I SA/Wa 1631/04
WyrokWSA w Warszawie2005-10-27
Skład orzekający: Elżbieta Lenart, Małgorzata Boniecka - Płaczkowska, Maria Tarnowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy funkcjonariuszowi Straży Granicznej, który posiada lokal mieszkalny przydzielony decyzją administracyjną, przysługuje równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego, jeśli nastąpiła zmiana właściciela tego lokalu?Ratio decidendi
Funkcjonariuszowi Straży Granicznej nie przysługuje równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego, jeśli posiada lokal przydzielony decyzją administracyjną, nawet jeśli nastąpiła zmiana właściciela tego lokalu. Kluczowe jest posiadanie lokalu na podstawie decyzji administracyjnej, a nie jego własność czy zmiana właściciela.Stan faktyczny
Skarżący, funkcjonariusz Straży Granicznej, złożył wniosek o przyznanie równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, argumentując, że lokal przydzielony mu decyzją administracyjną w 1993 r. nie spełnia wymogów ustawy, a umowa najmu z nowym właścicielem jest niepewna. Organ odmówił przyznania równoważnika, wskazując, że funkcjonariusz posiada lokal na podstawie decyzji administracyjnej, a zmiana właściciela nie wpływa na jego prawo do lokalu ani na brak prawa do równoważnika.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart Sędziowie WSA Małgorzata Boniecka - Płaczkowska asesor WSA Maria Tarnowska (spr.) Protokolant Małgorzata Kulińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 października 2005 r. sprawy ze skargi J. Z. na decyzję Komendanta [...] w W. z dnia [...] lipca 2004 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oddala skargę
Komendant [...], decyzją z dnia [...] lipca 2004 r. nr [...], po rozpoznaniu wniosku J. Z. o ponowne rozpatrzenie decyzji Komendanta [...] z dnia [...] czerwca 2004 r. nr [...] odmawiającej przyznania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego - utrzymał w mocy własną decyzję.
W uzasadnieniu Komendant [...] podał, że we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy J. Z. podniósł, że lokal nr [...] położony przy ul. [...] w W., przydzielony mu decyzją administracyjną z dnia
[...] maja 1993 r. nr [...] nie spełnia warunków wymienionych w art. 94 ust 1 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej, a umowa najmu nie jest podstawą do stwierdzenia, iż posiada lokal mieszkalny w rozumieniu art. 92 tej ustawy, ponieważ z chwilą przekazania nieruchomości zmieniły się strony umowy - wynajmującą jest osoba prywatna. Dlatego też, zdaniem J. Z., istnieje możliwość wypowiedzenia umowy najmu przez stronę wynajmującą; ponadto, decyzja o przydziale zajmowanego przez niego lokalu jest nieważna ze względu na nieważność decyzji o przejęciu nieruchomości przez Gminę W.
Z ustaleń organu wynika, że lokal mieszkalny zajmowany przez J. Z. od dnia [...] lutego 2003 r. jest własnością [...] i nie należy do katalogu lokali wymienionych w art. 94 ust. 1 ustawy o Straży Granicznej, ponieważ, zgodnie z tym przepisem, na lokale mieszkalne dla [...] przeznacza się lokale będące w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów, a przedmiotowe mieszkanie z dniem prywatyzacji przestało pozostawać w dyspozycji organów Straży Granicznej.
Jednakże, zdaniem organu, wnioskodawca nadal jest najemcą i posiadaczem tego lokalu w rozumieniu art. 96 ust. 1 ustawy o Straży Granicznej, który stanowi, że funkcjonariuszowi przysługuje równoważnik pieniężny, jeżeli on sam lub członkowie jego rodziny nie posiadają lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej.
Decyzja przydziału lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w W. została wydana zgodnie z obowiązującymi przepisami. W chwili przydziału lokal pozostawał w dyspozycji Komendy [...], a wnioskodawca, zajmując go nadal, na podstawie ważnej umowy najmu jest w jego posiadaniu. Zmiana stron umowy najmu lokalu nie powoduje zmiany treści umowy, co również przyznaje J. Z. Zdaniem organu, decyzja o przydziale lokalu nie stała się nieważną. Z uwagi na przejęcie nieruchomości przez spadkobierców - osoby prywatne od Gminy W., na podstawie decyzji Prezydenta W. o ustanowieniu użytkowania wieczystego, decyzja o przydziale lokalu stała się bezprzedmiotowa, ale nie jest nieważna.
Bezpodstawna, zdaniem organu, jest obawa J. Z. o wypowiedzenie umowy najmu przez właściciela, ponieważ ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego, prawnie chroni zajmowanie przez niego tego lokalu. Powołane przez J. Z. orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 11 maja 1992 r. odnosi się do treści art. 94 i art. 154 ust. 2 ustawy o Straży Granicznej w brzmieniu obowiązującym przed jej nowelizacją ustawą z 4 września 1992 r. (Dz.U. Nr 12, poz. 52) i nie ma znaczenia dla oceny przysługiwania prawa do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Orzeczenie to, stwierdzając niezgodność wskazanych przepisów ustawy z obowiązującą wówczas Konstytucją, miało na względzie fakt naruszania przez nie konstytucyjnej zasady ochrony prawa własności i zasady równości.
Warunki przyznawania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego zostały określone przepisami powołanego w podstawie prawnej decyzji rozporządzenia MSWiA z dnia 28 czerwca 2002 r. Zgodnie z § 1 pkt 1 tego rozporządzenia równoważnik przyznaje się, jeśli funkcjonariusz nie posiada lokalu mieszkalnego przydzielonego na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale lokalu. Przepis ten ma zastosowanie w przedmiotowej sprawie, ponieważ wnioskodawca posiada lokal mieszkalny, który został mu przydzielony taką decyzją. Zmiana właściciela lokalu nie skutkuje, zdaniem organu, nabywaniem prawa do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, skoro lokal ten pozostaje nadal w posiadaniu funkcjonariusza.
Skargę na decyzję Komendanta [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył J. Z., zarzucając, że lokal, który zajmuje, nie spełnia wymogów, o których mowa w art. 94 ust. 1 ustawy o Straży Granicznej, a zatem odmowa przyznania mu równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego nie znajduje uzasadnienia w § 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i warunków przyznawania funkcjonariuszom Straży Granicznej równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oraz szczegółowych warunków jego zwrotu, a także sposobu postępowania w przypadku wystąpienia uprawnień do jego otrzymania, ponieważ lokal ten jest własnością [...].
W odpowiedzi na skargę Komendant [...] wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Skarga jest bezzasadna. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga nie mogła być uwzględniona, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest utrzymanie w mocy przez Komendanta [...] swojej decyzji odmawiającej przyznania skarżącemu równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego.
Zgodnie z art. 96 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (Dz. U. z 2002 r. Nr 171, poz. 1399 z późn. zm.), funkcjonariuszowi przysługuje równoważnik pieniężny, jeżeli on sam lub członkowie jego rodziny nie posiadają lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej. Równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego przyznaje się funkcjonariuszowi w służbie stałej, jeżeli w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej on sam lub członek jego rodziny nie posiada lokalu mieszkalnego przydzielonego na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale lokalu, stosownie do § 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i warunków przyznawania funkcjonariuszom Straży Granicznej równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oraz szczegółowych warunków jego zwrotu, a także sposobu postępowania w przypadku wystąpienia zbiegu uprawnień do jego otrzymania (Dz. U. Nr 118, poz. 1014 z późn. zm.).
Decyzją administracyjną z dnia [...] maja 1993 r. Komendant [...] przydzielił J. Z. lokal mieszkalny w W. przy ul. [...] m [...], o pow. [...] m², a umowa najmu lokalu, którą skarżący zawarł z [...] w [...] r. nie została zmieniona. Z akt administracyjnych wynika, że po przekazaniu w dniu [...] lutego 2004 r. nieruchomości przy ul [...] [...], skarżący nadal zajmuje lokal przydzielony mu decyzją administracyjną w 1993 r., i umowa najmu nie została wypowiedziana.
Stosownie do art. 94 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (...), na lokale mieszkalne dla funkcjonariuszy przeznacza się lokale będące w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów, uzyskane w wyniku ich działalności inwestycyjnej albo od terenowych organów rządowej administracji ogólnej, stanowiące własność gmin lub zakładów pracy, a także zwalniane przez osoby, które decyzje o przydziale uzyskały z jednostek podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych. Przy ocenie, czy wymogi, o których mowa w art. 94 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (...), zostały spełnione czy nie, decydujące znaczenie ma data wydania decyzji o przydziale lokalu mieszkalnego, czyli dzień [...] maja 1993 r. Lokal przy ul. [...] przydzielony skarżącemu w tym dniu kryteria te spełniał.
Ani art. 96 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (...), ani § 1 ust. 1 wydanego na podstawie art. 96 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i warunków przyznawania funkcjonariuszom Straży Granicznej równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oraz szczegółowych warunków jego zwrotu, a także sposobu postępowania w przypadku wystąpienia zbiegu uprawnień do jego otrzymania (...), nie uzależniają przyznania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego od art. 94 ust. 1, czyli przepisu wskazującego organowi Straży Granicznej, z jakiego zasobu może przeznaczać lokale na lokale mieszkalne dla funkcjonariuszy Straży Granicznej, a następnie, przy spełnieniu określonych przepisami warunków, przydzielać je. Jeśli funkcjonariusz Straży Granicznej lub członkowie jego rodziny nie posiadają lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej, funkcjonariuszowi przysługuje równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego. A contrario, równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego nie przysługuje, jeśli funkcjonariusz lub członkowie jego rodziny posiadają lokal mieszkalny w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej. Ustawa używa określenia "nie posiada lokalu mieszkalnego", natomiast rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i warunków przyznawania funkcjonariuszom Straży Granicznej równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oraz szczegółowych warunków jego zwrotu, a także sposobu postępowania w przypadku wystąpienia zbiegu uprawnień do jego otrzymania (...) precyzuje: "nie posiada lokalu mieszkalnego przydzielonego na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale lokalu" – a skarżący taki lokal, przydzielony na podstawie decyzji w 1993 r., posiada.
Prawidłowo organ uznał, że zmiana właściciela lokalu nie skutkuje nabyciem prawa do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, skoro lokal ten pozostaje nadal w posiadaniu funkcjonariusza, a zmiana własności nieruchomości, która nastąpiła w [...] r., nie miała wpływu na możliwość zamieszkiwania skarżącego w tym lokalu.
Sąd podziela stanowisko organu, że decyzja przydziału lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w W. została wydana zgodnie z obowiązującymi przepisami, w chwili przydziału lokal pozostawał w dyspozycji Komendy [...], a wnioskodawca, zajmując go nadal, na podstawie ważnej umowy najmu jest w jego posiadaniu. Zmiana stron umowy najmu lokalu nie powoduje zmiany treści umowy (wypowiedzenia umowy najmu), a zatem odmowa przyznania skarżącemu równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego jest prawidłowa.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło