I SA/Wa 1643/06

WyrokWSA w Warszawie2006-11-14

Skład orzekający: Emilia Lewandowska, Joanna Banasiewicz, Sławomir Antoniuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchybienia organu odwoławczego w zakresie wyliczenia dochodu rodziny i uwzględnienia utraty dochodu miały wpływ na wynik sprawy, skoro organ pierwszej instancji prawidłowo odmówił przyznania zasiłku rodzinnego z powodu przekroczenia kryterium dochodowego?
Ratio decidendi
Uchybienia organu odwoławczego w zakresie wyliczenia dochodu rodziny i uwzględnienia utraty dochodu nie miały wpływu na wynik sprawy, ponieważ organ pierwszej instancji prawidłowo ustalił, że dochód rodziny przekracza kryterium dochodowe uprawniające do zasiłku rodzinnego. W związku z tym, mimo błędów w uzasadnieniu organu odwoławczego, utrzymanie w mocy decyzji pierwszej instancji było zasadne.
Stan faktyczny
C. H. złożyła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji odmawiającą przyznania zasiłku rodzinnego i dodatków z powodu przekroczenia kryterium dochodowego. Skarżąca podniosła, że organ pierwszej instancji nieprawidłowo wyliczył dochód rodziny, nie uwzględniając utraty dochodu przez członka rodziny. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że mimo uchybień organu odwoławczego, decyzja organu pierwszej instancji była prawidłowa co do wyniku.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędziowie NSA Joanna Banasiewicz (spr.) asesor WSA Sławomir Antoniuk Protokolant Małgorzata Kulińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 listopada 2006 r. sprawy ze skargi C. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] sierpnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2006 r., nr [...] na podstawie art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, po rozpatrzeniu odwołania C. H. od decyzji wydanej z upoważnienia Wójta przez Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w P. w dniu [...] lipca 2006 r., nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję . W uzasadnieniu przedstawiono następujący stan sprawy: Decyzją z dnia [...] lipca 2006 r., o podanym wyżej numerze Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w P. działając z upoważnienia Wójta Gminy odmówił C. H. prawa do zasiłku rodzinnego, dodatku do zasiłku z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego na synów P. i P. oraz dodatku związanego z dojazdem synów do szkoły. Powodem odmowy prawa do zasiłku było przekroczenie wysokości dochodu określonego w ustawie. Zasiłek rodzinny przysługuje bowiem, gdy dochód na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty 504 zł, zaś miesięczny dochód na osobę w rodzinie zainteresowanej zdaniem organu I instancji wyniósł [...] zł. Od powyższej decyzji C. H. złożyła odwołanie, uważając ją za krzywdzącą. W wyniku analizy materiału dowodowego Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] ustaliło co następuje: Zasiłek rodzinny oraz dodatki do zasiłku rodzinnego są świadczeniami przysługującymi w sytuacji dokładnie określonej przepisami ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tj. Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992), jest to więc forma pomocy nie należąca do sfery uznania organu. Zgodnie z art. 4 ust. 1 i 2 powołanej wyżej ustawy o świadczeniach rodzinnych zasiłek rodzinny ma na celu częściowe pokrycie wydatków na utrzymanie dziecka. Prawo do zasiłku rodzinnego i dodatków do tego zasiłku przysługuje rodzicom, jednemu z rodziców albo opiekunowi prawnemu dziecka, opiekunowi faktycznemu dziecka i osobie uczącej się. Art. 5 ust. 1 tejże ustawy stanowi, że zasiłek rodzinny przysługuje osobom wskazanym wyżej, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 504,00 zł. Zgodnie zaś z art. 24 ust. 1 prawo do świadczeń rodzinnych ustala się na okres zasiłkowy, z wyjątkiem świadczeń, o których mowa w art. 9 i art. 14 – 16. Prawo do świadczeń rodzinnych na okres zasiłkowy od 1 września 2005 r. do 31 sierpnia 2006 r. ustala się na podstawie dochodu uzyskanego przez rodzinę w roku kalendarzowym 2004 r. Art. 5 ust. 3 ustawy stanowi również, że w przypadku, gdy dochód rodziny lub dochód osoby uczącej się przekracza kwotę