I SA/Wa 1627/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daniela Kozłowska Sędziowie NSA Joanna Banasiewicz Asesor WSA Iwona Kosińska /spr./ Protokolant Katarzyna Babik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 listopada 2005 r. sprawy ze skargi A. J. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] lipca 2004 r., nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności odwołania 1) stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia; 2) stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu; 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. na rzecz A. J. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. postanowieniem z dnia [...] lipca 2004 r. nr [...], po rozpatrzeniu pisma A. J. z dnia 19 lipca 2004 r. zatytułowanego "Odwołanie", stwierdził niedopuszczalność odwołania w sprawie uregulowania zaległych opłat czynszowych. W uzasadnieniu swojego stanowiska organ stwierdził, że pismem z dnia 30 czerwca 2004 r. Zakład Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w M. wezwał A. J. do uregulowania zaległości w opłatach czynszowych. W piśmie z dnia 19 lipca 2004 r. zatytułowanym "Odwołanie" A. J., opisując swoją trudną sytuację finansową, podniosła, że ustalone stawki czynszu za zajmowany przez nią lokal są zbyt wysokie. Po jego rozpatrzeniu Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. stwierdziło niedopuszczalność złożonego odwołania. Organ wziął pod uwagę fakt, iż w przedmiotowej sprawie brak jest przedmiotu odwołania, tj. decyzji administracyjnej, wydanej przez organ administracji publicznej. Zdaniem Kolegium pismo wzywające skarżącą do uregulowania zaległości czynszowych nie jest decyzją administracyjną w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego i nie podlega rozpatrzeniu w trybie postępowania administracyjnego. Organ wyjaśnił, że decyzją administracyjną jest akt wydany przez organ administracji publicznej w celu załatwienia sprawy, gdy przepis prawa materialnego tak stanowi. W przedmiotowej sprawie z powodu braku decyzji administracyjnej odwołanie jest niedopuszczalne, a do załatwienia sprawy podniesionej przez skarżącą Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie posiada kompetencji. Skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] lipca 2004 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, złożyła A. J. Podtrzymując w niej dotychczasowe argumenty, skarżąca wniosła o rozpatrzenie jej sprawy. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Przede wszystkim wyjaśnić należy, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Jak wynika z akt sprawy, zaskarżone postanowienie zostało wydane przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R., działające jako organ II instancji, na podstawie art. 134 kpa, na skutek złożenia przez skarżącą pisma zatytułowanego "odwołanie". Przepis art. 134 kpa przewiduje możliwość wydania postanowienia stwierdzającego niedopuszczalność odwołania. Jednakże przepis ten odnosi się do sytuacji, w której w sprawie - zgodnie z treścią art. 127 §1 i 2 Kodeksu postępowania administracyjnego - złożone zostało odwołanie, rozpatrywana zaś sprawa jest sprawą administracyjną w rozumieniu przepisów art. 1 pkt 1 kpa. W doktrynie powszechnie przyjmuje się, że niedopuszczalność odwołania może wynikać z przyczyn o charakterze przedmiotowym lub podmiotowym. Przyczyny przedmiotowe obejmują przypadki braku przedmiotu zaskarżenia oraz przypadki braku możliwości zaskarżenia decyzji w toku instancji. Zatem odwołanie nie służy od decyzji, która nie weszła do obrotu prawnego lub gdy czynność organu administracji publicznej nie jest decyzją administracyjną, a stanowi np. czynność materialno-techniczną. Niedopuszczalne jest odwołanie od decyzji wydanej w postępowaniu jednoinstancyjnym w trybach szczególnych, przewidzianych przepisami prawa. Niedopuszczalność odwołania z przyczyn podmiotowych obejmuje sytuacje wniesienia odwołania przez osobę niemającą legitymacji do wniesienia tego środka zaskarżenia zgodnie z art. 28 kpa albo przez stronę niemającą zdolności do czynności prawnych, przewidzianych art. 30 §2 kpa, lub odwołanie zawiera braki formalne, np. wynikające z art. 64 kpa. Żadna z wyżej wymienionych podstaw nie zaistniała w rozpatrywanej sprawie. Spór w przedmiocie uregulowania zaległości z tytułu najmu lokalu mieszkalnego ma charakter cywilnoprawny i nie może być rozstrzygnięty na drodze administracyjnej, lecz należy, jako sprawa cywilna, do kognicji sądu powszechnego, zgodnie z zasadą z art. 2 §1 Kodeksu postępowania cywilnego. Pismo Zakładu Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w M. z dnia [...] czerwca 2004 r., które otrzymała skarżąca, nie jest ani decyzją administracyjną, ani nie stanowi np. czynności materialno-technicznej w postępowaniu administracyjnym, lecz zgodnie z jego treścią jest wezwaniem przedsądowym w sporze o zapłatę. W przedmiotowej sprawie nie toczyło się postępowanie administracyjne. Z treści pisma skarżącej z dnia 19 lipca 2004 r. zatytułowanego "odwołanie" wynika, że jest ono prośbą o pomoc w rozwiązaniu problemów bytowych skarżącej oraz zawiera prośbę o wyjaśnienie wzajemnych praw i obowiązków wiążących strony stosunku najmu. Skarżąca w piśmie tym nie kwestionuje – zgodnie z treścią art. 128 kpa, żadnej decyzji administracyjnej ani innego aktu administracyjnego, od którego przysługiwałoby odwołanie. Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądowym żądanie strony w postępowaniu administracyjnym należy oceniać na podstawie treści pisma przez nią wniesionego, a nie na podstawie jego tytułu. W razie wątpliwości sprecyzowanie żądania należy do strony, a nie do organu administracji. Jeśli charakter pisma budzi wątpliwości, to organ administracji ma obowiązek wyjaśnić rzeczywistą wolę strony. Strona postępowania administracyjnego nie ma bowiem obowiązku powoływania się na jakiekolwiek przepisy, zaś to organy administracji z mocy art. 9 kpa mają obowiązek czuwania nad tym, aby strony nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa i w tym celu udzielać mają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Skoro z treści pisma skarżącej z dnia 19 lipca 2004 r. wynika, że nie jest ono odwołaniem i nie dotyczy sprawy administracyjnej w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego, to Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. nie było organem właściwym do wydania orzeczenia administracyjnego w tej sprawie, a wydane postanowienie nie miało oparcia w obowiązujących przepisach prawa. Z wyżej wyjaśnionych względów Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie narusza art. 156 §1 pkt 1 i 2 kpa i na podstawie art. 145 §1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) orzekł jak w sentencji.