I SA/Wa 1637/08

PostanowienieWSA w Warszawie2008-12-09

Skład orzekający: Lucyna Picho

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która uzyskuje stały dochód (emerytura/renta) i posiada majątek (dom, działka), ale ponosi znaczne wydatki na leki i utrzymanie, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Wnioskodawca, który uzyskuje stały dochód i posiada majątek, ale wykazuje, że jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania, może zostać przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych). Osoba, która nie wykaże wyjątkowo trudnej sytuacji materialnej, odbiegającej od przeciętnej, nie zostanie zwolniona z kosztów sądowych w zakresie całkowitym.
Stan faktyczny
Skarżący S. P. i L. D. złożyli skargę na decyzję Wojewody umarzającą postępowanie w sprawie zwrotu nieruchomości. W związku z wezwaniem do uiszczenia wpisu od skargi, S. P. i L. D. złożyli wnioski o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. S. P. uzyskała odmowę, a L. D. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym.
Rozstrzygnięcie
Wobec S. P. odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wobec L. D. przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Lucyna Picho Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 9 grudnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi S. P. i L. D. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2008 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zwrotu nieruchomości postanawia: odmówić przyznania S. P. prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. P O S T A N O W I E N I E Dnia 9 grudnia 2008 r. Referendarz sądowy Lucyna Picho Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 9 grudnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku L. D. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi S. P. i L. D. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2008 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zwrotu nieruchomości postanawia: przyznać L. D. prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. P O S T A N O W I E N I E Dnia 9 grudnia 2008 r. Referendarz sądowy Lucyna Picho Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 9 grudnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi S. P. i L. D. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2008 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zwrotu nieruchomości postanawia: odmówić przyznania S. P. prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. U Z A S A D N I E N I E W związku z wezwaniem do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 200 zł, S. P. przesłała do Sądu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Z oświadczenia złożonego na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawczyni pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem. Źródłem utrzymania małżonków jest dochód miesięczny w wysokości [...] zł na który składa się emerytura S. P. w wysokości [...] zł oraz emerytura jej męża w wysokości [...] zł. Skarżąca ujawniła, iż posiada majątek w postaci [...] domu o powierzchni [...] m2, oraz działkę zabudowaną o powierzchni [...]. W uzasadnieniu złożonego wniosku S. P. podniosła, że część swoich dochodów przeznacza na zakup leków, dlatego też wydatek rzędu 200 zł jest dla niej stosunkowo wysoki. Wydatki na leki ponosi również jej mąż. Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym – wówczas obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, lub częściowym – wówczas obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków, albo od opłat sądowych i wydatków, lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 1, § 2 i § 3 powołanej ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Stwierdzić należy, że przedstawiona przez S. P. sytuacja majątkowa nie daje podstaw do uwzględnienia złożonego przez nią wniosku. Zauważyć należy, że przy ocenie zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym ustawodawca nakazuje stosowanie surowych kryteriów oceny. Strona domagając się uwzględnienia takiego wniosku w całości musi wykazać, że znajduje się w wyjątkowo trudnej sytuacji, która w znaczący sposób odbiega od przeciętnej. Nie bez powodu w przepisie art. 246 § 1 pkt 1 powołanej ustawy posłużono się zwrotem "nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania". Tylko te osoby, które wykażą, iż ich sytuacja materialna jest wyjątkowo ciężka mogą oczekiwać, że zostaną zwolnione z kosztów sądowych. Tego rodzaju sytuacja nie zachodzi w niniejszej sprawie, gdyż wnioskodawczyni uzyskuje stały dochód w wysokości około [...] zł. Nawet przy uwzględnieniu wydatków związanych z codziennym utrzymaniem, wydatków na leki brak jest podstaw do przyjęcia, że spełniona została przesłanka z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Okoliczność ta przesądziła o odmowie przyznania prawa pomocy na podstawie art. 258 § 1 i 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. P O S T A N O W I E N I E Dnia 9 grudnia 2008 r. Referendarz sądowy Lucyna Picho Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 9 grudnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku L. D. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi S. P. i L. D. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2008 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zwrotu nieruchomości postanawia: przyznać L. D. prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. U Z A S A D N I E N I E W związku z wezwaniem do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 200 zł, L. D. przesłała do Sądu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Z oświadczenia złożonego na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawczyni pozostaje sama w gospodarstwie domowym, utrzymuje się z renty w wysokości [...] zł. Posiada majątek w postaci [...] domu o powierzchni [...] m2, oraz działkę zabudowaną o powierzchni [...]. W uzasadnieniu złożonego wniosku L. D. oświadczyła, że choruje i dlatego bardzo często zmuszona jest odbywać wizyty lekarskie i kupować leki. Oświadczyła, że jej renta nie wystarcza na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych i korzysta z pomocy rodziny. Dlatego też nawet wydatek w wysokości 200 zł to dla niej bardzo wysoka kwota. Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym – wówczas obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, lub częściowym – wówczas obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków, albo od opłat sądowych i wydatków, lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 1, § 2 i § 3 powołanej ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Oceniając w powyższym zakresie sytuację materialną wnioskodawczyni, w tym fakt, iż uzyskuje ona co miesiąc dochody w wysokości około [...] zł, która to kwota musi wystarczyć na jej utrzymanie (w tym na zakup leków) uznać należało, że L. D. wykazała, iż jej warunki życiowe są na tyle trudne, że spełnia przesłanki do przyznania jej prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło