koszty związane z prowadzeniem gospodarstwa rolnego oraz że w czasie powodzi w czerwcu 2010 r. posiadane gospodarstwo rolne zostało w [...]% zalane. W tej sytuacji nie są oni w stanie ponieść kosztów sądowych w sprawie. W odpowiedzi na wezwanie z dnia 9 listopada 2010 r. nadesłane zaś zostały dokumenty dotyczące sytuacji majątkowej wnioskodawców, w tym wyciąg z rachunku bankowego, z którego wynika, że na dzień 18 listopada 2010 r. saldo końcowe wynosiło [...] zł. Z powyższego rachunku wynika jednocześnie w okresie od dnia 18 sierpnia 2010 r. do dnia 18 listopada 2010 r. przeprowadzone zostały liczne operacje finansowe na łączną kwotę [...] zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Zgodnie zaś z art. 245 § 1 - 3 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2). Podkreślić należy, że instytucja przyznania prawa pomocy jest rozwiązaniem szczególnym. Udzielenie prawa pomocy powinno sprowadzać się do przypadków, gdy sytuacja majątkowa strony jest rzeczywiście ciężka. Instytucja powyższa ma na celu umożliwienie dochodzenia swoich praw przed sądem osobom najuboższym, które z przyczyn od siebie niezależnych nie są w stanie zdobyć środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym. Każdy wnoszący sprawę do sądu powinien zaś liczyć się z koniecznością ponoszenia kosztów postępowania zgodnie z przepisami obowiązującego prawa. Występując natomiast z wnioskiem o zwolnienie z obowiązku ponoszenia tych kosztów wnioskodawca musi uprawdopodobnić okoliczności przemawiające za uwzględnieniem złożonego w tym przedmiocie wniosku. W niniejszej sprawie – zdaniem Sądu – wnioskodawcy (tj. W.W., S.W. i R.W.) nie wykazali należycie, że nie są w stanie ponieść kosztów sądowych w sprawie. W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący wskazali co prawda, że powódź wiosną 2010 r. spowodowała szkody w posiadanym gospodarstwie rolnym w wysokości [...] % średniej rocznej produkcji i nie są oni w stanie ponieść kosztów sądowych. Zauważyć jednak należy, że z danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz z nadesłanych do Sądu dokumentów wynika, iż rodzina z prowadzonego gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] ha ([...] ha przeliczeniowych) w skali roku osiąga dochód w wysokości [...] zł. R.W. otrzymuje dodatkowo emeryturę w wysokości [...] zł miesięcznie. Nie można zatem uznać, że wnioskodawcy są osobami ubogimi, pozbawionymi środków do życia, a niewątpliwie do takich przypadków powinno sprowadzać się udzielenie prawa pomocy. Podkreślić również trzeba, że z nadesłanego do Sądu wyciągu z rachunku bankowego wynika, iż w okresie od dnia 18 sierpnia 2010 r. do dnia 18 listopada 2010 r. na rachunek wielokrotnie wpływały środki pieniężne w różnej wysokości z różnego rodzaju tytułów, w tym m.in. z tytułu "zapłaty za [...]" kwoty od ponad [...] zł do ponad [...] zł, "za [...]" w dniu 7 września 2010 r. kwota [...] zł, czy też w dniu 13 października 2010 r. kwota [...] zł ("faktura VAT Nr [...]"). Z analizy dokonywanych na rachunku bankowym operacji wynika także, że w dniu 29 października 2010 r. W.W. dokonał wpłaty własnej w wysokości [...] zł. Okoliczności powyższe przemawiają za stwierdzeniem, że posiadane gospodarstwo rolne przynosi stosunkowo wysoki dochód. Sytuacja majątkowa wnioskodawców nie jest więc szczególnie trudna i – w ocenie Sądu – z posiadanych środków pieniężnych są oni w stanie - bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny - ponieść koszty sądowe w sprawie. Zwłaszcza, że na obecnym etapie postępowania koszty te sprowadzają się w istocie do wpisu od skargi w wysokości 200 zł. Zdaniem Sądu sytuacji majątkowej skarżących nie można utożsamiać z sytuacją osób, które pozbawione są jakiegokolwiek dochodu lub posiadają środki tak niewielkie, że z trudnością zaspokajają podstawowe potrzeby życiowe. Tym samym stwierdzić trzeba, że w sprawie nie zaistniały przesłanki uzasadniające uwzględnienie złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na mocy art. 246 § 1 pkt 2 i art. 260 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowił jak w sentencji.