I SA/Wa 1624/08

Referendarz Sądowy Aneta Wirkowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 28 stycznia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku U. i Z. małż. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi U. i Z. małż. S. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] września 2008 r., nr [...] w przedmiocie wywłaszczenia nieruchomości i ustalenia odszkodowania postanawia odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. U. i Z. małż. S. wnioskiem z dnia 29 grudnia 2008 r., złożonym na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, wystąpili do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi U. i Z. małż. S. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] września 2008 r., nr [...] w przedmiocie wywłaszczenia nieruchomości i ustalenia odszkodowania. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątkowym i uzyskiwanych dochodach zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawcy prowadzą wspólne gospodarstwo domowe wraz z trójką dzieci. Posiadany majątek to dom o powierzchni około [...] m², nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha oraz inne nieruchomości takie jak garaże, stodoła, obora i budynek gospodarczy. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazali, że prowadzą gospodarstwo rolne oraz że głównym źródłem utrzymania rodziny jest dochód uzyskiwany z produkcji mleka – około [...] zł miesięcznie. Wnioskodawcy zaznaczyli ponadto, że raz w roku otrzymują dopłaty bezpośrednie w łącznej wysokości [...] zł (płatności obszarowe z dopłatą cukrową – [...] oraz [...] za burak cukrowy). W tym stanie sprawy stwierdzono, co następuje: W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Zgodnie zaś z art. 245 § 1 - 3 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2). Podkreślić należy, że instytucja przyznania prawa pomocy jest rozwiązaniem szczególnym. Udzielenie prawa pomocy powinno sprowadzać się do przypadków, gdy sytuacja majątkowa strony jest ciężka, gdy strona pozbawiona jest środków do życia lub posiadane środki są tak niewielkie, że zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. Instytucja powyższa ma na celu umożliwienie dochodzenia swoich praw przed sądem osobom najuboższym, dla których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Każdy wnoszący sprawę do Sądu powinien zaś liczyć się z koniecznością ponoszenia kosztów postępowania zgodnie z przepisami obowiązującego prawa. Występując natomiast z wnioskiem o zwolnienie z obowiązku ponoszenia tych kosztów musi uprawdopodobnić okoliczności przemawiające za uwzględnieniem złożonego w tym przedmiocie wniosku. Mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy uznać należy, że U. i Z. małż. S. nie wykazali, iż znajdują się w sytuacji materialnej kwalifikującej ich do przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Zauważyć trzeba, że z danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że skarżący prowadzą gospodarstwo rolne o powierzchni [...] ha, z produkcji mleka osiągają zaś dochód w wysokości około [...] zł miesięcznie. Otrzymują oni ponadto dopłaty w łącznej wysokości [...] zł rocznie. Nie można zatem uznać, że wnioskodawcy należą do osób pozbawionych środków do życia, a niewątpliwie do takich przypadków powinno sprowadzać się udzielenie prawa pomocy. Wysokość uzyskiwanego dochodu pozwala na przyjęcie, że skarżący są w stanie - bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny – ponieść koszty sądowe w sprawie. W świetle powyższego stwierdzić należy, że w sprawie nie zaistniały przesłanki uzasadniające uwzględnienie złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy. W tej sytuacji w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji.