I SA/Wa 1629/12

WyrokWSA w Warszawie2012-11-15

Skład orzekający: Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja zobowiązująca dłużnika alimentacyjnego do zwrotu świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego jest decyzją związaną, niezależną od sytuacji osobistej lub materialnej strony?
Ratio decidendi
Decyzja zobowiązująca dłużnika alimentacyjnego do zwrotu świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego jest decyzją związaną, której wydanie jest obligatoryjne i wynika wprost z przepisów prawa. Organ prowadzący postępowanie ma obowiązek jedynie ustalić, czy została wydana decyzja przyznająca świadczenie i czy świadczenia te zostały wypłacone, a w przypadku pozytywnych ustaleń – wydać decyzję zobowiązującą do zwrotu. Organ nie jest uprawniony do badania sytuacji rodzinnej ani materialnej zobowiązanego, gdyż kwestia ewentualnego umorzenia należności rozstrzygana jest w odrębnym postępowaniu.
Stan faktyczny
Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. zobowiązującą W.D. do zwrotu kwoty świadczeń z funduszu alimentacyjnego oraz odsetek ustawowych. Prezydent W. wszczął postępowanie w sprawie zwrotu należności z funduszu alimentacyjnego dla osoby uprawnionej – J.D., a następnie wydał decyzję zobowiązującą dłużnika alimentacyjnego do zwrotu świadczeń. W.D. złożył odwołanie, które zostało rozpatrzone negatywnie przez SKO, a następnie skargę do WSA, wyrażając niezadowolenie z pracy organów administracji.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi W.D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2012 r., nr [...] w przedmiocie zwrotu świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego oddala skargę. Decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], po rozpatrzeniu odwołania W.D. od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] marca 2012 r. nr [...], zobowiązującej do zwrotu kwoty [...] zł za okres 2010/2011 stanowiącej należność z tytułu otrzymanych świadczeń z funduszu alimentacyjnego oraz odsetek ustawowych wysokości [...] zł, utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ następujący stan faktyczny i prawny sprawy: Zawiadomieniem z dnia [...] grudnia 2011 r. W.D. został poinformowany przez organ pierwszej instancji o wszczęciu postępowania w sprawie zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego należności z tytułu otrzymanych świadczeń z funduszu alimentacyjnego dla osoby uprawnionej – J.D.. Decyzją z dnia [...] marca 2012 r., nr [...] Prezydent W. zobowiązał W.D. do zwrotu kwoty [...] zł za okres 2010/2011 stanowiącej należność z tytułu otrzymanych przez osobę uprawnioną J.D. świadczeń z funduszu alimentacyjnego oraz odsetek ustawowych w wysokości [...] zł. Od decyzji powyższej W.D. złożył odwołanie do organu wyższego stopnia. Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] stwierdziło, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa, a argumenty podniesione w odwołaniu są niezasadne. Kolegium powołało się przy tym na przepis art. 27 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. Nr 1, poz. 7 z późn. zm.) przytaczając jednocześnie jego treść. Organ przytoczył poza tym orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 sierpnia 2010 r., sygn. akt I SA/Wa 189/10 wskazując, że w pełni podziela zaprezentowany w nim pogląd, że konieczność wydania decyzji zobowiązującej do zwrotu organowi właściwemu wierzyciela należności z tytułu świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego wraz z ustawowymi odsetkami, ma charakter bezwzględny, wynika z przepisów prawa i jest niezależna od sytuacji osobistej lub materialnej strony. Zdaniem organu odwoławczego decyzja Prezydenta W. jest wyrazem realizacji ustawowego obowiązku nałożonego na organ właściwy wierzyciela, który ma obowiązek wydać, po zakończeniu okresu świadczeniowego lub po uchyleniu decyzji w sprawie przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego, decyzję administracyjną w sprawie zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego należności z tytułu otrzymanych przez osobę uprawnioną świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Decyzja ta, zdaniem Kolegium, jest tzw. decyzją związaną, której przesłanki i obowiązek wydania wynikają wprost z przepisów prawa i są niezależne od woli organu lub strony. Nie zgadzając się z rozstrzygnięciem organu W.D. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wyrażając swoje niezadowolenie z pracy organów administracji. Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie oraz podtrzymało dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. z 2012 r. poz. 270 – powoływana dalej jako "ppsa"). Stosownie zaś do treści art. 119 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. z 2012 r., poz. 270.).– dalej ppsa - Sąd rozpoznaje sprawę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym jeżeli jedna ze stron złoży taki wniosek, a pozostałe strony nie wniosą sprzeciwu w terminie 14 dni – sytuacja taka ma miejsce w niniejszej sprawie. Rozpoznając przedmiotową sprawę według wskazanych wyżej kryteriów, Sąd doszedł do przekonania, że skarga jest nieuzasadniona. Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. Nr 1, poz. 7 z późn. zm.). Zgodnie z art. 27 ust. 1 tej ustawy dłużnik alimentacyjny zobowiązany jest do zwrotu organowi właściwemu wierzyciela należności w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej, łącznie z ustawowymi odsetkami. Stosownie zaś do art. 27 ust. 2 tej ustawy - organ właściwy wierzyciela wydaje, po zakończeniu okresu świadczeniowego lub po uchyleniu decyzji w sprawie przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego, decyzję administracyjną w sprawie zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego należności z tytułu otrzymanych przez osobę uprawnioną świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Stwierdzić zatem należy, że dopóki w obrocie prawnym pozostaje decyzja o przyznaniu świadczenia z funduszu alimentacyjnego i nie orzeczono w odpowiednim postępowaniu o zwrocie przez osobę uprawnioną nienależnie wypłaconego świadczenia, to wypłacone kwoty stanowią świadczenie podlegające zwrotowi a osobą zobowiązaną jest dłużnik, w tej sprawie skarżący W.D.. Jednocześnie wskazać należy, że wydawana przez organy administracji decyzja w sprawie obciążenia dłużnika alimentacyjnego obowiązkiem zwrotu kwot świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego nie jest decyzją uznaniową. Organ w prowadzonym postępowaniu zobowiązany jest jedynie do ustalenia czy została wydana decyzja przyznaniu świadczenia i czy świadczenia te zostały wypłacone. W sytuacji zaś poczynienia w tym zakresie pozytywnych ustaleń ma obowiązek wydać decyzję zobowiązującą do zwrotu kwoty wypłaconej osobie uprawnionej. Na marginesie wskazać należy, że w postępowaniu prowadzonym w trybie ww. przepisu art. 27 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, organ nie jest uprawniony do badania sytuacji rodzinnej oraz materialnej zobowiązanego do zwrotu, gdyż kwestia ewentualnego umorzenia należności wypłaconych z funduszu alimentacyjnego jest rozstrzygana w odrębnym postępowaniu – na co zresztą zwracały uwagę organy orzekające w niniejszej sprawie. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 w zw. z art. 119 pkt 2 oraz art. 120 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło