I SA/Wa 1638/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz (spr.) Sędziowie WSA Bożena Marciniak WSA Monika Sawa Protokolant referent stażysta Aneta Suchecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 grudnia 2019 r. ze skargi E. K., W. M. i M. W. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 maja 2016 r., sygn. akt I SAB/Wa 262/16 1. wymierza Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 2000 (dwa tysiące) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. przyznaje od Prezydenta [...] na rzecz E. K., W. M. i M. W.sumę pieniężną w kwotach po 3000 (trzy tysiące) złotych na rzecz każdego z nich; 4. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz E. K., W. M. i M. W.solidarnie kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. E. K., W. M. i M. W. pismem z 9 lipca 2019 r. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta [...] wyroku tego Sądu z 17 maja 2016 r., sygn. akt I SAB/Wa 2625/16. Powyższym wyrokiem Sąd zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku z [...] lipca 1985 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...] (obecnie [...]), ozn. dawnym nr hip. [...] - w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Te wraz z odpisem prawomocnego wyroku doręczone zostały zaś organowi 24 sierpnia 2016 r.. W związku ze zwłoką w wykonaniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokami z 21 marca 2017 r. I SA/Wa 102/17 oraz z 11 lipca 2018 r. I SA/Wa 647/18 wymierzył Prezydentowi [...] grzywny w wysokości odpowiednio 1000 i 3000 złotych. Przy czym w drugim z wymienionych wyroków ocenił, że bezczynność Prezydenta [...] w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz zasadził na rzecz skarżących od organu sumę pieniężną w kwocie po 2000 złotych na rzecz każdego z nich. Mimo to sprawa odszkodowania nadal pozostawała nierozpoznana. W tym stanie rzeczy E. K., W. M. i M. W. po raz kolejny wezwali Prezydenta [...] do wykonania wyroku (pismem z 19 lutego 2019 r.), a następnie wnieśli przywołaną na wstępie skargę, żądając w niej: wymierzenia organowi z tytułu zwłoki grzywny; przyznania na ich rzecz sumy pieniężnej oraz zasądzenia zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W motywach skargi powoływali się na bezskuteczność uprzednio wymierzonej grzywny jak też brak reakcji organu na kierowane do niego wezwania. Uzasadniając z kolei żądanie przyznania sumy pieniężnej odwoływali się do charakterystyki tego środka prawnego i jego funkcji, przedstawionej w motywach wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 maja 2017 r. I OSK 343/17, w którym akcentowano funkcję prewencyjną i represyjną ww. środka. Zwracali przy tym uwagę na ponad trzydziestoletnie oczekiwanie na załatwienie sprawy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, wyjaśniając, że pismami z [...] lipca 2019 r. Buro Spraw Dekretowych Urzędu [...] zwróciło się do Archiwum Państwowego o udzielenie informacji jakiej było przeznaczenie ternu przed 21 listopada 1945 r. w Ogólnym Planie Zabudowania [...], a także do Wydziału Gospodarowania Nieruchomościami dla Dzielnicy [...] o udzielnie informacji czy teren przedmiotowej nieruchomości objęty został jakąkolwiek decyzją lokalizacyjną lub istnieją na nim zrealizowane inwestycje. Ponadto wskazywał na wystąpienie do Biura Prawnego Urzędu [...] pismem z 4 marca 2019 r. o złożenie wniosku o zmianę prawomocnego postanowienia spadkowego po dawnych właścicielach nieruchomości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: skarga jest zasadna. Wniesiona ona została w trybie art. 154 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) przywoływanej dalej jako: "p.p.s.a.". Przepis ten w § 1 stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Grzywnę, o której mowa w tym przepisie, stosownie do § 6 art. 154 p.p.s.a., wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, na podstawie odrębnych przepisów. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 2 art. 154). Uwzględniając skargę sąd, w myśl § 7 art. 154 p.p.s.a., może przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie poza sporem jest, że Prezydent [...] nie rozpoznał sprawy zainicjowanej wnioskiem z 1985 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość przy ul. [...] w [...] w terminie wyznaczonym wyrokiem Wojewódzkiego Sąd Administracyjny w Warszawie z 17 maja 2016 r. sygn. akt I SAB/Wa 262/16, który to termin ekspirował 24 października 2016 r. Nie uczynił tego także do chwili obecnej i to mimo, że z tytułu zaistniałej opieszałości już dwukrotnie wymierzono mu grzywnę, jak też orzeczono o obowiązku wypłacenia na rzecz skarżących sumy pieniężnej. Oznacza to, że od przeszło trzech lat pozostaje przy wykonywaniu prawomocnego wyroku w stanie bezczynności, która w tych okolicznościach przybiera postać kwalifikowaną, a więc rażąco narusza prawo, tj. art. 286 § 2 p.p.s.a. jak też art. 153 p.p.s.a. i art. 12 k.p.a. Wprawdzie po ostatnim wyroku organ podejmowała różnego rodzaju działania ukierunkowane na pozyskanie dokumentów w jego ocenie niezbędnych do załatwienia sprawy, jednakże nie sposób nie dostrzec, że gros z tych czynności nosi znamiona czynności pozornych. Tak bowiem traktować należy choćby, przywoływane w odpowiedzi na skargę wystąpienie [...] lipca 2019 r. do Archiwum Państwowego o informacje jakie było przeznaczenie terenu przedmiotowej nieruchomości w Ogólnym Planie Zabudowania [...] z 1931 r., w sytuacji gdy fragment owego planu obejmujący tę nieruchomość od 2010 r. zalega w aktach (vide opracowanie geodezyjne sporządzone przez geodetę uprawnionego Z. O. – k.86-87). Podobnie oceniać należy wzywanie [...] marca 2019 r. pełnomocnika stron o dostarczenie oryginałów postanowień spadkowych, w sytuacji gdy ich uwierzytelnione kopie również zalegały w aktach. Wystąpienie z kolei do Biura Prawnego Urzędu [...] (a więc jednej z komórek organizacyjnych jednostki obsługującej organ) o podjęcie kroków prawnych w celu zmiany prawomocnych postanowień spadkowych, nie jest w żadnym wypadku okolicznością, która mogłaby usprawiedliwiać milczenie organu w sprawie. Dopóty bowiem postanowienia te nie zostaną wzruszone są one dla organu wiążące. Powyższe czyni zatem uzasadnionym żądanie wymierzenia Prezydentowi [...] z tytułu zaistniałej opieszałości w wykonaniu prawomocnego wyroku kolejnej grzywny, przy wymiarze której uwzględniono zarówno okres zwłoki w wykonaniu wyroku ze skargi na bezczynność organu (3 lata) jak i okres jaki upłynął od zwrotu akt wraz z ostatnim wydanym w tożsamym przedmiocie prawomocnym wyrokiem tut. Sądu (14 miesięcy). Zważywszy na nie, za adekwatną w sprawie Sąd uznał grzywnę w wymiarze 2000 złotych. Mając z kolei na względzie potrzebę zwiększenia dolegliwości finansowej obciążającej organ w celu przymuszenia go do wykonania prawomocnego wyroku, jak też potrzebę zrekompensowania skarżącym uzasadnionego poczucia krzywdy wynikającego z lekceważenia ich prawa do uzyskania wiążącego stanowiska organu administracji publicznej w sprawie zainicjowanej jeszcze przez ich poprzednika prawnego bez zbędnej zwłoki (a tym bardziej w terminie wyznaczonym prawomocnym wyrokiem), zasadnym okazało się także uwzględnienie żądania przyznania na ich rzecz sumy pieniężnej, w wymiarze po 3000 złotych na rzecz każdego z nich. W świetle bowiem dotychczasowego zachowania organu, tylko zwiększenie represji finansowej może doprowadzić do wyegzekwowania efektywniejszego działania w sprawie i jej niezwłocznego załatwienia bez konieczności występowania przez strony z kolejną przewidzianą w art. 154 p.p.s.a. skargą. Wynikające z zastosowanych środków łączne finansowe obciążenie organu wynosić będzie w tym wypadku 11.000 złotych i jest na tyle dotkliwa, że powinna skłonić organ do zintensyfikowania działań w sprawie. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 154 § 1 i 7 w zw. z art. 154 § 6 oraz art. 154 § 2 zd. drugie p.p.s.a. orzekł jak w punktach 1-3 wyroku. W przedmiocie kosztów postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 202 i art. 205 § 2 powołanej ustawy oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.). ----------------------- 4