uprawniającą daną rodzinę lub osobę uczącą się do zasiłku rodzinnego o kwotę niższą lub równą kwocie odpowiadającej najniższemu zasiłkowi rodzinnemu przysługującemu w okresie, na który jest ustalany, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli przysługiwał w poprzednim okresie zasiłkowym. Natomiast w art. 5 ust. 4 przesądzono, że w przypadku utraty dochodu prawo do zasiłku rodzinnego ustala się na wniosek osoby, o której mowa w art. 4 ust. 2, na podstawie dochodu rodziny lub dochodu osoby uczącej się pomniejszonego o utracony dochód. Utrata dochodu w rozumieniu art. 3 pkt 23 cyt. wyżej ustawy o świadczeniach rodzinnych oznacza utratę dochodu spowodowaną: uzyskaniem prawa do urlopu wychowawczego, utratą praw do zasiłku dla bezrobotnych lub stypendium w wysokości zasiłku dla bezrobotnych, utratą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, z wyłączeniem pracy wykonywanej na podstawie umowy o dzieło, utratą zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, a także emerytury, renty rodzinnej lub renty socjalnej z wyjątkiem rent przyznanych rolnikom w związku z przekazaniem lub dzierżawą gospodarstwa, nie otrzymywaniem części albo całości zasądzonych świadczeń alimentacyjnych oraz wyrejestrowaniem pozarolniczej działalności gospodarczej. Z materiału dowodowego zebranego w sprawie wynika, że C. H. w dniu [...] sierpnia 2005 r. wystąpiła z wnioskiem do Ośrodka pomocy Społecznej w P. o przyznanie jej prawa do zasiłku rodzinnego, dodatku do zasiłku z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego na synów P. i P. oraz dodatku z tytułu dojazdu synów do szkoły mającej siedzibę poza miejscem ich zamieszkania. Do wniosku dołączyła zaświadczenie wydane przez Urząd Skarbowy w M. o osiągniętych dochodach w 2004 roku. Według ustaleń organu pierwszej instancji dochód na osobę w rodzinie wyniósł [...] zł, a więc przekroczył kryterium określone w ustawie, które wynosi 504 zł. Organ pierwszej instancji odmawiając zainteresowanej prawa do zasiłku rodzinnego dokonał nieprawidłowego wyliczenia miesięcznego dochodu na osobę w rodzinie. W rozstrzygnięciu tym organ nie uwzględnił utraty przez członka rodziny dochodu o którym mowa w art. 3 pkt 23 i w związku z tym nie zastosował się do przepisu § 17 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne, z którego wynika konieczność pomniejszenia dochodu rodziny o przeciętną miesięczną kwotę utraconego dochodu. Zatem miesięczny dochód na osobę w wysokości [...] zł pomniejszony o przeciętną miesięczną kwotę utraconego dochodu tj. [...] zł winien wynosić [...] zł, a następnie podzielony przez ilość osób w rodzinie tj. [...] stanowi kwotę [...] zł i przekracza kryterium dochodowe określone w ustawie – 504,00 zł. W sprawie nie może mieć również zastosowania przepis zawarty w art. 5 ust. 3 ustawy, który stanowi, że w przypadku, gdy dochód rodziny lub dochód osoby uczącej się przekracza kwotę uprawniającą daną rodzinę lub osobę uczącą się do zasiłku rodzinnego, o kwotę niższą lub równą kwocie odpowiadającej najniższemu zasiłkowi rodzinnemu przysługującemu w okresie, na który jest ustalany, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli przysługiwał w poprzednim okresie zasiłkowym. W rozpoznawanym przypadku rodziny C. H. przekroczenie ustalonego w ustawie dochodu wynosi [...] zł (tj. [...] zł x [...] osoby), a więc przekracza kwotę najniższego zasiłku rodzinnego, który wynosi 43,00 zł. Ponadto, w poprzednim okresie zasiłkowym rodzina nie otrzymywała zasiłku rodzinnego. Powyższe skutkuje tym, iż rodzina nie mieści się w kręgu osób uprawnionych do otrzymywania przedmiotowego zasiłku, a także dodatków do tego zasiłku. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, że organ pierwszej instancji odmawiając zainteresowanej prawa do zasiłku rodzinnego dokonał, mimo powyższych uchybień, prawidłowego rozstrzygnięcia, dlatego nie znaleziono podstaw do uchylenia lub zmiany zaskarżonej decyzji. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego zatytułowaną odwołanie wniosła C. H. W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 22 marca 2006 r. (sygn. akt I SA/Wa 406/06) uchylił wcześniejszą decyzję wydaną w sprawie, zobowiązując jednocześnie obydwie instancje do prawidłowego wyliczenia dochodu rodziny. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy każda z instancji inaczej obliczyła dochód rodziny, co budzi wątpliwości czy zrobiono to zgodnie z obowiązującymi przepisami. Zdaniem skarżącej prawidłowo wyliczony dochód za 2004 r. wyniósł [...] zł na członka rodziny. Zasiłek rodzinny na synów powinien być przyznany, tak jak w poprzednim okresie zasiłkowym, na potwierdzenie tego skarżąca złożyła stosowne zaświadczenie. C. H. wniosła o przeanalizowanie sprawy przez sąd, w przypadku wyroku pozytywnego domagała się zasądzenia należnych odsetek. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga podlegała oddaleniu, bowiem uchybienia, jakie stwierdzono w zaskarżonej decyzji nie miały wpływu na wynik sprawy. Podnieść należy, że sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy przekazanych przez organ wraz z odpowiedzią na skargę (art. 133 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym – Dz. U. 2002 Nr 153 poz. 1270 ze zm.). Oceniając legalność zaskarżonej decyzji w świetle dokumentów zgromadzonych w toku postępowania administracyjnego uznać należało, że decyzja ta nie narusza prawa w sposób, o jakim mowa w art. 145 § 1 powołanej ustawy. Tylko zaś w takim przypadku sąd mógłby uwzględnić skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] przedstawiając rozstrzygnięcie zawarte w decyzji pierwszoinstancyjnej omyłkowo podało, że w decyzji tej ustalono dochód na osobę w rodzinie C. H. na kwotę [...] zł. Także nie znajduje potwierdzenia w dokumentacji aktowej stwierdzenie, że nie uwzględniono straty przez członka rodziny zainteresowanej dochodu, o którym mowa w art. 3 pkt 23 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tj. Dz. U. z 2006 Nr 139 poz. 992). Tymczasem w decyzji Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w P. z dnia [...] lipca 2006 r. przyjęto, iż miesięczny dochód na osobę w rodzinie w 2004 r. wyniósł [...] zł, a następnie pomniejszono dochód rodziny o dochód utracony w postaci otrzymanego przez męża skarżącej w 2004 r. wynagrodzenia miesięcznego w kwocie [...] zł oraz zasiłku dla bezrobotnych w kwocie [...] zł. W tym miejscu stwierdzić trzeba, że prawidłowo nie uznano odprawy i odszkodowania z tytułu skróconego okresu wypowiedzenia, jakie uzyskał K. H., za utracony dochód w rozumieniu art. 3 pkt 23 powołanej ustawy. Organ pierwszej instancji dokonał stosownych wyliczeń zgodnie z zasadami wynikającymi z rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. Nr 105 poz. 881). Skoro miesięczny dochód na osobę w rodzinie skarżącej wyniósł w 2004 roku [...] zł ([...] zł: [...] osoby), to odmowa przyznania zasiłku rodzinnego i dodatków na synów P. i P. H. nie naruszała art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych zgodnie z którym zasiłek rodzinny przysługuje jedynie wówczas, gdy dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 504,00 zł. Kwota przekroczenia dochodu wyklucza w sprawie niniejszej możliwość przyznania zasiłku w trybie przewidzianym w art. 5 ust. 3 omawianej ustawy. Stąd bez znaczenia dla oceny prawidłowości odmowy przyznania zasiłku pozostać musi podniesiona w skardze okoliczność, udokumentowana złożonym zaświadczeniem, iż w poprzednim okresie zasiłkowym C. H. otrzymywała zasiłek rodzinny na synów. W świetle powyższego zasadnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymało w mocy decyzję pierwszoinstancyjną. Jak wcześniej wskazano organ odwoławczy błędnie wyliczył dochód rodziny skarżącej, nie uwzględnił bowiem utraty zasiłku dla bezrobotnych, a utracony dochód w kwocie [...] zł odliczył z naruszeniem § 17 ust. 1 powołanego rozporządzenia z dnia 2 marca 2005 r., zgodnie z którym w przypadku utraty przez członka rodziny dochodu od dochodu rodziny odejmuje się przeciętną miesięczną kwotę utraconego dochodu. Nieprawidłowości te wobec utrzymania w mocy prawidłowej decyzji pierwszoinstancyjnej, nie miały wpływu na wynik sprawy. Z przedstawionych względów na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalono skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło