I SA/Wa 1626/10

WyrokWSA w Warszawie2011-09-12

Skład orzekający: Agnieszka Miernik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja Ministra Infrastruktury odmierzająca stwierdzenie nieważności orzeczenia o wywłaszczeniu jest nieważna z powodu wydania jej wobec osoby zmarłej, która nie miała statusu strony w postępowaniu?
Ratio decidendi
Decyzja Ministra Infrastruktury jest nieważna, ponieważ została wydana wobec osoby zmarłej, która nie mogła mieć statusu strony w rozumieniu art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego. Wydanie decyzji wobec osoby niebędącej stroną stanowi wadę nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., co skutkuje stwierdzeniem nieważności decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.
Stan faktyczny
Minister Infrastruktury odmówił stwierdzenia nieważności orzeczenia o wywłaszczeniu nieruchomości z 1960 r., wydając decyzję w 2010 r. Decyzja ta została skierowana do osoby zmarłej, która była właścicielem lokalu na nieruchomości, a jej następców prawnych nie uznano za strony postępowania. Skarżący podniósł, że decyzja jest wadliwa z powodu braku prawidłowego adresata i innych zarzutów proceduralnych.
Rozstrzygnięcie
Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji Ministra Infrastruktury, orzeczono, że decyzja nie podlega wykonaniu oraz zasądzono od Ministra na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania w kwocie 457 zł.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Miernik (spr.) po rozpoznaniu w dniu 12 września 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi W. D. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [..] czerwca 2010 r., nr [..] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności orzeczenia o wywłaszczeniu 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Infrastruktury na rzecz skarżącego kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [..] czerwca 2010 r., nr [..] Minister Infrastruktury uchylił własną decyzję z dnia [..] lipca 2005 r., nr [..] i odmówił stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Rady Narodowej m. P. z dnia [..] stycznia 1960 r., nr [..] o wywłaszczeniu nieruchomości położonej w P. przy ul. [..] o pow. [..] m2. Decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym: Orzeczeniem z dnia [..] stycznia 1960 r. Prezydium Rady Narodowej m. P. orzekło o wywłaszczeniu na rzecz Państwa przedmiotowej nieruchomości składającej się z parcel nr [..] i [..], stanowiącej współwłasność A. D. i M. B. Wnioskiem z dnia [..] listopada 1999 r. A. D. wystąpiła o stwierdzenie nieważności powołanego orzeczenia. Decyzją z dnia [..] sierpnia 2001 r., nr [..] Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast odmówił stwierdzenia nieważności orzeczenia z dnia [..] stycznia 1960 r., natomiast decyzją z dnia [..] grudnia 2001 r., nr [..] utrzymał ww. decyzję w mocy. Wyrokiem z dnia [..] sierpnia 2003 r., sygn. akt [..] Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzje z dnia [..] grudnia 2001 r. i z dnia [..] sierpnia 2001 r. Ponownie rozpoznając sprawę Minister Infrastruktury decyzją z dnia [..] lipca 2005 r. stwierdził, że orzeczenie z dnia [..] stycznia 1960 r. wydane zostało z rażącym naruszeniem prawa w części dotyczącej działek nr [..],[..] i [..], natomiast w pozostałej części stwierdził jego nieważność. Wnioskiem z dnia [..] sierpnia 2005 r. C. B. wystąpiła o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej ww. decyzją. Postanowieniem z dnia [..] grudnia 2005 r., nr [..] Minister Transportu i Budownictwa zawiesił postępowanie wszczęte powyższym wnioskiem do czasu przedłożenia postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po S. S. Postępowanie podjęto postanowieniem z dnia [..] stycznia 2007 r., nr [..]. Postanowieniem z dnia [..] listopada 2007 r., nr [..] Minister Infrastruktury ponownie zawiesił przedmiotowe postępowanie do czasu przedłożenia postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po J. K. Postępowanie podjęto postanowieniem z dnia [..] marca 2008 r., nr [..]. Decyzją z dnia [..] czerwca 2010 r. Minister Infrastruktury, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, uchylił własną decyzję z dnia [..] lipca 2005 r. i odmówił stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Rady Narodowej m. P. z dnia [..] stycznia 1960 r. W uzasadnieniu wskazał, że w niniejszej sprawie wnioskująca o wywłaszczenie – Dyrekcja Budowy Osiedli Robotniczych P. w P. uzyskała zezwolenie na nabycie pod budownictwo mieszkaniowe nieruchomości położonych w P. przy ul. [..] i cel wywłaszczenia został zrealizowany. Powyższe świadczy o niezbędności przeznaczenia przedmiotowej nieruchomości dla realizacji przez wnioskodawcę inwestycji budownictwa mieszkaniowego w ramach narodowych planów gospodarczych, a zatem spełniona została przesłanka z art. 1 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla narodowych planów gospodarczych (Dz. U. Nr 4, poz. 31, dalej "dekret"). Odnosząc się do zarzutów zawartych we wniosku o stwierdzenie nieważności organ wskazał, że w prawdzie wykonawca narodowych planów gospodarczych był zobowiązany w wezwaniu właściciela do odstąpienia nieruchomości wskazać konkretnie określoną cenę nabycia nieruchomości, jednak ograniczenie się do wskazania jedynie podstaw ustalenia tej ceny, tj. art. 28 dekretu, nie stanowi rażącego naruszenia prawa, które uzasadniałoby stwierdzenie nieważności decyzji. Od powyższej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł W. D. wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu skargi wskazał, że z zebranych w sprawie dokumentów wynikało, iż z uwagi na brak miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lokalizacja inwestycji na przedmiotowej nieruchomości, przewidzianej do realizacji przez wykonawcę narodowych planów gospodarczych, nie miała prawnego umocowania. W takiej sytuacji Prezydium Rady Narodowej m. P., w myśl art. 5 ust. 2 dekretu, powinno było wydać opinię stwierdzającą niezbędność nabycia nieruchomości. Skarżący wskazał ponadto, że organem właściwym do orzekania o wywłaszczeniu było Prezydium Rady Narodowej, natomiast zaskarżone orzeczenie podpisane zostało przez Kierownika Urzędu Spraw Wewnętrznych, przy czym brak jest wzmianki, czy działał on z upoważnienia Prezydium. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ponadto zgodnie z treścią art. 119 pkt 1 w zw. z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm., powoływana dalej jako "P.p.s.a.") sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym jeżeli decyzja lub postanowienie dotknięte są wadą nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 kpa lub w innych przepisach albo wydane zostały z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania. W niniejszej sprawie zaistniały przesłanki do rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym. Przepis art. 10 § 1 kpa ustanawia ogólną zasadę udziału strony w postępowaniu. Należy stwierdzić, że stroną postępowania administracyjnego jest stosownie do art. 28 kpa każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Stroną postępowania w sprawie dotyczącej stwierdzenia nieważności orzeczenia o wywłaszczeniu nieruchomości, jest także właściciel lokalu znajdującego się w budynku posadowionym na tej nieruchomości oraz użytkownik wieczysty gruntu. W tej sytuacji obowiązkiem organu jest ustalenie prócz kręgu osób, które są byłymi właścicielami lub spadkobiercami właścicieli nieruchomości, także osób, będących aktualnie właścicielami lokali w budynkach zlokalizowanych na nieruchomości, bądź jej użytkownikami wieczystymi. Z akt postępowania administracyjnego wynika jednoznacznie, że właścicielami lokalu nr [..] znajdującego się w budynku przy ul. [..] w P. oraz użytkownikami wieczystymi udziału w ww. nieruchomości wynoszącym [..] części, stali się na mocy aktu notarialnego z dnia [..] października 1980 r. J. K. i H. K., a tym samym przysługiwał im przymiot strony w niniejszym postępowaniu. Z kolei z odpisu skróconego aktu zgonu nr [..] wynika, że J. K. zmarł w dniu [..] maja 2006 r., a zatem przed wydaniem przez Ministra Infrastruktury zaskarżonej decyzji z dnia [..] czerwca 2010 r. Oznacza to, że postępowanie prowadzone przez organ II instancji oraz wydana w tym postępowaniu decyzja skierowana została do osoby zmarłej, a więc osoby, która nie mogła mieć statusu strony w rozumieniu art. 28 kpa. Przy tym wskazać należy, że organ od 2007 r. dysponował postanowieniem Sądu Rejonowego P. i J. w P. I Wydział Cywilny z dnia [..] maja 2007 r., sygn. akt [..] o stwierdzeniu nabycia spadku po J. K., a mimo tego jego następców prawnych nie uznał jako stron postępowania. Skoro zatem w przedmiotowej sprawie doszło do wydania przez Ministra Infrastruktury decyzji w stosunku do osoby zmarłej, a więc osoby nie będącej stroną, przyjąć należało, że rozstrzygnięcie to obarczone jest wadą, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 kpa co skutkować musi stwierdzeniem jego nieważności na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Tego rodzaju uchybienie wypełnia jednocześnie przesłankę upoważniającą Sąd zgodnie z art. 119 pkt 1 P.p.s.a. do rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym. Rozpoznając ponownie sprawę organ weźmie pod uwagę powyższe ustalenia, których treść ma istotne znaczenie dla przedmiotowej sprawy i określi właściwe strony postępowania, do których należy skierować podjęte w sprawie rozstrzygnięcia. Mając na uwadze, że zaskarżona decyzja podlega wyeliminowaniu z obrotu prawnego ze wskazanej wyżej przyczyny, Sąd nie badał jej merytorycznie pod względem zgodności z prawem, uznając to za przedwczesne. Wobec powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. w związku z art. 119 pkt 1 i art. 120 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło