I SA/Wa 1626/06

WyrokWSA w Warszawie2006-12-20

Skład orzekający: Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska, Sędzia WSA Daniela Kozłowska, asesor WSA Agnieszka Miernik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przyznanie specjalnego zasiłku celowego z pomocy społecznej jest obligatoryjne dla organu administracji, czy też stanowi świadczenie przyznawane w ramach uznania administracyjnego?
Ratio decidendi
Specjalny zasiłek celowy jest świadczeniem przyznawanym w ramach uznania administracyjnego, co oznacza, że samo spełnienie kryteriów ustawowych nie powoduje automatycznego przyznania świadczenia. Organ ma swobodę w ocenie sytuacji materialnej wnioskodawcy i okoliczności sprawy, a także w wyborze właściwego rozstrzygnięcia, uwzględniając ograniczone środki finansowe oraz potrzeby innych osób ubiegających się o pomoc.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi E. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta W. o przyznaniu zasiłku celowego specjalnego w kwocie 200 zł na częściowe dofinansowanie leków. Skarżący, osoba biedna i niepełnosprawna, uważał, że należna mu jest większa pomoc. Organy administracji uznały, że przyznanie zasiłku celowego specjalnego jest świadczeniem uznaniowym, a ograniczone środki finansowe Ośrodka Pomocy Społecznej oraz potrzeby innych osób uniemożliwiają przyznanie wyższej kwoty.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Daniela Kozłowska asesor WSA Agnieszka Miernik Protokolant Agnieszka Dauter po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi E. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] sierpnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2006 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., po rozpatrzeniu odwołania E. G. od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] lipca 2006 r. Nr [...]. w przedmiocie przyznania zasiłku celowego specjalnego, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu powyższej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wskazało, że decyzją organu pierwszej instancji przyznano E. G. świadczenie w formie zasiłku celowego specjalnego w wysokości 200 zł w lipcu 2006 r. przeznaczonego na częściowe dofinansowanie leków. Rozpoznając odwołanie E. G. organ drugiej instancji stwierdził – powołując się na treść art. 41 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.) – iż norma tego artykułu ma charakter uznaniowy, co oznacza, że organ podejmuje decyzję w ramach uznania administracyjnego. Zatem przyznanie zasiłku z pomocy społecznej nie jest prawnym obowiązkiem organów administracji. Zachowują one w tej mierze znaczny zakres swobody, zarówno w ocenie warunków bytowych zainteresowanego, jak i w ocenie okoliczności sprawy, a także korzystają ze znacznego zakresu swobody w wyborze właściwego rozstrzygnięcia. Organ podkreślił, iż ośrodkom pomocy społecznej ustawa stwarza możliwość dokonywania właściwych wyborów, ale tym samym nie każdy potrzebujący w każdym czasie może uzyskać spełnienie oczekiwań, ze względu na ograniczone środki, jakimi te ośrodki dysponują. Biorąc powyższe pod uwagę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. nie dopatrzyło się sprzeczności decyzji organu pierwszej instancji z przepisami prawa materialnego, ani z przepisami postępowania administracyjnego. W ocenie organu w toku postępowania administracyjnego zebrano materiał dowodowy pozwalający na ustalenie sytuacji materialnej skarżącego i rozstrzygnięcie sprawy co do jej istoty. Zdaniem organu nieuwzględnienie żądania przyznania zasiłku we wnioskowanej przez skarżącego wysokości nie pozostaje w sprzeczności z prawem. Ponadto organ podkreślił, iż pomoc społeczna nie jest i nie może być traktowana jako stałe źródło dochodu służące do zaspokojenia choćby tylko najbardziej uzasadnionych potrzeb. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł E. G. W skardze skarżący wskazał, iż jest osobą biedną i niepełnosprawną fizycznie. Dlatego uważa, iż należy się mu pomoc społeczna w większym zakresie, niż ta, która została mu przyznana przez Ośrodek Pomocy Społecznej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie i podtrzymało argumenty wskazane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Na wstępie należy wskazać, iż sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji publicznej orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W niniejszej sprawie skarga jest bezzasadna, ponieważ sądowa kontrola zaskarżonej decyzji nie wykazała naruszenia przepisów prawa materialnego, ani też przepisów postępowania, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy. Podstawę prawną do wydania decyzji w niniejszej sprawie stanowił art. 41 pkt 1 powołanej ustawy o pomocy społecznej (nieprawidłowo określony przez organ jako "ust. 1"), który stanowi, iż w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany specjalny zasiłek celowy w wysokości nieprzekraczającej odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub rodziny, który nie podlega zwrotowi. W ocenie Sądu Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. prawidłowo wykazało, że specjalny zasiłek celowy jest świadczeniem przyznawanym w ramach uznania administracyjnego. Oznacza to, iż samo spełnianie kryteriów ustawowych nie powoduje automatycznego przyznania osobie zainteresowanej tego świadczenia, ponieważ organ może, ale nie musi przyznać świadczenia. Z przepisów prawa regulujących tryb przyznawania zasiłku celowego wynika, że udzielając świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej organ kieruje się ogólną zasadą dostosowywania rodzaju, formy i rozmiaru świadczeń do okoliczności konkretnej sprawy. W niniejszej sprawie organ pierwszej instancji w uzasadnieniu decyzji o przyznaniu specjalnego zasiłku celowego wskazał, iż przy rozstrzyganiu sprawy wzięto pod uwagę potrzeby wnioskodawcy (dość wysokie wydatki na leki), jak również możliwości finansowe Ośrodka Pomocy Społecznej. Organ podkreślił, iż udzielenie wnioskodawcy pomocy w formie specjalnego zasiłku celowego w wysokości 200 zł w lipcu 2006 r. przeznaczonego na częściowe dofinansowanie zakupu leków wynika z faktu, iż Ośrodek Pomocy Społecznej nie może przyznać wyższej pomocy społecznej ze względu na ograniczone środki finansowe Ośrodka oraz coraz liczniejszą rzeszę świadczeniobiorców. Ponadto motywując swoje rozstrzygnięcie organ wskazał, iż miesięczny łączny dochód w gospodarstwie domowym wnioskodawcy (prowadzonym wraz z żoną) wynosi [...] zł, co stanowi 299,90 % kryterium dochodowego i tym samym znacznie przekracza ustawowe kryterium dochodowe, do którego przyznawana jest bezzwrotna pomoc finansowa. Biorąc powyższe pod uwagę należy stwierdzić, iż nie można postawić organom orzekającym zarzutu dowolności w kwestii podjętego w zaskarżonej decyzji rozstrzygnięcia. W przedmiotowej sprawie decyzje zostały wydane w oparciu o obowiązujące przepisy, a o odmowie przyznania skarżącemu pomocy, w wysokości jakiej żądał we wnioskach z dnia 4 czerwca 2006 r. oraz 25 czerwca 2006 r. decydowały nie tylko sytuacja życiowa wnioskodawcy, ale przede wszystkim potrzeby wielu innych osób ubiegających się o pomoc, które w pierwszej kolejności musi zabezpieczyć Ośrodek Pomocy Społecznej, jak również możliwości finansowe tego Ośrodka. Zatem zdaniem Sądu organy obu instancji w sposób wyczerpujący ustaliły wszystkie okoliczności, od jakich w świetle ustawy o pomocy społecznej uzależnione jest udzielenie pomocy w formie zasiłku celowego i oceny tej dokonały prawidłowo. Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło